GCRI · گەشەپێدانی ئابووری

گەشەپێدانی ئابووری

گۆڕانکاریی ئابووری، گەشەی هەمووان-گرتن، پیشەسازی، بازرگانی و گەشەپێدان لەژێر مەترسیی سیستەمیی. گەشەپێدانی ئابووری یەکێکە لە پلاتفۆرمە دامەزراوەکانی The Global Centre for Risk and Innovation.

میتۆدەکانی STEM
5
ئەو ڕێگا بنەڕەتییانەی ئەم بوارە بەکاریان دەهێنێت
بابەتەکان
8
لاپەڕەکانی بابەت لەم بوارەدا
هاوتاکان
4
پلاتفۆرمەکانی بوارە هاوبەشەکان لە ناو تۆڕەکەدا
زنجیرەی ڕاپۆرت
2
زنجیرەی Reports کە بەشدارییان تێدا دەکات
01تۆمارکردن

20 لاپەڕە لەژێر گەشەپێدانی ئابووری.

گەشەپێدانی ئابووری
  1. 01میتۆدەکانی STEM5 میتۆدی کانۆنی بەکارهێنرا
  2. 02بابەتەکان8 لاپەڕەی بابەت
  3. 03هاوتاکان4 پلاتفۆرم لە بوارە هاوبەشەکاندا
  4. 04زنجیرەی ڕاپۆرت2 زنجیرەی Reports
  5. 05ئەرکی بڵاوکەرەوەمەرجەع و بڵاوکەرەوە
  6. 06گشتیی بوارەکەگشتیی بوارەکە
  7. 07بەڵگەی توێژینەوەتوێژینەوە و بەڵگە
  8. 08داهێنانی کرداریداهێنان و تەکنەلۆجیای کردەیی
02داپۆشین

ئەو بوارانەی گەشەپێدانی ئابووری کە ئەم پلاتفۆرمە لەسەری کار دەکات.

گەشەپێدانی ئابووری دەخوێنێت ئابوورییەکان چۆن گەشە دەکەن، دەگۆڕێن و قازانج بەش دەکەن، و شۆکی سیستەمی چۆن دایاندەبەزێنن. لاپەڕەکانی بەرهەمهێنانی هەمووان-گرتن، سیاسەتی پیشەسازی و بەرزکردنەوە، بازرگانی و شۆکی دەرەکی، گەشەپێدانی هەرێمی، ئابووریی دیجیتاڵی، داراییی گشتی و مەترسیی دارایی، ئابووریی خۆراک، وزە و ئاو و کار لەژێر گۆڕانی تەکنەلۆجیادا دەگرنەوە. داتا، میتۆد و بەڵگە ڕوون دەکەنەوە لەگەڵ ئەوەی هەر بەهایەک بە بەڵگەکەی نیشان کراوە و هەر سنوورێک ڕاگەیەندراوە. وەزارەتەکانی دارایی و پلاندانان، بانکە ناوەندییەکان و دامەزراوە گەشەپێدانییەکان بڕیار دەدەن.

ناوچە

بەرهەمهێنانی تێکەڵکەر

بەرهەمی بۆ هەر کرێکارێک چۆن گەشە دەکات و ئایا قازانج دەگاتە کرێکار، کۆمپانیا و هەرێمە دواکەوتووەکان.

ناوچە

سیاسەتی پیشەسازی و بەرزکردنەوە

کاری گشتی بۆ بنیاتنانی توانا، فرەجۆرکردنی بەرهەمهێنان و چوونە ناو چالاکیی بەهای بەرزتر.

ناوچە

بازرگانی و شۆکی دەرەکی

نرخی کاڵا، داواکاری و دارایی لە دەرەوە چۆن شۆک دەگوازنەوە بۆ ئابووریی ناوخۆ.

ناوچە

گەشەپێدانی هەرێمی

بۆچی هەندێک شوێن گەشە دەکەن و هەندێکی دیکە دواکەوتوو دەبن، و چ سیاسەتێک ئەوە دەگۆڕێت.

ناوچە

ئابووری دیجیتاڵی و تێکەڵکردن

وەرگرتنی دیجیتاڵ لەلایەن کۆمپانیا و خەڵکەوە، و کێ لە قازانجەکانی بێبەش دەمێنێتەوە.

ناوچە

دارایی گشتی و مەترسی

بودجە، قەرز، بەرپرسیارێتیی مەرجدار و تێچووی دارایی کارەسات و قەیران.

ناوچە

ئابووریی خۆراک، وزە و ئاو

نرخ، بازاڕ و وەبەرهێنان لەو سەرچاوانەی هەموو کەرتێک پشتیان پێ دەبەستێت.

ناوچە

دامەزراندن و تەکنەلۆجیا

گۆڕانی تەکنەلۆجیا چۆن کار، مووچە و نافەرمیی لە ئابووریی گەشەکردوودا دووبارە شێوە دەدات.

03چاودێری

مۆدێلی بڵاوبوونەوەی شۆک.

ئەو شاشەیەی تیمێک بۆ بەدواداچوونی ئەم بوارە بەکاری دەهێنێت: پێوەر، دۆخ و بڕیارەکانی. ناوەکان نموونەن و بەهاکان نموونەیین.

مۆدێلی بڵاوبوونەوەی شۆک

ئابووریی نیشتمانی · سیناریۆ: شۆکی نرخی هاوردە

لەدەستدانی بەرهەم لە سەرووی ئاستەوەGCRI · گەشەپێدانی ئابووری

کاریگەریی بەرهەم بەپێی کەناڵ

زیاترین کەرتی کاریگەرپێگەیشتوو

پرۆسێسکردنی خۆراک▼ 85403بەرەوپاش
گواستنەوە▼ 41841بەرەوپێش
بیناسازی▼ 32483بەرەوپاش
فرۆشتنی تاک▼ 17402داواکاری

بۆشایی داراییی گشتی

یەکەی ناوخۆیی، ملیار، نموونەیی

لەدەستدانی داهات1.4ڕێکارەکانی پشتگیری1.8یەدەگی نائاسایی1.1 لە 2.5 پێویست
Shock propagation model: the screen’s structure, terms and states for National economy.ناو و بەهای نموونەیی؛ دیزاینێکە، نەک تۆمار یان سیستەمی ڕاستەوخۆ.
05ئەنجامدەر

کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە.

