GCRI · Water Nexus
ئاوی خواردنەوە و پاکوخاوێنی
Safe drinking water and sanitation are counted in whether a household’s water is available when needed, free from contamination and on the premises, and whether excreta are safely contained, treated and disposed. The counting is global, the delivery is local, and the gaps open fastest in crises. This page sets out how access and safety are measured and what the evidence serves.
چۆن کارەکە بەڕێوە دەچێت.
Fig.Utility operations: example names and illustrative values, not a record or a live system.
Drinking water and sanitation: how the risk develops.
Treatment, safety, infrastructure and equity. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.
The service ladder
Access is classed from surface water to safely managed service. Moving up the ladder needs infrastructure, management and affordability together; any one missing drops the rung.
Contamination pathways
Faecal contamination enters through broken pipes, intermittent supply, unsafe storage and poor sanitation nearby. Microbial risk rises sharply during floods and outages.
مەترسیدەرە کیمیاییەکان
Arsenic, fluoride, nitrate and lead are geogenic or infrastructural, chronic rather than acute, and invisible without sampling.
Crisis and displacement
Disasters and displacement multiply the population per source and collapse sanitation first. Outbreaks follow within weeks unless provision is planned.
Water now in the Nile Basin.
Rain, flood water and population density over the Nile Basin, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
ئاو ئێستا، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- GPM IMERG (NASA GES DISC)
- دابینکەر
- NASA GES DISC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ مەزەندەی ماهەوارە، نزیک کاتی ڕاستەقینە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی ماهەوارە، نزیک کاتی ڕاستەقینە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- تۆڕی جیهانیی دانیشتووان وەشانی 4.11 (SEDAC ی ناسا (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا))
- دابینکەر
- NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
- مۆڵەت
- CC BY 4.0
- ساڵی بەرهەم
- null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مۆدێلکراو
- سەرچاوە
- SMAP Level 4 (NASA NSIDC DAAC)
- دابینکەر
- NASA NSIDC DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ مۆدێلێک کە داتای ماهەوارەی تێکەڵ کراوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-11
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- مۆدێلێک کە داتای ماهەوارەی تێکەڵ کراوە. ڕاستەرێژی ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی تیشک و هەڵەی وەرگرتن بۆشایی و ژاوەژاو بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێک.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (دوایین مانگ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
- سەرچاوە
- GRACE-FO JPL mascons (NASA JPL PO.DAAC)
- دابینکەر
- NASA JPL PO.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- مانگانە؛ کێشکێشیی ماهەوارەیی؛ دوایین مانگ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2022-07-01
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- کێشکێشیی ماهەوارەیی؛ دوایین مانگ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە. ڕاستەرێژی ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی تیشک و هەڵەی وەرگرتن بۆشایی و ژاوەژاو بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێک.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
Water now, framed on the Nile Basin.Satellite and model products as NASA publishes them, each with its own date. They are indicators, not assessments of any place.
Data: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © OpenStreetMap contributors · Natural Earth · NASA EONET · NASA JPL OPERA DIST-ALERTSources and licences
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). NASA open data
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). NASA open data
- بارانی GPM IMERG، NASA Precipitation Processing System؛ لەلایەن NASA Goddard Earth Sciences Data and Information Services Center (GES DISC)ەوە بڵاو کراوەتەوە؛ وێنە لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەی ڕەنگی بڵاوکراوە دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا (دەگیرێن) کاتێک نیشان دەدرێن (گۆڕدراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
- شێی خاک و کێشی بەفری SMAP Level 4، ئۆفیسی NASA بۆ مۆدێلسازی و تێکەڵکردنی جیهانی؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA National Snow and Ice Data Center DAAC؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- چارەسەری GRACE و GRACE-FO JPL mascon، NASA Jet Propulsion Laboratory؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Physical Oceanography DAAC (PO.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL), via NASA GIBS (coastlines, boundaries, roads and place names). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- NASA GIBS: دان بە بەکارهێنانی ئەو وێنانەدا دەنێین کە خزمەتگوزارییەکانی NASA Global Imagery Browse Services (GIBS) دابینیان کردووە، بەشێک لە سیستەمی داتا و زانیاریی زانستی زەویی NASA (ESDIS).
