GCRI · دەریاکان و کەناراوەکان
ئابووری شین
The blue economy covers economic activity that depends on the ocean: fisheries and aquaculture, shipping and ports, coastal tourism, offshore energy, marine biotechnology and seabed resources. Its growth can conflict with ecosystem health and with other users of the same space. This page sets out how ocean economic activity creates and faces risk, how it is measured, and what evidence serves planners balancing use and protection.
Blue economy on the record.
Blue economy: how the risk develops.
Development, access and ecological safeguards. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.
Uses compete for space
Shipping lanes, fishing grounds, wind farms, cables, aquaculture and protected areas overlap. Marine spatial planning allocates space to reduce conflict and cumulative harm.
Growth depends on ecosystem health
Tourism, fisheries and coastal protection rely on healthy reefs, beaches and stocks. Activity that degrades them undermines its own base.
Climate change reshapes value
Warming, بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا and storms alter where fish are, damage coastal tourism assets and change risks for offshore installations.
Governance spans many jurisdictions
Activities fall under national, regional and international rules, from territorial seas to the high seas and the seabed beyond national jurisdiction.
دۆخی دەریا لە وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام.
گەرمی دەریایی، کلۆرۆفیل و پلەی گەرمی دەریا بەسەر وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام، لە NASA GIBS. هەر چینێک بەرواری خۆی هەیە.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
دۆخی دەریا، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- GHRSST MUR25 (NASA JPL PO.DAAC)
- دابینکەر
- NASA JPL PO.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ شیکاری ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- شیکاریی ماهەوارە بۆ ئەوەی پلەی گەرمیی دەریا چەند لە بەهای ئاساییی خۆی لا دەدات بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ نیشاندەری گەرمیی دەریاییە، نەک ئاگادارکردنەوەی سپیبوونەوەی مەرجان .
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور و ڕەنگدانەوەی خۆر بۆشایی بەجێدەهێڵن)
- سەرچاوە
- ڕەنگی دەریای MODIS Aqua (NASA OB.DAAC)
- دابینکەر
- NASA OB.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وەرگرتنەوەی ماهەوارە؛ هەور و ڕەنگدانەوەی خۆر بۆشایی بەجێدەهێڵن
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-13
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی ماهەوارە بۆ کلۆرۆفیل-a نزیک ڕووی دەریا لە ڕۆژی پیشاندراودا، نیشاندەری پلانکتۆن و بەرهەمهێنانی دەریا؛ پێوانەی کۆگای ماسی یان گوڵکردنی زیانبەخش نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- GHRSST MUR (NASA JPL PO.DAAC)
- دابینکەر
- NASA JPL PO.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ شیکاری ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- شیکاریی ماهەوارەیی پڕکراوەی پلەی گەرمیی ڕووی دەریا بۆ ئەو ڕێکەوتەی نیشان دراوە؛ ڕاپۆرتی دۆخی ڕیف یان جۆرەکان نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
- سەرچاوە
- داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
- دابینکەر
- NASA LP DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2024-01-01
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
- دابینکەر
- NASA LAADS DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
دۆخی دەریا، لەسەر وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.
داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA PACE OCI · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- شیکارییەکانی GHRSST Level 4 MUR، NASA Jet Propulsion Laboratory؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Physical Oceanography DAAC (PO.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ڕەنگی دەریای MODIS Aqua، گروپی NASA بۆ پرۆسێسکردنی بایۆلۆژیای دەریا؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Ocean Biology DAAC (OB.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراوە دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- Observed (EO): NASA PACE OCI. We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (10 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.
چینەکان و بەروارەکان
- نائاسایی پلەی گەرمی ڕووی دەریا: GHRSST MUR25، NASA JPL PO.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- چڕی کلۆرۆفیل-a ی دەریا: ڕەنگی دەریای MODIS Aqua، NASA OB.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- پلەی گەرمی ڕووی دەریا: GHRSST MUR، NASA JPL PO.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
- ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
A blue economy depends on healthy oceans and coasts.
- خۆراکهاوبەستیFisheries and aquaculture are blue food sources.What to watchAquaculture growth and its impacts
- وزەهاوبەستیOffshore wind and marine energy use ocean space.What to watchMarine spatial planning
- فرەجۆریی زیندەوەریهاوبەستیTourism and fisheries depend on ecosystem health.What to watchEcosystem condition
Blue economy analyses are designed for the زنجیرەی Global Sector Risk and Resilience. The UN Decade of Ocean Science (2021 to 2030) frames research priorities; the Global Centre for Risk and Innovation (GCRI) advises on no investment.
- Marine spatial plans and their evaluations.
