GCRI · دەریاکان و کەناراوەکان
خۆڕاگریی دوورگە
Small islands face بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا, cyclones and droughts with limited land, freshwater, infrastructure and economies that depend on imports, tourism and fisheries. Some low-lying atolls face questions about long-term habitability. This page sets out how risks combine on islands, how island resilience is measured with scarce data, and what evidence serves island governments, communities and their partners.
Island resilience on the record.
Island resilience: how the risk develops.
Island connectivity and energy, water, food سیستەمە. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.
Limited freshwater
Islands rely on thin freshwater lenses, rainwater and desalination. بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا, overwash and drought salinise and deplete these supplies.
Single events, national impacts
One گەردەلوول can damage a large share of an island state’s housing and infrastructure and set its economy back years.
Dependence on imports and links
Fuel, food and medicines arrive by sea and air through one or two ports and airports. Disruption isolates islands quickly.
Debt and costs constrain recovery
High costs of infrastructure and frequent disasters add to public debt, limiting investment in adaptation and recovery.
دۆخی دەریا لە وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام.
گەرمی دەریایی، کلۆرۆفیل و پلەی گەرمی دەریا بەسەر وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام، لە NASA GIBS. هەر چینێک بەرواری خۆی هەیە.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
دۆخی دەریا، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- GHRSST MUR25 (NASA JPL PO.DAAC)
- دابینکەر
- NASA JPL PO.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ شیکاری ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- شیکاریی ماهەوارە بۆ ئەوەی پلەی گەرمیی دەریا چەند لە بەهای ئاساییی خۆی لا دەدات بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ نیشاندەری گەرمیی دەریاییە، نەک ئاگادارکردنەوەی سپیبوونەوەی مەرجان .
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور و ڕەنگدانەوەی خۆر بۆشایی بەجێدەهێڵن)
- سەرچاوە
- ڕەنگی دەریای MODIS Aqua (NASA OB.DAAC)
- دابینکەر
- NASA OB.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وەرگرتنەوەی ماهەوارە؛ هەور و ڕەنگدانەوەی خۆر بۆشایی بەجێدەهێڵن
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-13
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی ماهەوارە بۆ کلۆرۆفیل-a نزیک ڕووی دەریا لە ڕۆژی پیشاندراودا، نیشاندەری پلانکتۆن و بەرهەمهێنانی دەریا؛ پێوانەی کۆگای ماسی یان گوڵکردنی زیانبەخش نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- GHRSST MUR (NASA JPL PO.DAAC)
- دابینکەر
- NASA JPL PO.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ شیکاری ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- شیکاریی ماهەوارەیی پڕکراوەی پلەی گەرمیی ڕووی دەریا بۆ ئەو ڕێکەوتەی نیشان دراوە؛ ڕاپۆرتی دۆخی ڕیف یان جۆرەکان نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
- دابینکەر
- NASA LAADS DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
- دابینکەر
- NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
- مۆڵەت
- CC BY 4.0
- ساڵی بەرهەم
- null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
دۆخی دەریا، لەسەر وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.
داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA PACE OCI · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- شیکارییەکانی GHRSST Level 4 MUR، NASA Jet Propulsion Laboratory؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Physical Oceanography DAAC (PO.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ڕەنگی دەریای MODIS Aqua، گروپی NASA بۆ پرۆسێسکردنی بایۆلۆژیای دەریا؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Ocean Biology DAAC (OB.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراوە دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- Observed (EO): NASA PACE OCI. We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (10 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.
چینەکان و بەروارەکان
- نائاسایی پلەی گەرمی ڕووی دەریا: GHRSST MUR25، NASA JPL PO.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- چڕی کلۆرۆفیل-a ی دەریا: ڕەنگی دەریای MODIS Aqua، NASA OB.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- پلەی گەرمی ڕووی دەریا: GHRSST MUR، NASA JPL PO.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
Small islands experience every domain’s risk in concentrated form.
Island analyses are designed for the زنجیرەی Regional Systems. The Antigua and Barbuda Agenda for Small Island Developing States (2024) sets the decade’s priorities; island governments decide.
- Island-scale data on water, power and food.
- Lessons from recovery after cyclones.
ڕێڕەوەکانی گونجانی کەناراو.