- پێشبینی ڕۆیشتنی ڕووبار، 30 ڕۆژ لەگەڵ مەودا (GloFAS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Emergency Management Service information 2026؛ ئاگادارکردنەوەی لافاو نییە.
- ساڵی ڕابردوو، پلەی گەرمی ڕۆژانە (ERA5 لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Climate Change Service information 2026.
- ساڵی ڕابردوو، پلەی گەرمی ڕۆژانە و تیشکی خۆر (NASA POWER): These data were obtained from the NASA Langley Research Center (LaRC) POWER Project funded through the NASA Earth Science/Applied Science Program..
- داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (14 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.
چینەکان و بەروارەکان
- ڕێژەی بارین، تێکڕای ڕۆژانە: GPM IMERG، NASA GES DISC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- ئاوی لافاو، تێکەڵەی 3 ڕۆژە: بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS، NASA LANCE · 14ی تشرینی یەکەمی 2026
- Population density, 2020: Population: CIESIN, Columbia University, Gridded Population of the World v4.11 (2018), NASA SEDAC, CC BY 4.0 · static
- شێی خاک لە ناوچەی ڕەگ، 0 تا 100 cm: SMAP Level 4، NASA NSIDC DAAC · 11ی تشرینی یەکەمی 2026
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- نائاسایی کۆگای ئاو، مانگانە: GRACE-FO JPL mascons، NASA JPL PO.DAAC · تەمموزی 2022
Safe water and sanitation depend on power, chemicals, staff and healthy catchments.
| بوار | How it couples here | What to watch |
|---|---|---|
| وزە | Pumping and treatment stop without electricity; standby generators need fuel. See grid disruption and recovery. | Hours of backup at treatment works and pumping stations |
| تەندروستی | The WHO Guidelines for Drinking-water Quality set the health basis; failures appear as diarrhoeal disease, cholera and typhoid. See infectious threats. | Escherichia coli detections; disease surveillance after outages |
| خۆراک | Unsafe water used for irrigation and food processing carries pathogens into the food chain. | Wastewater reuse practices and their controls |
| فرەجۆریی زیندەوەری | Untreated sewage degrades rivers and coasts; healthy catchments reduce treatment burden. | Share of wastewater safely treated (SDG 6.3.1) |
Coverage is reported by the WHO/UNICEF Joint Monitoring Programme on service ladders: safely managed, basic, limited, unimproved and surface water. The ladders separate access from quality and reliability, which national averages often blur.
Model drinking water and sanitation as a system. Run the cascade.
Assembled from the Nexus Standards area profile Water risk standards: the hazards it names, the systems and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- لافاوی لەناکاو
- Meteorological drought
- Groundwater depletion
- Dam failure
- Debris flow (set off downstream)
- وشکەسالیی کشتوکاڵی (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Hydrological drought (set off downstream)
- ئاگری دارستان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Peat and underground fire (set off downstream)
- Forest dieback (set off downstream)
- Water supply shortfall (set off downstream)
- Acute food crisis (set off downstream)
- Dust storm (set off downstream)
- Land subsidence (set off downstream)
- Saltwater intrusion (set off downstream)
- لافاوی ڕووبار (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Amazon rainforest dieback (set off downstream)
سیستەم و بەستنەوەکان
- ستانداردەکانی مەترسیی ئاو
- Energy risk standards Common driver and cascade
- Food and agriculture risk standards Cascade
- ستانداردەکانی مەترسیی تەندروستی زنجیرەیی
- Hydrometeorological hazard standards Shared hazard records
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-1ئەو UNI و کەتەلۆگی بەرهەمەکان (ڕێزمانی وەشانی 0.2: بەشەکانی بوار، کەرت، هەرێم و ژینگە)NS-3UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)NS-3bپڕۆفایلی میتاداتای کۆمەڵە داتا و بەرهەم (STAC, DCAT, PROV-O)NS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-10سیاسەت و بڕگەکان (پابەندبوونە ئامێر-خوێندراوەکان: پێناسە، پابەندکردن، هەڵسەنگاندن و جێبەجێکردن)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NRS-U28Universe platform profile: Water NexusNRS-H61خێزانی مەترسیدەر: شکستی زنجیرەیی (NHS-1 sys.cascade)NRS-K42پڕۆفایلی پاکێتی بوار: حەوزە سنووربڕەکان (DOMAIN-042)NRS-N1مەترسی و خۆڕاگریی ئاوNRS-N7بەیەکەوەبەستنی ئاو-وزە-خۆراک-تەندروستی-فرەجۆریی زیندەوەری-ژێرخانNRS-H62خێزانی مەترسیدەر: ڕووداوە تێکەڵ و فرەمەترسیدەرەکان (NHS-1 sys.compound)