دوو کۆگا، فشار و توانای گونجان، بە خولی گەشەی بەهێزکەر، وەڵامدانەوەی هاوسەنگکەری دواکەوتوو و زیان کاتێک فشار لە توانا تێدەپەڕێت پێکەوە بەستراون؛ لە دوای ئاستەکە سیستەمەکە دەتوانێت بڕووخێت. مۆدێلی فێرکاری بە بەهای نموونەیی دیاریکراوەوە، پێشبینی نییە. نەخشەی ئەم لاپەڕەیە ئەفریقا نیشان دەدات؛ مۆدێلەکە خۆی بە شوێنێکەوە نەبەستراوە.

کۆنترۆڵەکان

زیادبوونی گوشار
6.0% لە ساڵێکدا
کاریگەریی توانا لە کەمکردنەوەی فشار
4.0% لە ساڵێکدا
وەڵامدانەوەی وەبەرهێنان بۆ گوشاری هەستپێکراو
20%
دواکەوتنی هەستپێکردن
4.0 ساڵ
ئاستی هەڵگەڕانەوەی گوشار
ئیندێکسی 60
زیادبوون لە ئاستەکە تێپەڕ
2.0 جار
ساڵی ئەزموونکراو
50 ساڵ

خوێندنەوەکان

بەرزترین گوشار
113 نیشاندەر
توانا لە کۆتاییدا
ئیندێکسی 186
ساڵانی سەرووی ئاستەکە
15.8 ساڵ
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
ساڵگوشارتواناهەستپێکراو
020.050.020.0
423.344.921.2
827.242.224.0
1231.742.327.7
1636.845.532.2
2042.351.537.2
2447.960.342.6
2853.271.348.0
3257.884.353.1
3666.498.458.4
4082.7115.969.7
4497.8139.783.8
48109.1169.497.3

میتۆدەکان

  1. دینامیکی سیستەم Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics
  2. گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461
  3. هێڵکاری خولگەی هۆکاری Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill
  4. پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
  5. هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley

داتا

No observed data enters this model: it runs on the teaching values set by the controls, to be replaced with a programme’s own evidence.

کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە. مۆدێلی فێرکاریی نموونەیی: لەسەر ئەو بەهایانە کار دەکات کە کۆنترۆڵەکان دایاندەنێن، نەک داتای پێوراو. ڕێگاکان: دینامیکی سیستەم (Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics)؛ گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە (Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461)؛ هێڵکاری خولگەی هۆکاری (Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill).

لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium

06چوارچێوەکان

ئەوەی کارەکە لەگەڵی دەخوێنرێتەوە.

پلاتفۆرمەکە ستاندارد دانانێت. بەڵگەکانی لەگەڵ ئەو چوارچێوانە دەخوێنێتەوە کە لەشە تایبەتمەندەکان وەریانگرتووە، بۆ ئەوەی دۆزینەوەیەک لەو شوێنەدا دابنرێت کە بڕیاردەر پێشتر تێیدا کار دەکات.

چوارچێوە یان ستانداردلەشئەوەی دایدەنێت
System of National Accountsنەتەوە یەکگرتووەکان، Commission ی ئەورووپی، IMF، OECD و World Bankستانداردی نێودەوڵەتی بۆ پێوانی چالاکیی ئابووری، لەوانە GDP
ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام 8، 9 و 10نەتەوە یەکگرتووەکانئامانج بۆ کاری شایستە و گەشە، پیشەسازی و ژێرخان، و کەمکردنەوەی نایەکسانی
Addis Ababa Action Agenda and the Sevilla financing for development outcomeUnited Nations Financing for Development conferencesپابەندبوون لەسەر کۆکردنەوەی داراییی گشتی و تایبەت بۆ گەشەپێدان
IMF Fiscal Transparency CodeInternational Monetary Fundستاندارد بۆ ڕاپۆرتکردنی دارایی، پێشبینی و بەڕێوەبردنی مەترسیی دارایی management
Public Expenditure and Financial Accountability frameworkPEFA Secretariat و هاوبەشەکانهەڵسەنگاندنی کارایی بەڕێوەبردنی داراییی گشتی
بەردەوامیی قەرز چوارچێوەکانIMF و World Bankمیتۆد بۆ هەڵسەنگاندنی بەردەوامیی قەرزی گشتی لە وڵاتانی کەمداهات و دەستگەیشتن-بە-بازاڕدا
System of Environmental-Economic AccountingUN Statistical Commissionیەکخستنی داتای ژینگەیی و ئابووری، لەوانە ژمێریاریی ئیکۆسیستەم
Decent Work Agenda and ILO international labour standardsInternational Labour Organizationستاندارد لەسەر کار، مافەکانی کار، پاراستنی کۆمەڵایەتی و گفتوگۆ
07شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی

Model Economic Development as a system. Run the cascade.

Assembled from the Nexus Standards area profile Financial and economic risk standards: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.

مەترسیدەرەکان

  • بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا
  • Dam failure
  • لافاوی کەناراو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • شەپۆلی بەرزبوونەوەی دەریا (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • High-tide flooding (set off downstream)
  • Coastal erosion (set off downstream)
  • Saltwater intrusion (set off downstream)
  • Estuary flood (set off downstream)
  • لافاوی ڕووبار (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Flash flood (set off downstream)
  • ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Coastal habitat squeeze (set off downstream)
  • Wetland loss (set off downstream)
  • Mangrove loss (set off downstream)
  • Groundwater flood (set off downstream)
  • پچڕانی کارەبای فراوان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Water supply shortfall (set off downstream)
  • Climate-driven migration and relocation (set off downstream)

کۆنترۆڵەکان

  • NS-0 دەستوور و بنەماکان
  • NS-3 UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)
  • NS-9 UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)
  • NS-10 Policies and clauses (machine-readable obligations: definition, binding, evaluation and enforcement)
  • NS-11 سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)
  • NS-14 پابەندبوون و هاوتاکردن لەگەڵ ستانداردی دەرەکی
  • NRS-H59 خێزانی مەترسیدەر: شۆکە ئابوورییەکان و شکستی حوکمڕانی (NHS-1 soc.economic)
  • NRS-H113 خێزانی مەترسیدەر: ناسکیی سیستەمی دارایی (NHS-1 soc.financial-system)
  • NRS-H118 خێزانی مەترسیدەر: تاوانی ڕێکخراو و ئابوورییە نایاساییەکان (NHS-1 soc.crime)
  • NRS-H114 خێزانی مەترسیدەر: شۆکە ماکرۆئابووری و داراییەکان (NHS-1 soc.macro-fiscal)
  • NRS-H61 خێزانی مەترسیدەر: شکستی زنجیرەیی (NHS-1 sys.cascade)
  • NRS-U27 Universe platform profile: Sovereign Capital Nexus

