GCRI · کۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆیی

کۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆیی

خۆڕاگریی کۆمەڵگە، نایەکسانی، تەندروستی، گۆڕانی دانیشتووان و ئەنجامە مرۆییەکانی مەترسی و داهێنان. کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی یەکێکە لە پلاتفۆرمە دامەزراوەکانی The Global Centre for Risk and Innovation.

میتۆدەکانی STEM
4
ئەو ڕێگا بنەڕەتییانەی ئەم بوارە بەکاریان دەهێنێت
بابەتەکان
10
لاپەڕەکانی بابەت لەم بوارەدا
هاوتاکان
2
پلاتفۆرمەکانی بوارە هاوبەشەکان لە ناو تۆڕەکەدا
زنجیرەی ڕاپۆرت
2
زنجیرەی Reports کە بەشدارییان تێدا دەکات
02کێشەکە

بۆچی ئەنجامە مرۆییەکانی مەترسی نایەکسان و کۆبووەوەن.

مەترسیدەر بە لاوازی دەبنە کارەسات. لافاوێک، بەرزبوونەوەی نرخ یان پەتایەک لە ڕێگەی ئەوەی خەڵک کێن، لە کوێ دەژین، چییان هەیە، چ پاراستنێک بەکاردێنن و ئایا دامەزراوەکان دەگەنە ئەوان پاڵاوتن دەکرێت. دەیەها ساڵ توێژینەوە لەسەر کارەسات و هەژاری هەمان شێواز نیشان دەدەن: ماڵی کەم موڵک، کاری نائاسوودە، خانووی خراپ و دەستگەیشتنی لاواز بە خزمەتگوزاری زیاتر ڕووبەڕوون، زیانی گەورەتر بەپێی ئەوەی هەیانە دەچێژن و هێواشتر چاک دەبنەوە. ئەوانەی بە ڕەگەز، تەمەن، کەمئەندامی، نەتەوە، دۆخی کۆچ یان نافەرمی دەرخراون زۆرجار قورسترین بار دەگرنە ئەستۆ.

زیانەکان لەگەڵ کاتدا کۆدەبنەوە. ماڵێک کە ئاژەڵ دەفرۆشێت یان منداڵ لە قوتابخانە دەکێشێتەوە بۆ ڕزگاربوون لە وشکەسالی داهاتی داهاتوو و شارەزایی لەدەست دەدات؛ کۆمەڵگەیەک کە لە قەیراندا متمانە بە دامەزراوە لەدەست دەدات لە قەیرانی دواتردا گەیشتنی پێی قورستر دەبێت. شۆکی یەکگرتوو، وەک ململانێ، نەبوونی ئاسایشی خۆراک و کەشوهەوای ڕادەبەدەر، دەتوانن سەختیی کاتی بکەنە هەژاری و ئاوارەیی بەردەوام. گۆڕانی دانیشتووان، پیربوون، شارنشینی و کۆچ دەگۆڕن کێ ڕووبەڕووە و کێ چاودێری و کار دابین دەکات.

داهێنان ئەنجامی کۆمەڵایەتیی خۆی دەهێنێت. خزمەتگوزاریی دیجیتاڵ دەتوانن دەستگەیشتن فراوان بکەن، بەڵام دەتوانن ئەوانەش دەربکەن کە پەیوەندی یان بەڵگەنامەی ناسنامەیان نییە، و سیستەمە زانیارییەکان دەتوانن زانیاریی هەڵە بڵاو بکەنەوە کە تەندروستیی گشتی و یەکگرتنی کۆمەڵایەتیلاواز دەکات. تێگەیشتن لەم دینامیکانە پێویستی بە زانستی کۆمەڵایەتی هەیە کە لە پێوان و هۆکارییدا ورد بێت و ڕێز لەو کەسانە بگرێت کە دەیانخوێنێت.

ئەم پرسانە تەنیا دەربارەی وڵاتە هەژارەکان نین. پیربوون، تەنیایی، نائاسایشی خانووبەرە, regional decline and the erosion of local institutions shape resilience in high-income societies too, and comparative evidence across very different contexts is one of the field’s strengths.

03چاودێری

پێداچوونەوەی پێداویستییە مرۆییەکان.

ئەو شاشەیەی تیمێک بۆ بەدواداچوونی ئەم بوارە بەکاری دەهێنێت: پێوەر، دۆخ و بڕیارەکانی. ناوەکان نموونەن و بەهاکان نموونەیین.

Humanitarian needs overview: the screen’s structure, terms and states for Province West.ناو و بەهای نموونەیی؛ دیزاینێکە، نەک تۆمار یان سیستەمی ڕاستەوخۆ.
05ئەنجامدەر

کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە.

دوو کۆگا، فشار و توانای گونجان، بە خولێکی بەهێزکەری گەشە، وەڵامدانەوەیەکی هاوسەنگکەری دواکەوتوو و زیان کاتێک فشار لە توانا تێدەپەڕێت پەیوەست دەبن؛ لە دوای دەروازەکە سیستەمەکە دەتوانێت بپێچێتەوە. مۆدێلی فێرکاری لەگەڵ بەهای نموونەیی ڕاگەیەندراو، نەک پێشبینی. نەخشەی ئەم لاپەڕەیە ئەمریکای لاتین و کارەیب نیشان دەدات؛ مۆدێلەکە خۆی بە شوێنێکەوە نەبەستراوە.