چاودێری
- USGS Water Data APIs (listed for reference)
- GloFAS global flood forecasts and reanalysis (listed for reference)
- GRACE/GRACE-FO terrestrial water storage mascons (listed for reference)
- Aqueduct 4.0 Water Risk Atlas (listed for reference)
- CHIRPS quasi-global gridded precipitation (listed for reference)
- Level of water stress: freshwater withdrawal as a proportion of available freshwater resources
- Proportion of transboundary basin area with an operational arrangement for water cooperation
- Proportion of population using safely managed drinking water services
- Number of disruptions to basic services attributed to disasters
جوگرافیای نموونە
- The Ganges and Brahmaputra Basin: 178 hexagonal cells
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
Water safety evidence and who can add to it.
Studies of service continuity and water safety planning are designed for the Country Quarterly series and the Evidence Brief series. The Global Centre for Risk and Innovation (GCRI) does not regulate or inspect water services; the responsible regulator and utility decide. Water quality datasets would carry NS-3b metadata under the proposed Nexus Standards, with household-level data never published.
- Utility outage logs with causes and durations.
- Water safety plan reviews a utility is willing to publish.
- Community reports of service failure, through consent-aware routes.
The sector signature of drinking water and sanitation.
The sectors drinking water and sanitation touches and how strongly they depend on each other: what a study has to observe and model together.
واژۆ
ئاو و هاوبەشەکانی
ئاو ئاودێری دەداتە خۆراک (0.8)، ئاوی ساردکەرەوە و هێزی کارەبای ئاوی دەداتە وزە (0.6) و ڕەوتی ژینگەیی دەداتە فرەجۆریی زیندەوەری (0.6).
W · E · I · F · H · B
- کەرتەکان
- 4 لە 6
- پەیوەندییەکان
- 6 لە 15
- هاوبەستی
- 0.43 بەشی کۆی گشتی
بەهێزترین پەیوەندییەکانی لە کاردا
- خۆراک → فرەجۆریی زیندەوەری · گۆڕینی زەوی0.6
- ئاو → وزە · ئاوی ساردکەرەوە و هێزی کارەبای ئاوی0.6
- ئاو → خۆراک · ئاودێری0.8
- ئاو → فرەجۆریی زیندەوەری · ڕەوتی ژینگەیی0.6
What is measured, and how well.
Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.
| نیشاندەر | یەکە | ڕیتم | Source type | ناونیشان |
|---|---|---|---|---|
| Population with safely managed drinking water | percent | annual | Household surveys, administrative data | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Population with safely managed sanitation | percent | annual | Household surveys, administrative data | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| E. coli detection in supply samples | percent of samples positive | مانگانە | Laboratory sampling | چاودێریکراو |
| Arsenic and fluoride exceedance | percent of sources above guideline | survey | Source testing | چاودێریکراو |
| Intermittency | hours of supply per day | daily | Utility records, sensors | چاودێریکراو |
| Persons per functioning water point | persons | per site | Site assessments | مەزەندەکراو |
How drinking water and sanitation is modelled, measured and tested.
مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.
مۆدێلی سیستەم
The couplings between the systems in drinking water and sanitation: signs of influence, a reinforcing and a balancing loop, and cross-links where stress jumps.
Where the evidence comes from.
Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.
| سەرچاوە | What it gives | Licence class |
|---|---|---|
| WHO and UNICEF Joint Monitoring Programme | National and subnational access estimates and the service ladders | Free and open, attribution |
| Demographic and Health Surveys and MICS | Household-level water and sanitation data | Terms per survey programme |
| National water quality surveillance | Sampling results by supply and source | By agreement with each agency |
| Water Point Data Exchange | Rural water point functionality records | Open, attribution |
| Humanitarian cluster assessments | Crisis-period provision and gaps | Terms per cluster |
Who decides, and what the evidence serves.