چاودێری

  • IMF data services (WEO, IFS, FSI via SDMX) (listed for reference)
  • BIS Data Portal (credit, debt service, property prices, banking statistics) (listed for reference)
  • World Bank Open Data and World Development Indicators API (listed for reference)
  • OECD Data Explorer (SDMX API) (listed for reference)
  • Macroeconomic Dashboard
  • Debt service as a proportion of exports of goods and services
  • Financial Soundness Indicators

جوگرافیای نموونە

  • Western Europe: 152 hexagonal cells
  • ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
  • ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
  • ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
  • Vegetation disturbance alerts, 30 m (OPERA DIST-ALERT), NASA GIBS
08گشتی

گەشەپێدانی ئابووری چی دەکات.

گەشەپێدانی ئابووری باشترکردنی بەردەوامی ئاستی ژیانە کە لە گەشە، گۆڕانکاریی پێکهاتەیی و بەشکردنی فراوانی قازانجەوە دێت. گەشەپێدانی ئابووری بەرهەمهێنان، سیاسەتی پیشەسازی، شۆکی دەرەکی، هەرێم، ئابووریی دیجیتاڵی، داراییی گشتی، ئابووریی خۆراک، وزە و ئاو و کار لەژێر گۆڕانی تەکنەلۆجیادا دەگرێتەوە. وەزارەتەکان، بانکە ناوەندییەکان و دامەزراوە گەشەپێدانییەکان بڕیار دەدەن.

خزمەت بە کێ دەکات

کۆمەڵگاکەی

ئابووریناسانی گەشەپێدان؛ توێژەرانی سیاسەت؛ پلاندانەرانی ئابووری؛ شیکارانی پیشەسازی.

چۆن کار دەکات

ڕێگاکانی

مۆدێلسازیی مەترسیی ئابووری؛ نیشاندەری هەمووان-گرتن؛ شیکاریی دانە-دەرچوون و دارایی.

What it produces

دەرچەکانی

پڕۆفایلی خۆڕاگریی گەشەپێدان؛ میتۆدی گواستنەوەی ئابووری؛ کورتەی سیاسەت.

09ڕێگا و بەڵگە

چۆن گەشەپێدانی ئابووری مۆدێل، پێوان و تاقی دەکرێت.

مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.

مۆدێل، هاوکێشەکان و گریمانەکان

پێکهاتەی ئەو مۆدێلەی بۆ گەشەپێدانی ئابووری بەکاردێت، ئەو گریمانانەی دەیانکات و چۆن هەریەکەیان تاقی دەکرێتەوە.

مەترسیی توخمی iRi = f(Hi, Ei, Vi, Ci)مەترسیدەر، ڕووبەڕووبوون، لاوازی و توانای مامەڵەکردن
زیانی ساڵانەی چاوەڕوانکراوEAL = ∑k pk · Lkبەسەر ڕووداوەکانی k بە ئەگەری ساڵانەی pk
سیستەمە هاوبەستەکانxt+1 = A xt + B ut + εtA carries the couplings, u the shock, ε the error
گریمانەبۆچی دروست دەکرێتچۆن تاقی دەکرێتەوە
مەترسیدەر و ڕووبەڕووبوون لە ناو پێشهاتێکدا سەربەخۆنئینتێگراڵی زیان بە ئاسانی دەهێڵێتەوەبەراورد بکە لەگەڵ گونجاندنی کۆپیولا لەسەر تۆمارە هاوبەشەکان
هاوبەستییەکان لە نزیک خاڵی کارکردن هێڵینڕێگە دەدات شۆکەکان بڵاو ببنەوە لە Aلە دەرەوەی مەودای هێڵیی شڵەژێنە و بەراورد بکە
چەمکەکانی لاوازی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەگوازرێنەوەچەمکی ناوخۆیی بە دەگمەن بەردەستەلەگەڵ زیانە چاودێریکراوەکان پشتڕاستی بکەرەوە کە هەن
تێکردنەکان
کۆمەڵە داتای وەشانکراو لەگەڵ ڕەسەنایەتی
دەرچووەکان
دابەشبوون، نەک یەک ژمارە
کۆد
بڵاوکراوەتەوە لەگەڵ کارتی مۆدێل و تاقیکردنەوەکان
بەرهەمهێنانەوە
هەمان داتا، کۆد، ژینگە و تۆو
فۆرمۆلەکردنی مەترسی و دۆخ-بۆشایی ستاندارد؛ ئەو گریمانانەی لیست کراون ئاسایین بۆ ڕێگاکە، بۆ پێداچوونەوە ڕاگەیەندراون، نەک ئەنجام.

شیکاری هەستیاری

کام دانەرەکان زۆرترین کاریگەری لەسەر ئەنجامی گەشەپێدانی ئابووری دروست دەکەن، یەک بە یەک بە درێژایی مەودا ڕاگەیەندراوەکانیان.

توندی مەترسیدەربەهای ڕووبەڕووبوونچەمکی لاوازیبەهێزی هاوبەستیتوانای خۆگونجاندنڕوونیی داتاتێکردن لە بەهای نزمیداتێکردن لە بەهای بەرزیدا
هەستیاریی نموونەیی یەک-یەک؛ شیکارییەکی تەواو نیشاندەری بنەمای ناجێگیری (Sobol) زیاد دەکات. ئەنجام نییە.
پرەنسیپە ڕێنماییەکانی FAIR · GO FAIR و FORCE11W3C PROV · World Wide Web Consortiumڕێنمایی بۆ مامەڵەی یەکسان لەگەڵ نادڵنیاییەکان · IPCCCEOS Analysis Ready Data · Committee on Earth Observation Satellites
10مەرجەع و سنوورەکان

گەشەپێدانی ئابووری چی دەخوێنێت، و کێ سیاسەتی ئابووری دیاری دەکات.

گەشەپێدانی ئابووری دەخوێنێت ئابوورییەکان چۆن گەشە دەکەن، دەگۆڕێن و قازانج بەش دەکەن، و شۆکی سیستەمی چۆن دایاندەبەزێنن. وەزارەتەکانی دارایی و پلاندانان، بانکە ناوەندییەکان و دامەزراوە گەشەپێدانییەکان بڕیار دەدەن؛ پلاتفۆرمەکە هیچ وەبەرهێنانێک پێشنیار ناکات، هیچ قەرزێک نادات و هیچ پێگەیەک لەسەر سیاسەتی ئابووری ناگرێت جگە لە ڕوونکردنەوەی بەڵگە و بەرامبەرکردنەکان.