کۆنترۆڵەکان

زیادبوونی گوشار
6.0% لە ساڵێکدا
کاریگەریی توانا لە کەمکردنەوەی فشار
4.0% لە ساڵێکدا
وەڵامدانەوەی وەبەرهێنان بۆ گوشاری هەستپێکراو
20%
دواکەوتنی هەستپێکردن
4.0 ساڵ
ئاستی هەڵگەڕانەوەی گوشار
ئیندێکسی 60
زیادبوون لە ئاستەکە تێپەڕ
2.0 جار
ساڵی ئەزموونکراو
50 ساڵ

خوێندنەوەکان

بەرزترین گوشار
113 نیشاندەر
توانا لە کۆتاییدا
ئیندێکسی 186
ساڵانی سەرووی ئاستەکە
15.8 ساڵ
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
ساڵگوشارتواناهەستپێکراو
020.050.020.0
423.344.921.2
827.242.224.0
1231.742.327.7
1636.845.532.2
2042.351.537.2
2447.960.342.6
2853.271.348.0
3257.884.353.1
3666.498.458.4
4082.7115.969.7
4497.8139.783.8
48109.1169.497.3

میتۆدەکان

  1. دینامیکی سیستەم Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics
  2. گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461
  3. هێڵکاری خولگەی هۆکاری Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill
  4. پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
  5. هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley

داتا

No observed data enters this model: it runs on the teaching values set by the controls, to be replaced with a programme’s own evidence.

کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە. مۆدێلی فێرکاریی نموونەیی: لەسەر ئەو بەهایانە کار دەکات کە کۆنترۆڵەکان دایاندەنێن، نەک داتای پێوراو. ڕێگاکان: دینامیکی سیستەم (Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics)؛ گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە (Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461)؛ هێڵکاری خولگەی هۆکاری (Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill).

لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium

06داپۆشین

ئەو بوارانەی کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی کە ئەم پلاتفۆرمە لەسەری کار دەکات.

Society and Human Development studies how risks and innovation affect people’s lives: poverty and inequality, population change, human security and wellbeing, displacement and پێداویستیی مرۆیی، پەروەردە، یەکگرتنی کۆمەڵایەتی، لاوازیی شاری، سیستەمە and the ethics of research with people. Its pages set out the data, methods and evidence behind each, with every value labelled by its evidence and every limit stated, and with people’s rights over data about them respected. Governments, humanitarian agencies and communities decide.

ناوچە

هەژاری و نایەکسانی

کێ داهات، موڵک و تواناکانی کەمە، و بۆشایی نێوان گروپەکان چۆن گەورە یان بچووک دەبنەوە.

ناوچە

گواستنەوە دیموگرافییەکان

گۆڕان لە لەدایکبوون، مردن، پیربوون و کۆچ، و چی مانایەکیان بۆ ئابووری و خزمەتگوزاری هەیە.

ناوچە

ئاسایشی مرۆیی و خۆشگوزەرانی

ئازادی لە ترس و کەمی، و خەڵک خۆیان چۆن ئاسایشی و کوالیتیی ژیان ئەزموون دەکەن.

ناوچە

مرۆڤدۆستی و ئاوارەیی

ئەو خەڵکەی بە ناچاری لە ماڵەکانیان دەرکراون بەهۆی ململانێ، کارەسات و قەیرانی دیکە، و وەڵامدانەوەی پێداویستییەکانیان.

ناوچە

پەروەردە و تواناکان

فێربوون، شارەزایی و ئازادییەکانی کە پەروەردە مومکینی دەکات، و قەیران چۆن دەیانپچڕێنێت.

ناوچە

تەکنەلۆجیا و پێکەوەبەستنی کۆمەڵایەتی

تەکنەلۆجیا چۆن متمانە، بەشداریکردن و ئەو بەستەرانە دەگۆڕێت کە کۆمەڵگە پێکەوە دەگرن.

ناوچە

لاوازیی کۆمەڵایەتیی شارنشین

بۆچی هەندێک دانیشتووی شار زیاتر ڕووبەڕووبوون و کەمتر توانای مامەڵەکردنیان لەگەڵ شۆکدا هەیە.

ناوچە

میدیا و سیستەمەکانی زانیاری

هەواڵ، پلاتفۆرم و ڕەوتی زانیاری کە شێوە دەدەن بەوەی خەڵک لە قەیراندا چی دەزانن و باوەڕی پێ دەکەن.

07شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی

Model Society and Human Development as a system. Run the cascade.

Assembled from the Nexus Standards area profile Societal and information risk standards: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.

مەترسیدەرەکان

کۆنترۆڵەکان

  • NS-0 دەستوور و بنەماکان
  • NS-9 UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)
  • NS-11 سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)
  • NS-12 Software, model and AI/ML artefacts (supply chain, model cards, dataset sheets)
  • NRS-H117 خێزانی مەترسیدەر: یەکگرتوویی کۆمەڵایەتی و مەترسیی تاوانە دڕندانەکان (NHS-1 soc.cohesion)
  • NRS-X7 ڕاستگۆیی زانیاری و متمانەی گشتی
  • NRS-D2 مەترسیی کۆمەڵگە، تێکەڵکردن و گەشەپێدانی مرۆیی
  • NRS-H52 خێزانی مەترسیدەر: هێرش بۆ سەر یەکپارچەیی زانیاری (NHS-1 cyber.integrity)
  • NRS-H79 خێزانی مەترسیدەر: قەیرانەکانی تەندروستیی دەروونی (NHS-1 health.mental)
  • NRS-H59 خێزانی مەترسیدەر: شۆکە ئابوورییەکان و شکستی حوکمڕانی (NHS-1 soc.economic)

چاودێری

  • WorldPop gridded population (listed for reference)
  • World Bank Open Data and World Development Indicators API (listed for reference)
  • بنکەی داتای نیشاندەرەکانی SDGی جیهانی (بۆ ئاماژە لیست کراوە)
  • ژمارەی مردووان، بزربووان و کەسە ڕاستەوخۆ کاریگەربووەکان کە بە کارەساتەکانەوە دەبەسترێنەوە بۆ هەر 100,000 کەس لە دانیشتووان
  • Proportion of people living below 50 per cent of median income
  • Number of countries that adopt and implement guarantees for public access to information

جوگرافیای نموونە

  • The Horn of Africa: 253 hexagonal cells
  • ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
08گشتی

کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی چی دەکات.