- Ocean accounts where countries compile them.
Model blue economy as a system. Run the cascade.
Assembled from the Nexus Standards area profile ستانداردەکانی مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراو: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا
- شەپۆلی گێژاو
- Coastal erosion
- شەپۆلی گەرما
- Ocean acidification
- Harmful algal bloom
- کەشی ئاگری زۆر توند (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- ئاگری دارستان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- فشاری تۆڕی کارەبا بەهۆی گەرماوە (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- وشکەسالیی کشتوکاڵی (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- وشکەسالیی لەناکاو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Snow drought (set off downstream)
- Ground-level ozone episode (set off downstream)
- Meteorological drought (set off downstream)
- لافاوی ڕووبار (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- لافاوی کەناراو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Estuary flood (set off downstream)
- ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
سیستەم و بەستنەوەکان
- ستانداردەکانی مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراو
- Supply chain and trade risk زنجیرەیی
- Food and agriculture risk standards زنجیرەیی
- ستانداردەکانی مەترسی کەشوهەوا Common driver and feedback
- ستانداردی مەترسیی شار و سیستەمە شارییەکان ڕووبەڕووبوون
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-1ئەو UNI و کاتالۆگی بەرهەمە دروستکراوەکان (ڕێزمانی v0.2: بەشەکانی بوار، کەرت، هەرێم و ژینگە)NS-3UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)NS-3bپڕۆفایلی میتاداتای کۆمەڵە داتا و بەرهەم (STAC, DCAT, PROV-O)NS-5Figure, map and visualisation standard (with the UI/UX kit)NS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NRS-X3مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراوەکانNRS-H11خێزانی مەترسیدەر: مەترسیدەرەکانی کەنار و ئاستی دەریا (NHS-1 water.coastal)NRS-H79خێزانی مەترسیدەر: قەیرانەکانی تەندروستیی دەروونی (NHS-1 health.mental)NRS-H12خێزانی مەترسیدەر: توندڕەوییەکانی باری ئۆقیانووس (NHS-1 water.ocean-state)NRS-H67خێزانی مەترسیدەر: سووڕانەوەی ئۆقیانووس و پێچەوانەبوونی دەریایی (NHS-1 planet.ocean-tipping)NRS-K18پڕۆفایلی پاکێتی بوار: ئۆقیانووس و کەناراوەکان (DOMAIN-018)
چاودێری
- Copernicus Marine Service ocean products (listed for reference)
- Coral Reef Watch daily 5 km heat stress products (listed for reference)
- PSMSL tide gauge mean sea level records (listed for reference)
- GEBCO global bathymetric grid (listed for reference)
- Argo float profiles (listed for reference)
- Average marine acidity (pH) measured at agreed suite of representative sampling stations
- Index of coastal eutrophication and floating plastic debris density
- Direct economic loss attributed to disasters in relation to GDP, including damage to critical infrastructure
جوگرافیای نموونە
- Pacific Island states: 150 hexagonal cells
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- گەرمیی هەوای ڕووی زەوی، ڕۆژ (AIRS)، NASA GIBS
What is measured, and how well.
Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.
| Indicator | Unit | Cadence | Source type | ناونیشان |
|---|---|---|---|---|
| Ocean economy gross value added | currency units by sector | annual | Ocean economy satellite accounts | مەزەندەکراو |
| Marine spatial plans adopted | count of national or regional plans | per assessment | IOC marine spatial planning records | REPORTED |
| Offshore wind capacity | megawatts | annual | Energy statistics | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Coastal tourism arrivals | visitor arrivals | annual | Tourism statistics | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Sustainable fisheries as a share of GDP | percent | annual | SDG indicator 14.7.1 | مەزەندەکراو |
| Ocean area under spatial management | percent of national waters | per assessment | Planning records | REPORTED |
How blue economy is modelled, measured and tested.
مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.
زنجیرەی چاودێری زەوی
How a satellite or sensor record becomes evidence on blue economy, and where each step adds uncertainty.
- 01 · بەدەستهێنانئۆربیت، هەستەوەر و دووبارەسەرداننادڵنیایی: بۆشایی لە هەور و ئۆربیتەوە
- 02 · پێوانەکردنڕادیۆمەتری و ئەندازەیینادڵنیایی: لادانی هەستەوەر
- 03 · ڕاستکردنەوەکەشوهەوا و زەوینادڵنیایی: گریمانەکانی ئەیرۆسۆڵ و لێژی
- 04 · وەرگرتنەوە یان پۆلێنکردنگۆڕاو یان پۆلنادڵنیایی: هەڵەی مۆدێل و ڕاهێنان
- 05 · پشتڕاستکردنەوەبەرامبەر بە ڕاستی مەیداننادڵنیایی: دیزاین و قەبارەی نموونە
- 06 · بڵاوکردنەوەلەگەڵ هێڵی هەڵە و ڕەچەڵەکنادڵنیایی: ڕاگەیەندراو، هەرگیز شاراوە نییە
Where the evidence comes from.
Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.
| سەرچاوە | What it gives | Licence class |
|---|---|---|
| OECD Ocean Economy database and outlooks | Ocean economy value and employment by sector | Public, OECD terms |
| IOC-UNESCO marine spatial planning resources | Status and guidance of marine spatial planning | Public, UNESCO terms |
| UN Statistics SEEA Ocean accounting resources | Methods for ocean economic and ecosystem accounts | Public, UN terms of use |
| IRENA and national offshore energy statistics | Offshore renewable capacity | Public, terms per publisher |
| UN Tourism statistics | International tourism data | Licence to check |
Who decides, and what the evidence serves.
Oceans and Coasts prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.
| کێ بڕیار دەدات | The question | Evidence this page serves |
|---|---|---|
| Marine planning authorities | How to allocate ocean space between uses and protection | Use-conflict maps; cumulative impacts |
| Ministries of economy and environment | Which ocean sectors to develop and under what conditions | Ocean economy profiles |
| Statistics offices | How to build ocean accounts | SEEA methods and data inventories |
Outputs this topic produces
- Use-conflict maps for marine spatial planning
- Ocean economy profiles with ecosystem dependence stated
- Cumulative impact assessments of overlapping uses
- Evidence notes for ocean accounts
The questions experts ask.
- Which ocean uses are compatible in the same space, and which conflict?
- What are the cumulative effects of several activities on one ecosystem?
- Who gains access to marine resources and who loses it as new activities expand?
- Which ecological thresholds should development stay within?
- How do گۆڕانی کەشوهەوا and hazards affect the viability of ocean industries?
Development, access and safeguards.
Ocean industries compete for space and resources. Offshore wind, aquaculture, shipping lanes, protected areas and fishing grounds overlap, and each changes the conditions for the others. Cumulative effects, such as noise, habitat disturbance, pollution and changes to sediment flow, can exceed what any single project assessment considers. Emerging activities, including deep-sea mining, raise questions about ecosystems that are barely studied.
Access is a social question as much as an ecological one. Allocation of marine space can displace small-scale fishers and Indigenous users who lack formal tenure. Benefits may flow far from the coast while costs stay local. Climate change affects ocean industries directly, through storms, heat and shifting stocks, so the same hazards studied elsewhere on this platform shape the long-term viability of blue economy activities.
Finance shapes which activities expand. Investment and insurance decisions about ports, aquaculture and offshore energy depend on how ocean risk is understood, which is why the evidence has to be transparent about uncertainty and about the ecological limits that activities rely on.
Spatial planning and assessment.
Marine spatial analysis
Mapping of uses, habitats and conflicts supports marine spatial planning; data on informal uses are often missing.
Cumulative effects assessment
Combining pressures on shared ecosystems; interaction effects are poorly known.
Distributional analysis
Who benefits and who bears costs; requires participation of affected users.
Limits: ecosystem valuation can obscure values that are not priced, and baseline data for emerging industries are thin. Evidence describes trade-offs; it does not settle them.
How it is studied, and what the methods cannot say.
- 01سیستەمەکانی زانیاری جوگرافیCoastal exposure mapping · Marine spatial planning layers · Fishing effort mappingApplied here
- 02زانستی ئیکۆلۆژی و فرەجۆریی زیندەوەریReef condition monitoring · Stock assessment inputs · Restoration monitoringApplied here
- 03زانستی دەریا و کەنارRegional sea-level budgets · Marine heatwave analysis · Wave climate assessmentApplied here
- 04ئەندازیاری ئاو و ژینگەCoastal defence options · Coastal wastewater planning · Adaptation pathwaysApplied here
Where this page’s references lead.
ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.
پرسیار و وەڵام.
What is the blue economy?
What is marine spatial planning?
What are ocean accounts?
Does the platform promote particular ocean industries?
Can development and conservation coexist?
Does this topic cover deep-sea mining?
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GCRIلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- Zenodoتەکیەی کراوەدایبنێ و بیدە بە کۆمەڵگاتۆماری خۆت لە Zenodo بە ORCID iD ی خۆت بڵاو بکەرەوە، پاشان لەوێ بیدە بە کۆمەڵگای Reports. سەرپەرشتیارەکان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن؛ DOI هەر هی تۆیە.
- ReportsGCRIهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.