پێشبینییە ئابوورییەکان کە لێرە نیشان دراون نموونەی سیناریۆن، هەرگیز پێشبینی نین.

11جوگرافیا

خەڵک و ڕووبەڕووبوونەوە لە ئەفریقا.

چڕیی دانیشتووان، ڕووناکیی شەو و گەرمیی ڕووی زەوی لە ڕۆژدا لەسەر ئەفریقا، لە NASA GIBS. هەر چینێک ڕێکەوتی خۆی هەڵدەگرێت.

نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.

چینەکان 3

خەڵک و ڕووبەڕووبوون، بۆ ئەم لاپەڕەیە

دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مەزەندەکراو
سەرچاوە
Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
دابینکەر
NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
مۆڵەت
CC BY 4.0
ساڵی بەرهەم
null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
دابینکەر
NASA LAADS DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-12
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
8 ڕۆژ؛ تێکەڵەی 8 ڕۆژەی ماهەوارە؛ هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-09-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
پلەی گەرمیی ڕووی زەوی بە ماهەوارە لە 8 ڕۆژی کۆتایی بەروارە پیشاندراوەکەدا، نیشاندەری ڕووبەڕووبوون بە گەرما؛ نە پلەی گەرمیی هەوایە، نە ئیندێکسی گەرمایە، نە ئاگادارکردنەوەی گەرما.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2024-01-01
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
OMI Aura (NASA GES DISC)
دابینکەر
NASA GES DISC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وەرگرتنەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-10
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 2 km
نادڵنیایی
ستوونی ماهەوارەیی دووانە ئۆکسیدی نایترۆجین لە خوارەوەی کەشوهەوا لە ڕۆژی پیشاندراودا، زۆربەی لە سووتان؛ چڕی ئاستی زەوی یان ئاگادارکردنەوەی تەندروستی نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت

نوێترین بەردەست

NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth

نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.

بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.

خەڵک و ڕووبەڕووبوونەوە، لەسەر ئەفریقا.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.

داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان

  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
  • ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • دووانە ئۆکسیدی نایترۆجینی OMI (Aura) و ئیندێکسی ئەیرۆسۆڵی OMPS (Suomi NPP)، NASA؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA GES DISC؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
  • دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
  • © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
  • Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
  • ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
  • ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • پێشبینی کوالیتی هەوا، 5 ڕۆژ، PM2.5 (CAMS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Atmosphere Monitoring Service information 2026.
  • داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
  • چینە ئارەزوومەندانەکان (9 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.

چینەکان و بەروارەکان

  • چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
  • ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
  • پلەی گەرمی ڕووی زەوی، ڕۆژ، تێکەڵەی 8 ڕۆژە: VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ، NASA LANCE · 14ی ئەیلوولی 2026
  • ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
  • دووانە ئۆکسیدی نایترۆجین، ستوونی خوارەوەی کەشوهەوا: OMI Aura، NASA GES DISC · 10ی تشرینی یەکەمی 2026

13Reports، ستاندارد و بەشدارییەکان

شوێنی بەڵگەی ئابووری.

شیکارییە ئابوورییەکان بۆ زنجیرەی مەترسی و خۆڕاگریی سیستەمەکانی وڵات; مەترسیی دارایی بە کاری The Global Risks Alliance (GRA) ەوە دەبەسترێتەوە لەناو سنووری خۆیدا. زنجیرەی ژمێریاریی نیشتمانی سەرچاوەی ئاماریی خۆیان لەژێر Nexus Standards.

  • ئابووریناسان دەتوانن هەڵسەنگاندن بخەنە بەردەست، لەوانە ئەنجامی بەتاڵ.
  • ئەدارەی ئامار دەتوانن داتای ژێرنیشتمانی هاوبەش بکەن.
  • وەزارەتەکان دەتوانن دیالۆگی چوارچێوە پێشنیار بکەن.
14کێشەکە

دەستکەوتەکانی گەشەپێدان ڕووبەڕووی شۆکی پێکەوەهاتوو دەبنەوە.

گەشەپێدانی ئابووری پڕۆسەی درێژی ئەوەیە کە ئابوورییەکان بەرهەمهێنان بەرز دەکەنەوە، ئەوەی بەرهەمی دەهێنن فرەجۆر دەکەن و دەیگۆڕن بۆ ژیانی باشتر: داهاتی بەرزتر، کاری شایستە، تەندروستی، پەروەردە و ئاسایش. ئابووریی گەشەپێدان فێری بووە ئەم پڕۆسەیە نە خۆکارە و نە ڕێکە. گەشە دەتوانێت بوەستێت، قازانج دەتوانێت چڕ ببێتەوە، و پێشکەوتنێک کە لە دەیەیەکدا بنیات نراوە دەتوانرێت لە یەک قەیراندا لەدەست بدرێت.

شۆک زیاتر بە تێکەڵی دێن. وشکەسالی دروێنە و کارەبای ئاو کەم دەکاتەوە و نرخی خۆراک و وزە بەرز دەکاتەوە؛ هێواشبوونەوەی جیهانی داواکاریی هەناردە و ناردنی پارە کەم دەکاتەوە؛ ڕێژەی سوودی بەرزتر خزمەتگوزاریی قەرز بەرز دەکاتەوە؛ و فریاکەوتنی تەندروستی کار و قوتابخانە دادەخات. هەر شۆکێک توانای هەڵمژینی ئەوی دواتر لاواز دەکات. ماڵان موڵک دەفرۆشن یان منداڵ لە قوتابخانە دەکێشنەوە، کۆمپانیاکان دادەخرێن، و حکومەتەکان وەبەرهێنان دەبڕن بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانیان، کە چاکبوونەوە هێواش دەکاتەوە.

ئەمانە کاریگەریی سیستەمین. بە زنجیرەی دابینکردن، بازاڕی کار، نرخ، بودجەی گشتی و سیستەمەداراییەکاندا دەڕۆن، و ئەنجامەکانیان لە نێوان هەرێم، کەرت و گروپە کۆمەڵایەتییەکاندا ناهاوسەنگن. تێگەیشتنیان پێویستی بە مۆدێلی ئابووری هەیە کە پشتبەستن نیشان بدات و لەسەر بەڵگە تاقی بکرێتەوە، نەک گریمانە بکرێت.