Human development is the expansion of people’s freedoms and capabilities to lead lives they value, including health, education and a decent standard of living. Society and Human Development covers poverty, population change, human security, displacement, education, یەکگرتنی کۆمەڵایەتی، لاوازیی شاری، سیستەمە زانیارییەکان و ئەخلاقیاتی توێژینەوە دەگرێتەوە. حکومەتەکان، ئاژانسە مرۆییەکان و کۆمەڵگاکان بڕیار دەدەن.

خزمەت بە کێ دەکات

کۆمەڵگاکەی

زانا کۆمەڵایەتییەکان؛ توێژەرانی مرۆیی؛ دیمۆگرافناسان؛ بەرگریکارانی کۆمەڵگە.

چۆن کار دەکات

ڕێگاکانی

نیشاندەری کۆمەڵایەتی-ئابووری؛ میتۆدی لاوازی؛ میتۆدی تێکەڵ.

What it produces

دەرچەکانی

پڕۆفایلی گەشەپێدانی مرۆیی؛ کورتەی لاوازیی کۆمەڵایەتی؛ لێکۆڵینەوەی حاڵەتی کۆمەڵگا.

09ڕێگا و بەڵگە

چۆن کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی مۆدێل، پێوان و تاقی دەکرێت.

مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.

مۆدێلی سیستەم

پەیوەندییە هاوبەستەکانی نێوان سیستەمەکان لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی: نیشانەکانی کاریگەری، خولێکی بەهێزکەر و خولێکی هاوسەنگکەر، و بەستەرە خاچکراوەکان لەو شوێنانەی فشار تێیاندا باز دەدات.

++−+کۆمەڵگازانیاریکۆمەڵگە خۆجێییەکانئابووریR بەهێزکەرB هاوسەنگ
Causal loop diagram from the page’s systems; signs show the direction of influence. Illustrative structure for a system dynamics or network model, not estimated couplings.

مۆدێل، هاوکێشەکان و گریمانەکان

پێکهاتەی ئەو مۆدێلەی بۆ کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی بەکاردێت، ئەو گریمانانەی دەیانکات و چۆن هەریەکەیان تاقی دەکرێتەوە.

مەترسیی توخمی iRi = f(Hi, Ei, Vi, Ci)مەترسیدەر، ڕووبەڕووبوون، لاوازی و توانای مامەڵەکردن
زیانی ساڵانەی چاوەڕوانکراوEAL = ∑k pk · Lkبەسەر ڕووداوەکانی k بە ئەگەری ساڵانەی pk
سیستەمە هاوبەستەکانxt+1 = A xt + B ut + εtA carries the couplings, u the shock, ε the error
گریمانەبۆچی دروست دەکرێتچۆن تاقی دەکرێتەوە
مەترسیدەر و ڕووبەڕووبوون لە ناو پێشهاتێکدا سەربەخۆنئینتێگراڵی زیان بە ئاسانی دەهێڵێتەوەبەراورد بکە لەگەڵ گونجاندنی کۆپیولا لەسەر تۆمارە هاوبەشەکان
هاوبەستییەکان لە نزیک خاڵی کارکردن هێڵینڕێگە دەدات شۆکەکان بڵاو ببنەوە لە Aلە دەرەوەی مەودای هێڵیی شڵەژێنە و بەراورد بکە
چەمکەکانی لاوازی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەگوازرێنەوەچەمکی ناوخۆیی بە دەگمەن بەردەستەلەگەڵ زیانە چاودێریکراوەکان پشتڕاستی بکەرەوە کە هەن
تێکردنەکان
کۆمەڵە داتای وەشانکراو لەگەڵ ڕەسەنایەتی
دەرچووەکان
دابەشبوون، نەک یەک ژمارە
کۆد
بڵاوکراوەتەوە لەگەڵ کارتی مۆدێل و تاقیکردنەوەکان
بەرهەمهێنانەوە
هەمان داتا، کۆد، ژینگە و تۆو
فۆرمۆلەکردنی مەترسی و دۆخ-بۆشایی ستاندارد؛ ئەو گریمانانەی لیست کراون ئاسایین بۆ ڕێگاکە، بۆ پێداچوونەوە ڕاگەیەندراون، نەک ئەنجام.
پرەنسیپە ڕێنماییەکانی FAIR · GO FAIR و FORCE11W3C PROV · World Wide Web Consortiumڕێنمایی بۆ مامەڵەی یەکسان لەگەڵ نادڵنیاییەکان · IPCCCEOS Analysis Ready Data · Committee on Earth Observation Satellites
10مەرجەع و سنوورەکان

کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی چی دەخوێنێت، و ئاگاداری بڕیاری کێ دەکات.

Society and Human Development, studies how risks and innovation affect people’s lives: poverty, population change, displacement, education, cohesion and wellbeing. Governments, humanitarian agencies and communities decide; the platform provides no humanitarian assistance and respects people’s rights over data about them.

ژمارەی دانیشتووان و ئاوارەیی تەنیا لەگەڵ سەرچاوە و بەروار دەردەکەون؛ نموونەکان بەو شێوەیە نیشان دەکرێن.

11جوگرافیا

خەڵک و ڕووبەڕووبوون لە ئەمریکای لاتین و کارائیب.

چڕیی دانیشتووان، ڕووناکیی شەو و گەرمیی ڕووی زەوی لە ڕۆژدا لەسەر ئەمریکای لاتین و کەریبی، لە NASA GIBS. هەر چینێک ڕێکەوتی خۆی هەڵدەگرێت.

نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.