Water Nexus prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.
| کێ بڕیار دەدات | پرسیارەکە | Evidence this page serves |
|---|---|---|
| Health and water ministries | Where safely managed service is furthest from target and what closes the gap | Access maps with uncertainty; contamination risk by supply type |
| Utilities and local authorities | Which supplies need continuous chlorination, pipe renewal or storage advice | Sampling results against intermittency and outage records |
| Humanitarian coordinators | Where provision is below standards and outbreak risk is rising | Persons per water point, sanitation coverage, surveillance signals |
Outputs this topic produces
- Access maps by service ladder rung with survey uncertainty
- Contamination risk layers by supply type and season
- Crisis provision gaps by population and site
- Monitoring designs for utilities and health agencies
What WASH researchers and engineers ask.
- Is the water safe at the point of use, not just at the treatment works?
- Which hazards, microbial, chemical or radiological, threaten a supply, and where do they enter?
- Is wastewater collected, treated and returned without harming people or ecosystems?
- Who lacks reliable access, and why?
From source to tap to return.
Safety rests on multiple barriers: protecting the source, treating water by coagulation, filtration and disinfection, maintaining pressure and residual disinfectant in the network, and safe storage in homes. A failure at any barrier, such as low pressure that lets contaminated groundwater enter pipes, can undo the others.
Sanitation separates people from excreta. Where it fails, pathogens reach water sources and spread diarrhoeal and other diseases, with the heaviest burden on young children. Floods, power cuts and drought can disable treatment and sewerage at the moment communities need them most. Emerging contaminants and antimicrobial resistance add new questions.
How safety and access are assessed.
- 01
Risk-based management
Water safety planning identifies hazards and control measures from catchment to consumer. Its value depends on regular verification and honest records.
- 02
چاودێری
Laboratory and field testing, increasingly supported by online sensors and observation networks. Sampling captures moments, not continuous conditions.
- 03
Surveys and service data
Household surveys and utility records describe access, reliability and affordability. Informal settlements and intermittent supplies are often under-recorded.
How it is studied, and what the methods cannot say.
- 01Water and environmental engineeringTreatment and distribution resilience · Water safety planningApplied here
- 02Spatial statistics and geostatisticsRainfall and groundwater interpolation · Regionalisation to ungauged basinsApplied here
- 03Sensors, IoT and observation networksGauge and well telemetry · Utility network monitoring · Low-cost sensing with stated uncertaintyApplied here
- 04Geospatial information systemsExposure mapping · Catchment and basin delineation · Public-safe basin mapsApplied here
- 05Uncertainty quantification and model validationEnsemble and parameter uncertainty · Propagation through the cascade · Evidence labellingApplied here
Where this page’s references lead.
ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.
- WHO Guidelines for Drinking-water Quality, fourth edition incorporating the first and second addenda (WHO, 2022)
- Water Safety Plan Manual, second edition (WHO, 2023)
- WHO/UNICEF Joint Monitoring Programme for Water Supply, Sanitation and Hygiene, progress reports (latest 2025)
- NS-3b, Dataset and product metadata profile, a proposed standard
پرسیار و وەڵام.
What does safely managed mean?
Why can a city with pipes still lack safe water?
How quickly do outbreaks follow a disaster?
Is treated water always safe at the tap?
Why does sanitation matter for water risk?
What changes when supply is intermittent?
Does Water Nexus rank utilities on water safety?
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports بڵاوکراوەی وەرزیی کۆنسۆرتیۆم ـە. ئەوەی تۆ لەسەر ئەم بابەتە دەیزانیت دەتوانێت لە وەشانی داهاتوودا ببێتە بەڵگە، کەیس یان ڕاستکردنەوە، بە ناوی خۆتەوە و لەژێر CC BY 4.0 بڵاو دەکرێتەوە کاتێک کاری خۆتە.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GCRIلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- ZenodoOpen depositDeposit it and submit to the communityPublish your own record on Zenodo with your ORCID iD, then submit it to the Reports community there. Curators review it; the DOI stays yours.
- ڕاپۆرتەکانGCRIهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.