15پلاتفۆرمەکە چی دەکات

توێژینەوە لەسەر ئەوەی ئابووری چۆن گەشە دەکات، شۆک دەگوازێتەوە و چاک دەبێتەوە.

پلاتفۆرمەکە دیزاین کراوە بۆ بەرهەمهێنانی بەڵگەی میتۆد-ڕوون لەسەر گەشەپێدان لەژێر مەترسیی سیستەمیی.

مۆدێلسازی

مۆدێلسازیی مەترسیی ئابووری

مۆدێلی دانە-دەرچوون، ماکرۆئابووری و ئەیجێنت-بنەما بۆ ئەوەی شۆک بە ئابوورییەکاندا چۆن دەگوازرێتەوە.

Measurement

نیشاندەری بەشداریپێکەر

پێوەرەکانی کێ دەبەخشێت و کێ دەدۆڕێنێت، لە دەرەوەی تێکڕاکان، بەپێی هەرێم، کەرت، ڕەگەز و داهات.

Public finance

شیکاریی دارایی گشتی

بەڵگە لەسەر توانای دارایی، بەرپرسیارێتیی مەرجدار و تێچووی گشتیی شۆک.

بەرهەمە دیارەکان دیزاین کراون پڕۆفایلی خۆڕاگریی گەشەپێدان، میتۆدی گواستنەوەی ئابووری و کورتەی سیاسەت لەخۆ بگرن، هەریەکەیان لەگەڵ داتا و گریمانەکانی بڵاو دەکرێتەوە.

16بنەماکان و هاوتاکان

پلاتفۆرمەکە چۆن لەگەڵ بنەمای STEM و دامەزراوەکانی دیکە کار دەکات.

گەشەپێدانی ئابووری پارێزەری سێ میتۆدی STEM لە STEM Commonsی GCRI دایە: ئابووری و ئابووریی گەشەپێدان، ئابوورییمێتری و دەرەنجامدانی هۆکارەکی و هەڵسەنگاندنی کاریگەری. هەروەها زانستی تۆڕ و سەرایەت و سیستەمە ئاڵۆزەکان و مۆدێلسازیی ئەیجێنت-بنەما بەکاردێنێت. بەکارهێنانەکانی STEM نیشان دەدەن هەریەکەیان چۆن بەکاردێت.

گەشەپێدانی ئابووری بواری ئابووریی ڕاستەقینەیە؛ پسپۆڕییە داراییەکان هی The Global Risks Alliance (GRA) ن. هاوتا پیشەسازییەکانی لە GRA دا Development Finance Nexus، دابینکردنی دارایی بۆ مەترسیی کارەسات و داراییی گشتی و قەرزی سەروەرانەن، کە تێگەیشتنی هاوبەشی پیشەسازی دروست دەکەن بەبێ ڕاوێژ یان ڕێکخستنی مامەڵە. لە The Global Risks Forum دا، Capital Nexus لە The Global Risks Forum (GRF) گفتوگۆ لەسەر ئەوەی سەرمایە بۆ گەشەپێدان چۆن حوکمڕانی دەکرێت کۆدەکاتەوە. هەموو هاوتاکان.

The platform’s evidence is designed to feed the Reports زنجیرەی Country Systems and Global Systems series, and a Universe exercise on the economic transmission of a compound shock, described on the platform’s Universe page.

17بنەماسازی

لەسەر زانست، تەکنەلۆجیا، ئەندازیاری و بیرکاری ناودار بنیاتنراوە.

هەر بانگەشەیەک لەسەر گەشەپێدانی ئابووری لەسەر میتۆدێک ڕاوەستاوە کە لاپەڕەیەکی بنەڕەتیی لە STEM Commons هەیە، بۆ ئەوەی خوێنەر ببینێت دۆزینەوەیەک پشت بە چی دەبەستێت و سنوورەکانی لە کوێدان.

ئابووری و ئابووری گەشەپێدانئابووریپێویدەرهێنانی هۆکاری و هەڵسەنگاندنی کاریگەریزانستی تۆڕ و سەرایەتسیستەمە ئاڵۆزەکان و مۆدێلسازی بە ئەیجێنت

بنەمای STEM ی گەشەپێدانی ئابووری ببینە

18خول

چۆن کار لەم بوارەدا دەگوازرێتەوە.

پرسیارێک دەبێتە بەڵگە، بنیاتنانێکی بەڕێوەبراو، کۆمەڵگایەکی ڕێکخراو، تاقیکردنەوەیەکی کۆنترۆڵکراو، بڵاوکراوەیەکی پێداچووەوە و لە کۆتاییدا بڕیارێک کە دەسەڵاتی تایبەتمەند بەپێی ڕێساکانی خۆی دەیدات.

  1. پرسیار Universe ئەولەویەتی نیشتمانی، هەرێمی یان دامەزراوەیی. پرسیار لە گەشەپێدانی ئابووری
  2. بەڵگە Foundry بنەمای STEM ی پلاتفۆرمەکە. بەڵگە لە گەشەپێدانی ئابووری
  3. بنیاتنان Foundry Foundry. بنیاتنان لە گەشەپێدانی ئابووری
  4. ڕێکخستن Universe ئیکۆسیستەمی Nexus. ڕێکخستن لە گەشەپێدانی ئابووری
  5. تاقیکردنەوە Universe Universe (سایتی سەربەخۆ). تاقیکردنەوە لە گەشەپێدانی ئابووری
  6. بڵاوکردنەوە Reports Reports. بڵاوکردنەوە لە گەشەپێدانی ئابووری
  7. بڕیاردان دەسەڵاتی تایبەتمەند دەسەڵات و دامەزراوە تایبەتمەندەکان، لە ڕێگەی NXS-RLS (بەشداربووان، ڕێککەوتنەکان و ڕادەستکردنەکان). بڕیاردان لە گەشەپێدانی ئابووری
  8. نوێکردنەوە Universe ڕاستکردنەوەکان و ئەجێندای ساڵانەی داهاتوو. نوێکردنەوە لە گەشەپێدانی ئابووری

هەر هەنگاوێکی خول لەو کۆڵەکەیەدا کە تێیدا کار دەکات؛ بڕیار لای دەسەڵاتی تایبەتمەند دەمێنێتەوە، دەرەوەی پڕۆگرامەکە.