چینەکان 3

خەڵک و ڕووبەڕووبوون، بۆ ئەم لاپەڕەیە

دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مەزەندەکراو
سەرچاوە
Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
دابینکەر
NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
مۆڵەت
CC BY 4.0
ساڵی بەرهەم
null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
دابینکەر
NASA LAADS DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-12
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
8 ڕۆژ؛ تێکەڵەی 8 ڕۆژەی ماهەوارە؛ هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-09-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
پلەی گەرمیی ڕووی زەوی بە ماهەوارە لە 8 ڕۆژی کۆتایی بەروارە پیشاندراوەکەدا، نیشاندەری ڕووبەڕووبوون بە گەرما؛ نە پلەی گەرمیی هەوایە، نە ئیندێکسی گەرمایە، نە ئاگادارکردنەوەی گەرما.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2024-01-01
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
OMI Aura (NASA GES DISC)
دابینکەر
NASA GES DISC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وەرگرتنەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-10
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 2 km
نادڵنیایی
ستوونی ماهەوارەیی دووانە ئۆکسیدی نایترۆجین لە خوارەوەی کەشوهەوا لە ڕۆژی پیشاندراودا، زۆربەی لە سووتان؛ چڕی ئاستی زەوی یان ئاگادارکردنەوەی تەندروستی نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت

نوێترین بەردەست

NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth

نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.

بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.

خەڵک و ڕووبەڕووبوون، لەسەر ئەمریکای لاتین و کارائیب.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.

داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان

  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
  • ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • دووانە ئۆکسیدی نایترۆجینی OMI (Aura) و ئیندێکسی ئەیرۆسۆڵی OMPS (Suomi NPP)، NASA؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA GES DISC؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
  • دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
  • © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
  • Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
  • ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
  • ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • پێشبینی کوالیتی هەوا، 5 ڕۆژ، PM2.5 (CAMS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Atmosphere Monitoring Service information 2026.
  • داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
  • چینە ئارەزوومەندانەکان (9 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.

چینەکان و بەروارەکان

  • چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
  • ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
  • پلەی گەرمی ڕووی زەوی، ڕۆژ، تێکەڵەی 8 ڕۆژە: VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ، NASA LANCE · 14ی ئەیلوولی 2026
  • ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
  • دووانە ئۆکسیدی نایترۆجین، ستوونی خوارەوەی کەشوهەوا: OMI Aura، NASA GES DISC · 10ی تشرینی یەکەمی 2026

13Reports، ستاندارد و بەشدارییەکان

شوێنی بەڵگەی کۆمەڵایەتی.

شیکاریی دابەشکراو بۆ زنجیرەی مەترسی و خۆڕاگریی سیستەمەکانی وڵات و زنجیرەی Evidence Brief دیزاین کراون. زنجیرەی ڕاپرسی-بنەما مەرجەکانی ڕەزامەندی و ئاشکراکردنیان لەژێر Nexus Standards.

  • کۆمەڵگەکان دەتوانن لە دیزاینی لێکۆڵینەوەدا هاوبەش بن.
  • توێژەران دەتوانن هەڵسەنگاندن لەگەڵ دابەشکردن بخەنە بەردەست.
  • ڕێکخراوە مرۆییەکان دەتوانن وانە لەسەر بەرپرسیارێتیی داتا هاوبەش بکەن.
14پلاتفۆرمەکە چی دەکات

بەڵگەی کۆمەڵایەتی، بە وردی پێوراو و بە بەرپرسانە بەکارهاتوو.

پلاتفۆرمەکە نیشاندەری کۆمەڵایەتی-ئابووری، میتۆدی لاوازی و توێژینەوەی میتۆدی-تێکەڵ گەشە پێدەدات کە نیشان دەدەن مەترسی چۆن دەگاتە خەڵک و کۆمەڵگە چۆن دەگونجێت، لەگەڵ ڕاگەیاندنی نادڵنیایی و پاراستن بۆ ئەو کەسانەی ژیانیان وەسف دەکرێت.

Profiles

پرۆفایلی گەشەپێدانی مرۆیی

بەڵگەی ڕێکخراو لەسەر دانیشتووان، نایەکسانی، تەندروستی، پەروەردە و پاراستن، لەگەڵ سەرچاوە و سنوور.

Briefs

کورتەی لاوازیی کۆمەڵایەتی

شیکاریی ئەوەی کێ ڕووبەڕووی مەترسییەک دەبێتەوە، بۆچی، و چ پاراستنێک دەگاتە ئەوان.

حاڵەتەکان

لێکۆڵینەوەی حاڵەتی کۆمەڵگە

لێکۆڵینەوەی میتۆدی-تێکەڵ کە لەگەڵ کۆمەڵگاکان ئەنجام دەدرێن، لەژێر ڕەزامەندی و پێداچوونەوەی ئەخلاقیدا.

GCRI دامەزراوەیەکی توێژینەوە، گەشەپێدان و سیاسەتە. ڕێک ناخات، بڕوا پێ نادات، مۆڵەت نادات و پەسەند ناکات. بڕیارە کۆمەڵایەتی، مرۆیی و سیاسەتییەکان لای دەسەڵاتە شیاوەکان و کۆمەڵگا پەیوەندیدارەکان دەمێننەوە.

15بابەت و بەشەکان

دە بابەت و سێ بەش.

16بنەماسازی

لەسەر زانست، تەکنەلۆجیا، ئەندازیاری و بیرکاری ناودار بنیاتنراوە.

هەر بانگەشەیەک لەسەر کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی لەسەر میتۆدێک ڕاوەستاوە کە لاپەڕەیەکی بنەڕەتیی لە STEM Commons هەیە، بۆ ئەوەی خوێنەر ببینێت دۆزینەوەیەک پشت بە چی دەبەستێت و سنوورەکانی لە کوێدان.

زانستی کۆمەڵایەتی و ڕەفتاریدەرهێنانی هۆکاری و هەڵسەنگاندنی کاریگەریئاماری شوێنی و جیۆئامارئابووریپێوی

بنەمای STEM ی کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی ببینە

17خول

چۆن کار لەم بوارەدا دەگوازرێتەوە.