The screen a team would use to follow this subject: its measures, states and decisions. Names are examples and values are illustrative.
ڕێڕەوەکانی گونجانی کەناراو
Island resilience · Coastal zone A · Sea level scenario set
فراوانیی لافاو بەپێی سیناریۆ
هێڵی کەنارەی نموونەیی
ئاستی ڕێژەیی دەریا
ڕێڕەوەکانی گونجان
| پڕکردنەوەی گردە لمینەکان | 0.3 | 3 | بەرزکردنەوەی دیواری دەریا | دووجار لێوڕێژبوون لە 5 ساڵدا |
| بەرزکردنەوەی دیواری دەریا | 0.7 | 6 | ڕێکخستنەوەی بەڕێوەبراو | دیواری دەریا لە سنووری دیزاین |
| ڕێکخستنەوەی بەڕێوەبراو | 1.5 | 20 | گواستنەوەی سەرمایەکان | بڕیاری کۆمەڵگە |
What is measured, and how well.
Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.
| Indicator | Unit | Cadence | Source type | ناونیشان |
|---|---|---|---|---|
| Land below a stated elevation | percent of land area | per assessment | Elevation data | مەزەندەکراو |
| Freshwater lens thickness | metres | per survey | Groundwater surveys | چاودێریکراو |
| Disaster losses relative to economy | percent of GDP | per event | Post-disaster assessments | مەزەندەکراو |
| Food import dependence | percent of food supply imported | annual | Food balance data | مەزەندەکراو |
| Public debt | percent of GDP | annual | Public finance statistics | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| International connectivity | count of shipping and air services | annual | Transport data | REPORTED |
کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە.
دوو کۆگا، فشار و توانای گونجان, joined by a reinforcing growth loop, a delayed balancing response and damage when pressure outruns capacity; past the threshold the system can tip. Teaching model with stated illustrative values, not a prediction. The map on this page shows Pacific Island states; the model itself is not tied to a place.
کۆنترۆڵەکان
- زیادبوونی گوشار
- 6.0% لە ساڵێکدا
- کاریگەریی توانا لە کەمکردنەوەی فشار
- 4.0% لە ساڵێکدا
- وەڵامدانەوەی وەبەرهێنان بۆ گوشاری هەستپێکراو
- 20%
- دواکەوتنی هەستپێکردن
- 4.0 ساڵ
- ئاستی هەڵگەڕانەوەی گوشار
- ئیندێکسی 60
- زیادبوون لە ئاستەکە تێپەڕ
- 2.0 جار
- ساڵی ئەزموونکراو
- 50 ساڵ
خوێندنەوەکان
- بەرزترین گوشار
- 113 نیشاندەر
- توانا لە کۆتاییدا
- ئیندێکسی 186
- ساڵانی سەرووی ئاستەکە
- 15.8 ساڵ
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
| ساڵ | گوشار | توانا | هەستپێکراو |
|---|---|---|---|
| 0 | 20.0 | 50.0 | 20.0 |
| 4 | 23.3 | 44.9 | 21.2 |
| 8 | 27.2 | 42.2 | 24.0 |
| 12 | 31.7 | 42.3 | 27.7 |
| 16 | 36.8 | 45.5 | 32.2 |
| 20 | 42.3 | 51.5 | 37.2 |
| 24 | 47.9 | 60.3 | 42.6 |
| 28 | 53.2 | 71.3 | 48.0 |
| 32 | 57.8 | 84.3 | 53.1 |
| 36 | 66.4 | 98.4 | 58.4 |
| 40 | 82.7 | 115.9 | 69.7 |
| 44 | 97.8 | 139.7 | 83.8 |
| 48 | 109.1 | 169.4 | 97.3 |
میتۆدەکان
- دینامیکی سیستەم Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics
- گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461
- هێڵکاری خولگەی هۆکاری Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill
- پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
- هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley
داتا
No observed data enters this model: it runs on the teaching values set by the controls, to be replaced with a programme’s own evidence.
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە دەریاکان و کەناراوەکان لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە دەریاکان و کەناراوەکان لە Universe
- کۆدکراوە لە کەشوهەوا و سیستەمەکانی زەوی لە Standards
- بڵاوکراوەتەوە لە دەریاکان و کەناراوەکان لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی زانستی زەوی و ژینگە لە Academy
Where the evidence comes from.
Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.
| سەرچاوە | What it gives | Licence class |
|---|---|---|
| Antigua and Barbuda Agenda for SIDS and UN-OHRLLS data | SIDS priorities and development statistics | Public, UN terms of use |
| Pacific Data Hub (Pacific Community) | Statistics and geospatial data for Pacific island countries | Open, licence per dataset |
| Post-Disaster Needs Assessments for island states | Damage and loss after major events | Public, terms per publisher |
| Copernicus DEM and lidar where available | Island elevation | Licence per product (to check) |
| IMF و World Bank debt sustainability analyses | Public debt and مەترسیی دارایی | Public, terms per institution |
Model Island resilience as a system. Run the cascade.
Assembled from the Nexus Standards area profile ستانداردەکانی مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراو: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا
- شەپۆلی گێژاو
- Coastal erosion
- شەپۆلی گەرما
- Ocean acidification
- Harmful algal bloom
- کەشی ئاگری زۆر توند (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- ئاگری دارستان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- فشاری تۆڕی کارەبا بەهۆی گەرماوە (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- وشکەسالیی کشتوکاڵی (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- وشکەسالیی لەناکاو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Snow drought (set off downstream)
- Ground-level ozone episode (set off downstream)
- Meteorological drought (set off downstream)
- لافاوی ڕووبار (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- لافاوی کەناراو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Estuary flood (set off downstream)
- ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
سیستەم و بەستنەوەکان
- ستانداردەکانی مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراو
- Supply chain and trade risk زنجیرەیی
- Food and agriculture risk standards زنجیرەیی
- ستانداردەکانی مەترسی کەشوهەوا Common driver and feedback
- ستانداردی مەترسیی شار و سیستەمە شارییەکان ڕووبەڕووبوون
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-1ئەو UNI و کاتالۆگی بەرهەمە دروستکراوەکان (ڕێزمانی v0.2: بەشەکانی بوار، کەرت، هەرێم و ژینگە)NS-3UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)NS-3bپڕۆفایلی میتاداتای کۆمەڵە داتا و بەرهەم (STAC, DCAT, PROV-O)NS-5Figure, map and visualisation standard (with the UI/UX kit)NS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NRS-X3مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراوەکانNRS-H11خێزانی مەترسیدەر: مەترسیدەرەکانی کەنار و ئاستی دەریا (NHS-1 water.coastal)NRS-H79خێزانی مەترسیدەر: قەیرانەکانی تەندروستیی دەروونی (NHS-1 health.mental)NRS-H12خێزانی مەترسیدەر: توندڕەوییەکانی باری ئۆقیانووس (NHS-1 water.ocean-state)NRS-H67خێزانی مەترسیدەر: سووڕانەوەی ئۆقیانووس و پێچەوانەبوونی دەریایی (NHS-1 planet.ocean-tipping)NRS-K18پڕۆفایلی پاکێتی بوار: ئۆقیانووس و کەناراوەکان (DOMAIN-018)
چاودێری
- Copernicus Marine Service ocean products (listed for reference)
- Coral Reef Watch daily 5 km heat stress products (listed for reference)
- PSMSL tide gauge mean sea level records (listed for reference)
- GEBCO global bathymetric grid (listed for reference)
- Argo float profiles (listed for reference)
- Average marine acidity (pH) measured at agreed suite of representative sampling stations
- Index of coastal eutrophication and floating plastic debris density
- Direct economic loss attributed to disasters in relation to GDP, including damage to critical infrastructure
جوگرافیای نموونە
- Pacific Island states: 150 hexagonal cells
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- گەرمیی هەوای ڕووی زەوی، ڕۆژ (AIRS)، NASA GIBS
Who decides, and what the evidence serves.
Oceans and Coasts prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.
| کێ بڕیار دەدات | The question | Evidence this page serves |
|---|---|---|
| Island governments | Which adaptation measures and relocations to plan | Exposure profiles; freshwater assessments |
| Regional organisations | How to share capacity and data across islands | Connectivity and data inventories |
| Development partners and lenders | How to support adaptation without adding unsustainable debt | Fiscal and loss evidence |
Outputs this topic produces
- Island exposure profiles combining sea level, گەردەلوول and drought
- Freshwater security assessments
- Connectivity and import dependence analyses
- Evidence notes for island adaptation and finance planning
How Island resilience is modelled, measured and tested.
مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.
زنجیرەی چاودێری زەوی
How a satellite or sensor record becomes evidence on island resilience, and where each step adds uncertainty.
- 01 · بەدەستهێنانئۆربیت، هەستەوەر و دووبارەسەرداننادڵنیایی: بۆشایی لە هەور و ئۆربیتەوە
- 02 · پێوانەکردنڕادیۆمەتری و ئەندازەیینادڵنیایی: لادانی هەستەوەر
- 03 · ڕاستکردنەوەکەشوهەوا و زەوینادڵنیایی: گریمانەکانی ئەیرۆسۆڵ و لێژی
- 04 · وەرگرتنەوە یان پۆلێنکردنگۆڕاو یان پۆلنادڵنیایی: هەڵەی مۆدێل و ڕاهێنان
- 05 · پشتڕاستکردنەوەبەرامبەر بە ڕاستی مەیداننادڵنیایی: دیزاین و قەبارەی نموونە
- 06 · بڵاوکردنەوەلەگەڵ هێڵی هەڵە و ڕەچەڵەکنادڵنیایی: ڕاگەیەندراو، هەرگیز شاراوە نییە
The questions experts ask.
- Which island lifelines depend on a single asset, such as one port, airport, power station or desalination plant?
- How long can an island sustain fuel, food and medicine supply when shipping stops?
- How will بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا, saltwater intrusion and coral loss change habitability?
- How do remittances, tourism and import dependence shape recovery after a disaster?
- Which local and traditional knowledge improves preparedness?
Concentrated, compound exposure.
Island سیستەمە are tightly coupled. Diesel imported by sea runs power stations; power runs desalination and water pumping; water and power run hospitals, cold chains and communications. A port closure or fuel shortage can therefore cascade quickly through every service. Freshwater lenses on low islands float on seawater and are vulnerable to over-pumping, drought and saltwater intrusion from storm overwash and بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا.
Coral reefs and mangroves protect many islands from waves and supply fisheries and tourism. Their decline from heat and local pressure reduces protection and income together. Recovery is shaped by economic structure: small markets, high import costs, distance from suppliers and fiscal constraints slow reconstruction, while diaspora remittances and community networks often sustain households.
Energy transition is a resilience question on islands. Replacing imported diesel with local renewables and storage can reduce dependence on shipping, but it introduces new dependencies on equipment, maintenance skills and spare parts that must also withstand storms.
Methods and their limits.
Lifeline mapping
Mapping dependencies between energy, water, transport and communications to find single points of failure.
Freshwater lens studies
Groundwater models and monitoring of salinity on low islands; data are often limited.
Participatory assessment
Local and traditional knowledge of hazards, resources and recovery, recorded with consent.
Limits: national statistics often average across islands with very different exposure, and high-resolution elevation and bathymetry data are missing for many islands, which limits flood and wave modelling.
How it is studied, and what the methods cannot say.
- 01زانستی دەریا و کەنارRegional sea-level budgets · Marine heatwave analysis · Wave climate assessmentApplied here
- 02سیستەمەکانی زانیاری جوگرافیCoastal exposure mapping · Marine spatial planning layers · Fishing effort mappingApplied here
- 03تیۆری بەهای زۆرداری و مەترسیی کلکExtreme sea level return levels · Amplification factors · Extreme wave heightsApplied here
- 04ئەندازیاری ئاو و ژینگەCoastal defence options · Coastal wastewater planning · Adaptation pathwaysApplied here
- 05زانستی زەوی و جیۆفیزیاDelta subsidence · Sediment budgets · Tsunami source characterisationApplied here
Where this page’s references lead.
ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.
پرسیار و وەڵام.
Why are small islands highly exposed?
What is a freshwater lens?
Will atolls become uninhabitable?
Why do islands need a dedicated topic?
Does the platform work with island communities?
Is relocation part of the analysis?
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GCRIلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- Zenodoتەکیەی کراوەدایبنێ و بیدە بە کۆمەڵگاتۆماری خۆت لە Zenodo بە ORCID iD ی خۆت بڵاو بکەرەوە، پاشان لەوێ بیدە بە کۆمەڵگای Reports. سەرپەرشتیارەکان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن؛ DOI هەر هی تۆیە.
- ReportsGCRIهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.