19شەش کۆڵەکە

چۆن ئەمە لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا کار دەکات.

گەشەپێدانی ئابووری لە ڕێگەی شەش کۆڵەکەی یەک پڕۆگرامی ساڵانەوە کار دەکات، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium، و GCRI، GRF و GRA هەریەکەیان بە ڕۆڵی خۆی بەشدارن: گەڕان، تاقیکردنەوە و دروستکردنی نموونەی سەرەتایی لە Labs، بنیاتنان، شبیەسازی و ئامادەکاری لە Foundry، کۆکردنەوە و تاقیکردنەوە لە Universe، کۆدکردن، ڕاستکردنەوە و بەکارهێنان لە Nexus Standards، بڵاوکردنەوە بە هەموو فۆرماتێک لە Reports، فێرکردن بە ئاشکرا لە Risk Academy.

کۆڵەکەکان هەڵبژێرە · بەسەر هێڵەکاندا ڕابوەستە18 / 18 دەستبەدەستکردن

ڕێڕەو

هەموو پڕۆگرامەکە

Every pillar hands its work to another; together they close the year’s feedback loops.

L · F · U · S · R · A

کۆڵەکەکان
6 لە 6
دەستبەدەستکردنەکان
18 لە 18
خولەکان
17 داخراو

دەستبەدەستکردنی لە کاردا

  • F01Universe → Foundry · ئەرکی قبووڵکراو دەبێتە پڕۆژەی خول لەگەڵ کەیسی بڕیارئامادەکاری بۆ ئامادەیی
  • F02Foundry → Universe · Core Build Report و بەڵگەی بەردەوامبوون یان وەستانبنیاتنانی کۆنترۆڵکراو
  • F03Foundry → Reports · چاودێری داخراو و زنجیرەی نیشاندەر لە پشت پڕۆفایلێکداخستنی پڕۆژە
  • F04Universe → Reports · دۆزینەوەی دوای کار و سیناریۆ بۆ بەشەکانی 10 و 13پێداچوونەوەی دوای کار

و 14 دیکە

F01 تا F14 دەستبەدەستکردنە تۆمارکراوەکانی ساڵی پڕۆگرامن، هەر یەکە لەگەڵ ئارتیفاکتی جووڵاو و قۆناغەکەی؛ R1، R2، R3 و R4 کار بە دەوری ئەنگوستیلەکەدا دەگێڕن. خولێک دەژمێردرێت کاتێک هەموو کۆڵەکەیەکی سەری هەڵبژێردرابێت. هەر کۆڵەکەیەک بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium ە.
  1. Labsئەو شوێنەی پرسیارەکان دەبنە تاقیکردنەوە و نموونەی سەرەتایی: ڕێگا، داتا و ئامرازی نوێ بە ئاشکرا تاقی دەکرێنەوە، لەگەڵ سنوورەکانیان لە تۆمارێکدا، پێش ئەوەی Foundry بیانبنیاتبنێت، لە ژێر Nexus Consortium.Labs
  2. Foundryئەو شوێنەی ڕێگا، داتا و مۆدێلەکان دەبنە بنیاتنانی دووبارەبووەوە، هەر کارپێکردنێک لەگەڵ تێکردنەکانی، وەشان و سنوورەکانی لە تۆمارێکدا.گەشەپێدانی ئابووری لە FoundryFoundry
  3. UniverseWhere a build is tested under controlled conditions with independent evaluators, so a method’s skill is measured, not assumed.گەشەپێدانی ئابووری لە Universeuniverse.nexus
  4. Nexus Standardsئەو شوێنەی ڕێگا، ناسێنەر و پلانی داتا بە ئاشکرا کۆد دەکرێن و کاتێک تاقیکردنەوەیەک هەڵەیەک دەدۆزێتەوە ڕاست دەکرێنەوە.دارایی، بیمە و ئابووری لە Standardsnexustandards.com
  5. Reportsشوێنێک کە دۆزینەوەکان لەگەڵ میتۆد، نادڵنیایی و پۆلی بەڵگەیان بڵاو دەکرێنەوە و وەک وەشانی نوێ ڕاست دەکرێنەوە.گەشەپێدانی ئابووری لە ReportsReports
  6. Risk Academyئەو شوێنەی ڕێگا و سیستەمە لەسەر داتای ڕاستەقینە و شوێنی ڕاستەقینە فێر دەکرێن، بە کارکردن لەسەر بابەتەکە، لە Risk Academy.کۆلێژی دارایی و ئابووری لە Academyrisksacademy.com
20کۆنسۆرتیۆم

هەمان بوار، بە سێ شێوە بینراو.

GCRI بوارێک وەک زانست دەخوێنێت، GRF حوکمڕانیی دەکات و GRA تێگەیشتنی داراییی هاوبەشی بۆ دروست دەکات. گەشەپێدانی ئابووری بە هاوتاکانییەوە دەبەستێتەوە بۆ ئەوەی کار لە یەک لا لە لاکانی دیکەدا دیار بێت.

21سەرچاوەکان

Where this page’s references lead.

ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.

23پەیوەست

ئەو شوێنانەی ئەم لاپەڕەیە لە ناو کۆنسۆرتیۆم بۆیان دەبات.

24پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

کێ گەشەپێدانی ئابووری بڵاو دەکاتەوە؟
Global Centre for Risk and Innovation (GCRI) گەشەپێدانی ئابووری بڵاو دەکاتەوە و بەرپرسە لەوەی بڵاوی دەکاتەوە. GCRI دامەزراوەیەکی توێژینەوە، گەشەپێدان و سیاسەتە. ڕێکخەر نییە و بڕواپێدان، مۆڵەتدان و پەسەندکردن ناکات؛ دۆزینەوەکانی ڕێگا و نادڵنیاییەکەیان لەگەڵدایە.
ئایا گەشەپێدانی ئابووری کارایە؟
گەشەپێدانی ئابووری یەکێکە لە پلاتفۆرمە دامەزراوەکانی The Global Centre for Risk and Innovation. زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
چۆن بەشداری بکەم؟
بە ڕێڕەوەکانی بەشداریکردن دەست پێبکە یان بنووسە بۆ فۆرمی پەیوەندی. داواکارییەک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت؛ ئەندامێتی، ڕۆڵ یان ئەرکپێسپاردن دروست ناکات.
دۆزینەوەکان لە کوێ بڵاو دەکرێنەوە؟
دەرچووە پێداچووەکان لە لاپەڕەی بڵاوکراوەکاندەردەکەون، و بەشدارییەکان لە زنجیرەی Reports لە بڵاوکردنەوە لە Reports لیست کراون.
کام بەها لەم پلاتفۆرمەدا ڕاستەقینەن؟
ناوی نیشاندەرەکان، یەکەکان، سەرچاوەکان، ڕێگاکان و چوارچێوەکان ڕاستەقینەن. ئاستەکانی ناو وێنە و تابلۆکان نموونەن لە دیزاینێکدا. پڕۆگرامێک بە بەڵگەی ناونیشاندار کە خۆی خاوەنیەتی دەیانگۆڕێت.
چۆن هەڵەیەک ڕاپۆرت بکەم؟
بەکارهێنان ڕاستکردنەوە و نیگەرانییەکانبەکاربهێنە، یان بنووسە بۆ فۆرمی نیگەرانیی دروستی. ڕاستکردنەوەیەک وەک وەشانێکی نوێ تۆمار دەکرێت، هەرگیز دەستکاریی بێدەنگ نییە.
How does this platform differ from GRA’s development finance work?
This platform studies the real economy: production, trade, jobs and public budgets. GRA platforms build industry understanding of how those risks appear in finance. Each links to the other’s work.
ئایا پلاتفۆرمەکە ڕاوێژ بە حکومەتەکان دەکات لەسەر سیاسەتی ئابووری؟
نەخێر. توێژینەوە و کورتە بەرهەم دەهێنێت کە میکانیزم و بەرامبەرکردنەکان ڕوون دەکەنەوە. هەڵبژاردنی سیاسەت لای حکومەتەکان و دامەزراوەکانیان دەمێنێتەوە.
Reportsبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.

GCRIگەشەپێدانی ئابووریمەترسی و خۆڕاگریی سیستەمی وڵاتمەترسیی سیستەمە جیهانییەکان و خۆڕاگری
چۆن کار دەکات

گەشەپێدانی ئابووری چۆن کار دەکات.

Choose a view and press Play to follow the platform’s process, its programme year, the standards it applies and how its findings are published. The outline shows how the work is designed to run, not the status of any decision.

Process explorer · Economic Development

گەشەپێدانی ئابووری چۆن کار دەکات

8 هەنگاو4 قۆناغ

گەشەپێدانی ئابووری

گەشەپێدانی ئابووری چۆن کار دەکات

پلاتفۆرمەکان · ساڵی پڕۆگرام · ستاندارد · Reports

پلاتفۆرمێک بوارێک بە ڕێگای ناودار، بەڵگەی ناونیشاندار و ئەو دەرچووانەی بڵاویان دەکاتەوە دەبەستێتەوە، بەبێ ئەوەی ببێتە ئەو دەسەڵاتەی خزمەتی دەکات.

  1. 01 سنوور

    1. 01بوار و بنەماڵەکاندەستپێک · سەرپەرشتیاری پلاتفۆرملاپەڕەی سەرەکی بوارەکە، بنەماڵەکانی و ئەوانەی خزمەتیان دەکات ڕادەگەیەنێت.
    2. 02دۆسیەی بابەتەکانتۆمار · نووسەرانی پلاتفۆرمبابەتەکان باسی بابەتەکە دەکەن بە بەڵگەی ناونیشاندار.
  2. 02 بەڵگە

    1. 03ناونیشانی بەڵگەتۆمار · GCRIهەر بەهایەک ناونیشانی هەیە: چاودێریکراو، ئاماری بڵاوکراو، مەزەندەکراو، مۆدێلکراو، سیناریۆ یان نەزانراو.
    2. 04میتۆدەکانهەنگاو · خاوەنی ڕێگاڕێگاکان لە STEM Commons دێن، هەر یەکەیان بە یەک لاپەڕەی بنەڕەتی.
  3. 03 Work

    1. 05سیناریۆکان لەسەر سیستەمەمۆدێل · کۆڵەکەی Foundryسیناریۆکان لەسەر سیستەمەکانی Nexus کار دەکەن، وەک سیناریۆ ناونیشان کراون.
    2. 06ستانداردە جێبەجێبووەکانتۆمار · Nexus Standardsپلاتفۆرمەکە ئەو ستانداردانە ناو دەبات کە جێبەجێ دەکرێن. ڕاپۆرتی پشتڕاستکەرەوە بەڵگەیە بۆ پێداچوونەوە.
  4. 04 بڵاوکردنەوە

    1. 07هێڵکاری خولگەی هۆکاری: کار، کۆمەڵگا، زیرەکی دەستکرد، کۆمەڵگە خۆجێییەکان، ئابووریتۆمار · Reportsدۆزینەوەکان لەگەڵ سنوورەکانیان لە ڕێگەی Reports بڵاو دەکرێنەوە.
    2. 08دەسەڵات بڕیار دەداتئەنجام · دەسەڵاتی تایبەتمەندبڕیار و جێبەجێکردن لای حکومەت، کارپێکەر یان دامەزراوەی مۆڵەتپێدراو دەمێنێتەوە.

سەرەتای گەشەپێدانی ئابووری · پلاتفۆرمەکان · میتۆدە هاوبەشەکانکورتەیەک لەسەر چۆنیەتی دیزاینی کارەکە؛ دۆخی هیچ بڕیارێک یان تۆمارێک ڕاپۆرت ناکات.

بەشدار بە

بەشداری لە گەشەپێدانی ئابووری بکە.

لە خۆتەوە دەست پێبکە. وەڵامی بانگەوازێکی کراوە بدەرەوە. یان لەسەر پلاتفۆرمی گەشەپێدانی ئابووری خانەیەکی شارەزایی پێکبهێنە و سەرکردایەتی بکە.

ڕێڕەو

دامەزراوە نیشتمانییەکان

وەزارەت، دەزگای ئامار و ئاژانسەکان: ئۆفیس و بەشێکی نیشتمانی، و کورسییەک لە گروپەکانی کار. بەشە نیشتمانییەکان

ڕێڕەو

کەرت و پیشەکان

کارپێکەر، ڕێکخەر، بانک، بیمەکار و ئەنجومەنی پیشەیی کە کارەکانیان پەیوەندی بە گەشەپێدانی ئابووری ەوە هەیە. بەشداری بکە

ڕێڕەو

فێربوون

خول و پراکتیک، لەگەڵ تۆماری هەر خولێک کە تەواو کراوە. خوێندنی بێبەرامبەر. فێربوون بکەرەوە

ڕێڕەو

ستاندارد

ڕێگا و ستانداردەکانی داتا لەگەڵ گروپەکانی کار دابڕێژە، پێداچوونەوەیان بۆ بکە و وەریانبگرە. گروپەکانی کار

ڕێڕەو

کۆمەڵگەکان و توێژینەوە

زانکۆکان، کۆمەڵگای مەدەنی و شارەزایانی تاک: پڕۆژە، داتا و پێداچوونەوە. بنووسە بۆ تیمەکە

Global Risks Index

هەموو وێنەیەکی ئەم لاپەڕەیە پۆلێن کراوە: کۆمەڵگە، دانیشتووان، تەندروستی، ئەفریقا.