پرسیارێک دەبێتە بەڵگە، بنیاتنانێکی بەڕێوەبراو، کۆمەڵگایەکی ڕێکخراو، تاقیکردنەوەیەکی کۆنترۆڵکراو، بڵاوکراوەیەکی پێداچووەوە و لە کۆتاییدا بڕیارێک کە دەسەڵاتی تایبەتمەند بەپێی ڕێساکانی خۆی دەیدات.

  1. پرسیار Universe ئەولەویەتی نیشتمانی، هەرێمی یان دامەزراوەیی. پرسیار لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی
  2. بەڵگە Foundry بنەمای STEM ی پلاتفۆرمەکە. بەڵگە لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی
  3. بنیاتنان Foundry Foundry. بنیاتنان لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی
  4. ڕێکخستن Universe ئیکۆسیستەمی Nexus. ڕێکخستن لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی
  5. تاقیکردنەوە Universe Universe (سایتی سەربەخۆ). تاقیکردنەوە لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی
  6. بڵاوکردنەوە Reports Reports. بڵاوکردنەوە لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی
  7. بڕیاردان دەسەڵاتی تایبەتمەند دەسەڵات و دامەزراوە تایبەتمەندەکان، لە ڕێگەی NXS-RLS (بەشداربووان، ڕێککەوتنەکان و ڕادەستکردنەکان). بڕیاردان لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی
  8. نوێکردنەوە Universe ڕاستکردنەوەکان و ئەجێندای ساڵانەی داهاتوو. نوێکردنەوە لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی

هەر هەنگاوێکی خول لەو کۆڵەکەیەدا کە تێیدا کار دەکات؛ بڕیار لای دەسەڵاتی تایبەتمەند دەمێنێتەوە، دەرەوەی پڕۆگرامەکە.

18شەش کۆڵەکە

چۆن ئەمە لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا کار دەکات.

کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی لە ڕێگەی شەش کۆڵەکەی یەک پڕۆگرامی ساڵانەوە کار دەکات، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium، و GCRI، Global Risks Forum (GRF) و Global Risks Alliance (GRA) هەریەکەیان بە ڕۆڵی خۆی بەشدارن: گەڕان، تاقیکردنەوە و دروستکردنی نموونەی سەرەتایی لە Labs، بنیاتنان، شبیەسازی و ئامادەکاری لە Foundry، کۆکردنەوە و تاقیکردنەوە لە Universe، کۆدکردن، ڕاستکردنەوە و بەکارهێنان لە Nexus Standards، بڵاوکردنەوە بە هەموو فۆرماتێک لە Reports، فێرکردن بە ئاشکرا لە Risk Academy.

کۆڵەکەکان هەڵبژێرە · بەسەر هێڵەکاندا ڕابوەستە18 / 18 دەستبەدەستکردن

ڕێڕەو

هەموو پڕۆگرامەکە

Every pillar hands its work to another; together they close the year’s feedback loops.

L · F · U · S · R · A

کۆڵەکەکان
6 لە 6
دەستبەدەستکردنەکان
18 لە 18
خولەکان
17 داخراو

دەستبەدەستکردنی لە کاردا

  • F01Universe → Foundry · ئەرکی قبووڵکراو دەبێتە پڕۆژەی خول لەگەڵ کەیسی بڕیارئامادەکاری بۆ ئامادەیی
  • F02Foundry → Universe · Core Build Report و بەڵگەی بەردەوامبوون یان وەستانبنیاتنانی کۆنترۆڵکراو
  • F03Foundry → Reports · چاودێری داخراو و زنجیرەی نیشاندەر لە پشت پڕۆفایلێکداخستنی پڕۆژە
  • F04Universe → Reports · دۆزینەوەی دوای کار و سیناریۆ بۆ بەشەکانی 10 و 13پێداچوونەوەی دوای کار

و 14 دیکە

F01 تا F14 دەستبەدەستکردنە تۆمارکراوەکانی ساڵی پڕۆگرامن، هەر یەکە لەگەڵ ئارتیفاکتی جووڵاو و قۆناغەکەی؛ R1، R2، R3 و R4 کار بە دەوری ئەنگوستیلەکەدا دەگێڕن. خولێک دەژمێردرێت کاتێک هەموو کۆڵەکەیەکی سەری هەڵبژێردرابێت. هەر کۆڵەکەیەک بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium ە.
  1. Labsئەو شوێنەی پرسیارەکان دەبنە تاقیکردنەوە و نموونەی سەرەتایی: ڕێگا، داتا و ئامرازی نوێ بە ئاشکرا تاقی دەکرێنەوە، لەگەڵ سنوورەکانیان لە تۆمارێکدا، پێش ئەوەی Foundry بیانبنیاتبنێت، لە ژێر Nexus Consortium.Labs
  2. Foundryئەو شوێنەی ڕێگا، داتا و مۆدێلەکان دەبنە بنیاتنانی دووبارەبووەوە، هەر کارپێکردنێک لەگەڵ تێکردنەکانی، وەشان و سنوورەکانی لە تۆمارێکدا.کۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆیی لە FoundryFoundry
  3. UniverseWhere a build is tested under controlled conditions with independent evaluators, so a method’s skill is measured, not assumed.کۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆیی لە Universeuniverse.nexus
  4. Nexus Standardsئەو شوێنەی ڕێگا، ناسێنەر و پلانی داتا بە ئاشکرا کۆد دەکرێن و کاتێک تاقیکردنەوەیەک هەڵەیەک دەدۆزێتەوە ڕاست دەکرێنەوە.حوکمڕانی، ئاسایش و کۆمەڵگە لە Standardsnexustandards.com
  5. Reportsشوێنێک کە دۆزینەوەکان لەگەڵ میتۆد، نادڵنیایی و پۆلی بەڵگەیان بڵاو دەکرێنەوە و وەک وەشانی نوێ ڕاست دەکرێنەوە.کۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆیی لە ReportsReports
  6. Risk Academyئەو شوێنەی ڕێگا و سیستەمە لەسەر داتای ڕاستەقینە و شوێنی ڕاستەقینە فێر دەکرێن، بە کارکردن لەسەر بابەتەکە، لە Risk Academy.کۆلێژی تەندروستی و کۆمەڵگا لە Academyrisksacademy.com
19چوارچێوەکان

ئەوەی کارەکە لەگەڵی دەخوێنرێتەوە.

پلاتفۆرمەکە ستاندارد دانانێت. بەڵگەکانی لەگەڵ ئەو چوارچێوانە دەخوێنێتەوە کە لەشە تایبەتمەندەکان وەریانگرتووە، بۆ ئەوەی دۆزینەوەیەک لەو شوێنەدا دابنرێت کە بڕیاردەر پێشتر تێیدا کار دەکات.

چوارچێوە یان ستانداردلەشئەوەی دایدەنێت
چەمکەکانی Human Development Report و ڕێبازی تواناUNDP Human Development Report OfficeDevelopment as the expansion of people’s freedoms and capabilities, with measures beyond income
میتۆدۆلۆژیی Global Multidimensional Poverty IndexUNDP and the Oxford Poverty and Human Development Initiativeپێوانی بێبەشیی لەیەکدا چوو لە تەندروستی، پەروەردە و ئاستی ژیاندا
ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام 1، 4، 5 و 10نەتەوە یەکگرتووەکانئامانج لەسەر هەژاری، پەروەردە، یەکسانیی ڕەگەز و کەمکردنەوەی نایەکسانی
چەمکی ئاسایشی مرۆیی، بڕیاری 66/290ی کۆمەڵەی گشتیUnited Nations General Assemblyتێگەیشتنێکی هاوبەش لە ئاسایشی مرۆیی وەک ئازادی لە ترس، کەمی و سووکایەتی
Global Compact on Refugees and Global Compact for MigrationUnited Nations General Assemblyچوارچێوە بۆ بەشکردنی بەرپرسیارێتی لەسەر پەنابەران و بۆ کۆچی سەلامەت و ڕێکخراو
Core Humanitarian Standard on Quality and AccountabilityCHS Alliance, Groupe URD and Sphereپابەندبوون بۆ کوالیتی و بەرپرسیارێتی بەرامبەر ئەو خەڵکەی کاریگەر دەبن لە کاری مرۆییدا
بنەما بنەڕەتییەکان بۆ سیستەمە ئامارییە نیشتمانییەکان (بڕیاری 68/261)United Nations General Assemblyبنەما بۆ ئاماری بڵاوکراوەی سەربەخۆ، نهێنی و کوالیتی بەرز
Belmont Report and the Declaration of HelsinkiUS National Commission and World Medical Associationبنەمای ئەخلاقی بۆ توێژینەوەی بەشداربووی مرۆیی
UNESCO Recommendation on Open ScienceUNESCOبنەما بۆ زانستی کراوە، هەمووان-گرتن و دادپەروەرانە، لەوانە بەشداریی کۆمەڵگاکان
20کۆنسۆرتیۆم

هەمان بوار، بە سێ شێوە بینراو.

GCRI بوارێک وەک زانست دەخوێنێت، GRF حوکمڕانیی دەکات و GRA تێگەیشتنی داراییی هاوبەشی بۆ دروست دەکات. کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی بە هاوتاکانییەوە دەبەستێتەوە بۆ ئەوەی کار لە یەک لا لە لاکانی دیکەدا دیار بێت.

21سەرچاوەکان

Where this page’s references lead.

ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.

23پەیوەست

ئەو شوێنانەی ئەم لاپەڕەیە لە ناو کۆنسۆرتیۆم بۆیان دەبات.

24پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

کێ کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی بڵاو دەکاتەوە؟
Global Centre for Risk and Innovation (GCRI) کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی بڵاو دەکاتەوە و بەرپرسە لەوەی بڵاوی دەکاتەوە. GCRI دامەزراوەیەکی توێژینەوە، گەشەپێدان و سیاسەتە. ڕێکخەر نییە و بڕواپێدان، مۆڵەتدان و پەسەندکردن ناکات؛ دۆزینەوەکانی ڕێگا و نادڵنیاییەکەیان لەگەڵدایە.
ئایا کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی کارایە؟
کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی یەکێکە لە پلاتفۆرمە دامەزراوەکانی The Global Centre for Risk and Innovation. زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
چۆن بەشداری بکەم؟
بە ڕێڕەوەکانی بەشداریکردن دەست پێبکە یان بنووسە بۆ فۆرمی پەیوەندی. داواکارییەک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت؛ ئەندامێتی، ڕۆڵ یان ئەرکپێسپاردن دروست ناکات.
دۆزینەوەکان لە کوێ بڵاو دەکرێنەوە؟
دەرچووە پێداچووەکان لە لاپەڕەی بڵاوکراوەکاندەردەکەون، و بەشدارییەکان لە زنجیرەی Reports لە بڵاوکردنەوە لە Reports لیست کراون.
کام بەها لەم پلاتفۆرمەدا ڕاستەقینەن؟
ناوی نیشاندەرەکان، یەکەکان، سەرچاوەکان، ڕێگاکان و چوارچێوەکان ڕاستەقینەن. ئاستەکانی ناو وێنە و تابلۆکان نموونەن لە دیزاینێکدا. پڕۆگرامێک بە بەڵگەی ناونیشاندار کە خۆی خاوەنیەتی دەیانگۆڕێت.
چۆن هەڵەیەک ڕاپۆرت بکەم؟
بەکارهێنان ڕاستکردنەوە و نیگەرانییەکانبەکاربهێنە، یان بنووسە بۆ فۆرمی نیگەرانیی دروستی. ڕاستکردنەوەیەک وەک وەشانێکی نوێ تۆمار دەکرێت، هەرگیز دەستکاریی بێدەنگ نییە.
ئایا پلاتفۆرمەکە کاردەکات؟
پلاتفۆرمێکی دامەزراوە. زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن، و هیچ پڕۆفایل، کورتە یان لێکۆڵینەوەی حاڵەتێک بڵاو ناکرێتەوە تا پێداچوونەوە تێدەپەڕێنێت.
ئایا پلاتفۆرمەکە وڵات یان کۆمەڵگە ڕیز دەکات؟
نەخێر. بەڵگە لەگەڵ میتۆد و نادڵنیایی بڵاو دەکاتەوە. پڕۆفایلێک مەرجەکان وەسف دەکات؛ حوکمدان نییە لەسەر حکومەتێک یان کۆمەڵگەیەک.
Reportsبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.

GCRIکۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆییمەترسی و خۆڕاگریی سیستەمی وڵاتکورتەی بەڵگە
چۆن کار دەکات

کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی چۆن کار دەکات.

Choose a view and press Play to follow the platform’s process, its programme year, the standards it applies and how its findings are published. The outline shows how the work is designed to run, not the status of any decision.

Process explorer · Society and Human Development

کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی چۆن کار دەکات

8 هەنگاو4 قۆناغ

کۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆیی

کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی چۆن کار دەکات

پلاتفۆرمەکان · ساڵی پڕۆگرام · ستاندارد · Reports

پلاتفۆرمێک بوارێک بە ڕێگای ناودار، بەڵگەی ناونیشاندار و ئەو دەرچووانەی بڵاویان دەکاتەوە دەبەستێتەوە، بەبێ ئەوەی ببێتە ئەو دەسەڵاتەی خزمەتی دەکات.

  1. 01 سنوور

    1. 01بوار و بنەماڵەکاندەستپێک · سەرپەرشتیاری پلاتفۆرملاپەڕەی سەرەکی بوارەکە، بنەماڵەکانی و ئەوانەی خزمەتیان دەکات ڕادەگەیەنێت.
    2. 02دۆسیەی بابەتەکانتۆمار · نووسەرانی پلاتفۆرمبابەتەکان باسی بابەتەکە دەکەن بە بەڵگەی ناونیشاندار.
  2. 02 بەڵگە

    1. 03ناونیشانی بەڵگەتۆمار · GCRIهەر بەهایەک ناونیشانی هەیە: چاودێریکراو، ئاماری بڵاوکراو، مەزەندەکراو، مۆدێلکراو، سیناریۆ یان نەزانراو.
    2. 04میتۆدەکانهەنگاو · خاوەنی ڕێگاڕێگاکان لە STEM Commons دێن، هەر یەکەیان بە یەک لاپەڕەی بنەڕەتی.
  3. 03 Work

    1. 05سیناریۆکان لەسەر سیستەمەمۆدێل · کۆڵەکەی Foundryسیناریۆکان لەسەر سیستەمەکانی Nexus کار دەکەن، وەک سیناریۆ ناونیشان کراون.
    2. 06ستانداردە جێبەجێبووەکانتۆمار · Nexus Standardsپلاتفۆرمەکە ئەو ستانداردانە ناو دەبات کە جێبەجێ دەکرێن. ڕاپۆرتی پشتڕاستکەرەوە بەڵگەیە بۆ پێداچوونەوە.
  4. 04 بڵاوکردنەوە

    1. 07هێڵکاری خولگەی هۆکاری: کار، کۆمەڵگا، زیرەکی دەستکرد، کۆمەڵگە خۆجێییەکان، ئابووریتۆمار · Reportsدۆزینەوەکان لەگەڵ سنوورەکانیان لە ڕێگەی Reports بڵاو دەکرێنەوە.
    2. 08دەسەڵات بڕیار دەداتئەنجام · دەسەڵاتی تایبەتمەندبڕیار و جێبەجێکردن لای حکومەت، کارپێکەر یان دامەزراوەی مۆڵەتپێدراو دەمێنێتەوە.

سەرەتای کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی · پلاتفۆرمەکان · میتۆدە هاوبەشەکانکورتەیەک لەسەر چۆنیەتی دیزاینی کارەکە؛ دۆخی هیچ بڕیارێک یان تۆمارێک ڕاپۆرت ناکات.

بەشدار بە

بەشداری لە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی بکە.

لە خۆتەوە دەست پێبکە. وەڵامی بانگەوازێکی کراوە بدەرەوە. یان لەسەر پلاتفۆرمی کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی خانەیەکی شارەزایی پێکبهێنە و سەرکردایەتی بکە.

ڕێڕەو

دامەزراوە نیشتمانییەکان

وەزارەت، دەزگای ئامار و ئاژانسەکان: ئۆفیس و بەشێکی نیشتمانی، و کورسییەک لە گروپەکانی کار. بەشە نیشتمانییەکان

ڕێڕەو

کەرت و پیشەکان

کارپێکەر، ڕێکخەر، بانک، بیمەکار و ئەنجومەنی پیشەیی کە کارەکانیان پەیوەندی بە کۆمەڵگە و گەشەپێدانی مرۆیی ەوە هەیە. بەشداری بکە

ڕێڕەو

فێربوون

خول و پراکتیک، لەگەڵ تۆماری هەر خولێک کە تەواو کراوە. خوێندنی بێبەرامبەر. فێربوون بکەرەوە

ڕێڕەو

ستاندارد

ڕێگا و ستانداردەکانی داتا لەگەڵ گروپەکانی کار دابڕێژە، پێداچوونەوەیان بۆ بکە و وەریانبگرە. گروپەکانی کار

ڕێڕەو

کۆمەڵگەکان و توێژینەوە

زانکۆکان، کۆمەڵگای مەدەنی و شارەزایانی تاک: پڕۆژە، داتا و پێداچوونەوە. بنووسە بۆ تیمەکە

Global Risks Index

هەموو وێنەیەکی ئەم لاپەڕەیە پۆلێن کراوە: کۆمەڵگە، دانیشتووان، تەندروستی، ئەمریکای لاتین و کارەیب.