205 سەرچاوە451 نیشاندەر905 مەترسیدەر54 زنجیرە195 پڕۆفایلی وڵات

The Index is the Consortium’s indexing system for risk data. Every indicator, hazard, series and country profile carries its Nexus Standards ی خۆی، سەرچاوە و مۆڵەتەکەی هەڵدەگرێت، بۆ ئەوەی ئەوەی ئەم لاپەڕەیە پیشانی دەدات بتوانرێت بەدواداچوونی بۆ بکرێت، ڕاست بکرێتەوە و دووبارە بەکاربهێنرێتەوە.

  1. 01 · سەرچاوەکان205 سەرچاوەی تۆمارکراوهەر بەهایەک سەرچاوە و مۆڵەتی خۆی دەهێڵێتەوە؛ بەها ڕاگیراوەکان دەژمێردرێن.داتا و مۆڵەتەکان
  2. 02 · Nexus StandardsNIS-1 و NHS-1451 نیشاندەر، 905 مەترسیدەر؛ هەر تۆمارێک UNI.Nexus Standards
  3. 03 · ئیندێکس54 زنجیرە، 195 پرۆفایلی وڵاتلەسەر ستانداردەکان ژمێردراوە؛ هیچ بەهایەک بڵاو ناکرێتەوە تا وەشانێک دەرنەچێت.Global Risks Index
  4. 04 · ئەم لاپەڕەیەگەشەپێدانی ئابوورینەخشە، وێنە و فیدەکان Index لە چوارچێوەی کۆمەڵگە، دانیشتووان، تەندروستی و ئەفریقادا دەخوێننەوە.API ی گشتی
سەرچاوەکان205تۆمارکراو، هەر یەکە بە مۆڵەتی خۆی
نیشاندەرەکان451NIS-1، 106 تێکەڵە، 20 ئیندێکسی بوار
مەترسیدەرەکان905NHS-1، بەستراوە بە UNDRR-ISC HIPs
زنجیرە54جیهانی، کەرتی، ستراتیژی، تەکنەلۆجی، بابەتی
پڕۆفایلی وڵاتان195یەک شوێن بۆ هەر وڵاتێک

زنجیرە لەم چوارچێوەیەدا کۆمەڵگە، دیمۆگرافیا، تەندروستی

  1. GSگەشەپێدانی جیهانیهەژاری، نایەکسانی، گەشەپێدانی مرۆیی، فشاری دیمۆگرافی و ئاوارەبوون وەک ئەو زەمینەیەی شۆک تێیدا دەبێتە زیان.NXS-GRX-AR-000064کۆمەڵگە · دیمۆگرافیا · تەندروستی
  2. GLBسیستەمە جیهانییەکاندۆخی مەترسیی جیهانییپشتبەستوو بە یەکتر: بیست ئیندێکسی بوار کە بۆ جیهان کۆکراونەتەوە، پێنج سیستەمە سەرەکی (ئاو، وزە، خۆراک، تەندروستی، فرەجۆریی زیندەوەری) و هاوبەستییەکانیان، تۆماری کلکی جیهانی و بۆشایی…NXS-GRX-AR-000002کۆمەڵگە · تەندروستی · دیمۆگرافیا
  3. GSتەندروستیی جیهانیتوانای ئاسایشی تەندروستی، سەرهەڵدان و بڵاوبوونەوەی نەخۆشی، بارگرانیی گەرما و کوالیتیی هەوا، فشار لەسەر سیستەمی تەندروستی و دەستگەیشتن.NXS-GRX-AR-000062تەندروستی · کۆمەڵگە · دیمۆگرافیا
  4. SRململانێ، لاوازی و ئاسایشی مرۆییمەترسیی ململانێ و تەشەنەکردن، لاوازی، توندوتیژیی ڕێکخراو، زیان بە مەدەنییەکان و پەیوەندیی ململانێ–کەشوهەوا–خۆراک–ئاوارەبوون.NXS-GRX-AR-000075حوکمڕانی · دیمۆگرافیا · کۆمەڵگە

هەموو 54 زنجیرەکە · 20 ئیندێکسی بوار

بوارەکانی مەترسیدەر NHS-1

داتای جوگرافی و API کراوە

چینە کراوەکان لەسەر تۆڕی شەشگۆشەی ڕووبەر-یەکسان، وەک چڕی بۆ هەر km² یان وەک هێما پیشان دراون: خەڵک · GHSL 2025خەڵک · WorldPop 2025ناوچەی بیناکراوبەندەرەکانفڕۆکەخانەکانڕێگاکانهێڵی شەمەندەفەرهێڵی ناوەڕاستی ڕووبار و گۆم

/api/v1/public/grix · https://nexustandards.com/uni/{uni}
گەشەپێدەران · داتا · دروستکراو بە Natural Earth، دۆمەینی گشتی؛ GHSL و WorldPop، CC BY 4.0

وێنەیەکی Index تۆمارگەکان لە 2026-10-23 · 22c6eed جێگیر کراوە. زانیاریی توێژینەوە و شیکاریی مەترسی: نە ڕەتبەندی، نە پۆلێنکردنی فەرمی، نە ئاگادارکردنەوە، نە پێوەر، نە ئامۆژگارییە.

گەشەپێدانی ئابووری

ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.

The Global Centre for Risk and Innovation

Science · evidence · measurement

Not for profit

Our articles, maps and twins are free to read and free to republish. Readers and partners keep it that way.

Partner with us

Who funds us

GCRI is a not-for-profit institution. To ask who funds a piece of work, use the funding questions form.

Independence

Editors and the expert reviewers named on each article decide what we publish. Funders and partners do not review or approve articles before publication.

Licence

Articles: CC BY 4.0. Figures, maps, twins and data: CC BY 4.0. Other uses: ask through the permissions form.