205 سەرچاوە451 نیشاندەر905 مەترسیدەر54 زنجیرە195 پڕۆفایلی وڵات

The Index is the Consortium’s indexing system for risk data. Every indicator, hazard, series and country profile carries its Nexus Standards ی خۆی، سەرچاوە و مۆڵەتەکەی هەڵدەگرێت، بۆ ئەوەی ئەوەی ئەم لاپەڕەیە پیشانی دەدات بتوانرێت بەدواداچوونی بۆ بکرێت، ڕاست بکرێتەوە و دووبارە بەکاربهێنرێتەوە.

  1. 01 · سەرچاوەکان205 سەرچاوەی تۆمارکراوهەر بەهایەک سەرچاوە و مۆڵەتی خۆی دەهێڵێتەوە؛ بەها ڕاگیراوەکان دەژمێردرێن.داتا و مۆڵەتەکان
  2. 02 · Nexus StandardsNIS-1 و NHS-1451 نیشاندەر، 905 مەترسیدەر؛ هەر تۆمارێک UNI.Nexus Standards
  3. 03 · ئیندێکس54 زنجیرە، 195 پرۆفایلی وڵاتلەسەر ستانداردەکان ژمێردراوە؛ هیچ بەهایەک بڵاو ناکرێتەوە تا وەشانێک دەرنەچێت.Global Risks Index
  4. 04 · ئەم لاپەڕەیەکۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆیینەخشە، وێنە و فیدەکان Index لە چوارچێوەی کۆمەڵگە، دانیشتووان، تەندروستی و ئەمریکای لاتین و کارەیبدا دەخوێننەوە.API ی گشتی
سەرچاوەکان205تۆمارکراو، هەر یەکە بە مۆڵەتی خۆی
نیشاندەرەکان451NIS-1، 106 تێکەڵە، 20 ئیندێکسی بوار
مەترسیدەرەکان905NHS-1، بەستراوە بە UNDRR-ISC HIPs
زنجیرە54جیهانی، کەرتی، ستراتیژی، تەکنەلۆجی، بابەتی
پڕۆفایلی وڵاتان195یەک شوێن بۆ هەر وڵاتێک

زنجیرە لەم چوارچێوەیەدا کۆمەڵگە، دیمۆگرافیا، تەندروستی

  1. GSگەشەپێدانی جیهانیهەژاری، نایەکسانی، گەشەپێدانی مرۆیی، فشاری دیمۆگرافی و ئاوارەبوون وەک ئەو زەمینەیەی شۆک تێیدا دەبێتە زیان.NXS-GRX-AR-000064کۆمەڵگە · دیمۆگرافیا · تەندروستی
  2. GLBسیستەمە جیهانییەکاندۆخی مەترسیی جیهانییپشتبەستوو بە یەکتر: بیست ئیندێکسی بوار کە بۆ جیهان کۆکراونەتەوە، پێنج سیستەمە سەرەکی (ئاو، وزە، خۆراک، تەندروستی، فرەجۆریی زیندەوەری) و هاوبەستییەکانیان، تۆماری کلکی جیهانی و بۆشایی…NXS-GRX-AR-000002کۆمەڵگە · تەندروستی · دیمۆگرافیا
  3. GSتەندروستیی جیهانیتوانای ئاسایشی تەندروستی، سەرهەڵدان و بڵاوبوونەوەی نەخۆشی، بارگرانیی گەرما و کوالیتیی هەوا، فشار لەسەر سیستەمی تەندروستی و دەستگەیشتن.NXS-GRX-AR-000062تەندروستی · کۆمەڵگە · دیمۆگرافیا
  4. SRململانێ، لاوازی و ئاسایشی مرۆییمەترسیی ململانێ و تەشەنەکردن، لاوازی، توندوتیژیی ڕێکخراو، زیان بە مەدەنییەکان و پەیوەندیی ململانێ–کەشوهەوا–خۆراک–ئاوارەبوون.NXS-GRX-AR-000075حوکمڕانی · دیمۆگرافیا · کۆمەڵگە

هەموو 54 زنجیرەکە · 20 ئیندێکسی بوار

بوارەکانی مەترسیدەر NHS-1

داتای جوگرافی و API کراوە

چینە کراوەکان لەسەر تۆڕی شەشگۆشەی ڕووبەر-یەکسان، وەک چڕی بۆ هەر km² یان وەک هێما پیشان دراون: خەڵک · GHSL 2025خەڵک · WorldPop 2025ناوچەی بیناکراوبەندەرەکانفڕۆکەخانەکانڕێگاکانهێڵی شەمەندەفەرهێڵی ناوەڕاستی ڕووبار و گۆم

/api/v1/public/grix · https://nexustandards.com/uni/{uni}
گەشەپێدەران · داتا · دروستکراو بە Natural Earth، دۆمەینی گشتی؛ GHSL و WorldPop، CC BY 4.0

وێنەیەکی Index تۆمارگەکان لە 2026-10-23 · 22c6eed جێگیر کراوە. زانیاریی توێژینەوە و شیکاریی مەترسی: نە ڕەتبەندی، نە پۆلێنکردنی فەرمی، نە ئاگادارکردنەوە، نە پێوەر، نە ئامۆژگارییە.

کۆمەڵگا و گەشەپێدانی مرۆیی

ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.

The Global Centre for Risk and Innovation

Science · evidence · measurement

Not for profit

Our articles, maps and twins are free to read and free to republish. Readers and partners keep it that way.

Partner with us

Who funds us

GCRI is a not-for-profit institution. To ask who funds a piece of work, use the funding questions form.

Independence

Editors and the expert reviewers named on each article decide what we publish. Funders and partners do not review or approve articles before publication.

Licence

Articles: CC BY 4.0. Figures, maps, twins and data: CC BY 4.0. Other uses: ask through the permissions form.