Skip to content

GCRI · Biodiversity Nexus

زانستی ئیکۆلۆژی و فرەجۆریی زیندەوەری

Ecology is the core science of this platform: it explains how species, populations and ecosystems respond to pressure, which changes matter for ecosystem function, and how losses become changes in the services people depend on. Field survey design and long-term monitoring give the evidence that every model is checked against.

پرسیارێک بنێرە Back to STEM foundation of Biodiversity Nexus
01تۆمارکردن

Ecology and biodiversity science on the record.

Method recordSTEM method
  1. ڕێگازانستی ئیکۆلۆژی و فرەجۆریی زیندەوەری
  2. پارێزەرBiodiversity Nexus
  3. Applied inBiodiversity Nexus
  4. داتا5 inputs
  6. Canonical pageSTEM Commons
02Application

What ecology and biodiversity science does here.

Ecology studies the interactions among organisms and between organisms and their environment, from populations to ecosystems. It explains how لەدەستدانی فرەجۆریی زیندەوەری and ecosystem change alter services such as pollination, water regulation and disease control. In biodiversity and nature, climate and hazards and oceans and coasts, ecological assessment identifies dependencies of agriculture, water and health on natural سیستەمە. It supports nature-related disclosure and the evaluation of tipping-point risks. The canonical description is on STEM Commons.

Species distribution modelling

Occurrence records and environmental layers are combined to estimate where a species can occur, with sampling bias corrected, absence data used where they exist and uncertainty mapped beside the prediction.

Population trend and viability analysis

Repeated counts are modelled to separate trend from observation error, and viability analysis estimates how extinction risk changes under alternative management or habitat loss.

Environmental DNA and acoustic surveys

Water, soil or air samples are sequenced and sound recorders deployed to detect species that are hard to see, with detection probability estimated from replicate samples.

03جوگرافیا

Habitat condition in the Amazon Basin.

Vegetation, land cover and plant growth over the Amazon Basin, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.

نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.

چینەکان 3

دۆخی شوێنی ژیان، بۆ ئەم لاپەڕەیە

دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
EVI ی MODIS Terra (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ ئیندێکسی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
ئیندێکسی ڕووەکیی ماهەوارە بۆ 8 ڕۆژ تا بەرواری پیشاندراو، نیشاندەری دۆخی شوێنی ژیان؛ پێوانەی ڕەگەز یان فرەجۆریی زیندەوەری نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2024-01-01
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ماوەی 8 ڕۆژی کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
MODIS Aqua GPP (MYD17) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
8 ڕۆژ؛ مۆدێلی ماهەوارە-بنەمادار؛ دوایین ماوەی 8 ڕۆژی کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-09-30
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
مەزەندەی مۆدێل بۆ ئەو کاربۆنەی ڕووەکەکان لە ماوەی 8 ڕۆژی پیشاندراودا وەریان گرتووە؛ نیشاندەری گەشەیە، نەک دروێنە یان بەرهەمهێنان.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور و کاتی تێپەڕبوونی ماهەوارە بۆشایی بەجێدەهێڵن)
سەرچاوە
VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS) (NASA LANCE FIRMS)
دابینکەر
NASA LANCE FIRMS
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارەیی؛ هەور و کاتی تێپەڕبوون بۆشایی بەجێدەهێڵن
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
دۆزینەوەی خاڵە گەرمەکانی ماهەوارە بۆ ئەو ڕۆژەی پیشاندراوە، لەوانە سووتاندنی گاز و گەرمی پیشەسازی؛ ئاگری پشتڕاستکراوە، ڕاپۆرتی پێشهات یان ئاگاداریی نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مەزەندەکراو
سەرچاوە
Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
دابینکەر
NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
مۆڵەت
CC BY 4.0
ساڵی بەرهەم
null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت

نوێترین بەردەست

NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth

نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.

بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.

Habitat condition, framed on the Amazon Basin.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.

داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان

  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • NASA Fire Information for Resource Management System (FIRMS)، بەرهەمی ئاگری چالاکی VIIRS 375 m، NASA LANCE؛ تایلی ڤێکتەر لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
  • ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
  • دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
  • © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
  • Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
  • ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
  • ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • Optional layers (6 sources in the layer list: live, forecast, observed and context) print their provider credit on the map and here when switched on; forecasts are model output and derived indices are estimates.

چینەکان و بەروارەکان

  • ئیندێکسی ڕووەکی باشترکراو، 8 ڕۆژی بزۆک: MODIS Terra EVI، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
  • بەرهەمی سەرەتایی گشتی، کۆی 8 ڕۆژ: MODIS Aqua GPP (MYD17)، NASA LP DAAC · 30ی ئەیلوولی 2026
  • ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • ئاگرە چالاکەکان و نائاسایی گەرمایی: VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS)، NASA LANCE FIRMS · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر

04داتا

What the method consumes.

Datasets and records used by ecology and biodiversity science on this platform, with the role each plays and the label its values carry. Sources are listed in the source register.

داتاڕۆڵناونیشان
GBIF and OBIS occurrence recordsDistribution modelling and gap analysisچاودێریکراو
IUCN Red List assessments and range mapsThreat status and rangesئامارە بڵاوکراوەکان
Standardised monitoring schemesPopulation trendsچاودێریکراو
Environmental DNA sequence dataSpecies detectionچاودێریکراو
Long Term Ecological Research site dataEcosystem processes and changeچاودێریکراو
05شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی

Model ecology and biodiversity science as a system. Run the cascade.

Assembled from the Nexus Standards area profile ستانداردەکانی مەترسیی فرەجۆریی زیندەوەری و سروشت: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.

مەترسیدەرەکان

  • Deforestation
  • لەدەستدانی فرەجۆریی زیندەوەری (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Soil erosion (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Land-system change boundary transgression (set off downstream)
  • Amazon rainforest dieback (set off downstream)
  • Slope slide (set off downstream)
  • Flash flood (set off downstream)
  • Zoonotic spillover event (set off downstream)
  • ئاگری دارستان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Emerging arbovirus outbreak (set off downstream)
  • Malaria resurgence (set off downstream)

کۆنترۆڵەکان

  • NS-0 دەستوور و بنەماکان
  • NS-1 ئەو UNI و کاتالۆگی بەرهەمە دروستکراوەکان (ڕێزمانی v0.2: بەشەکانی بوار، کەرت، هەرێم و ژینگە)
  • NS-3 UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)
  • NS-3b پڕۆفایلی میتاداتای کۆمەڵە داتا و بەرهەم (STAC, DCAT, PROV-O)
  • NS-5 Figure, map and visualisation standard (with the UI/UX kit)
  • NS-9 UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)
  • NS-11 سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)
  • NRS-N5 مەترسی و خۆڕاگریی فرەجۆریی زیندەوەری و سروشت
  • NRS-H65 خێزانی مەترسیدەر: پێشێلکردنی سنوورەکانی گۆی زەوی (NHS-1 planet.boundary)
  • NRS-H27 خێزانی مەترسیدەر: فشار لەسەر فرەجۆریی زیندەوەری و جۆرەکان (NHS-1 eco.species)
  • NRS-H26 خێزانی مەترسیدەر: داڕمانی زەوی و زەلکاو (NHS-1 eco.land)
  • NRS-H28 خێزانی مەترسیدەر: گۆڕانی باری کەشوهەوا (NHS-1 eco.climate-state)
  • NRS-H64 خێزانی مەترسیدەر: گۆڕانی ڕژێمی ئیکۆسیستەم (NHS-1 eco.regime-shift)

چاودێری

  • GBIF occurrence API and downloads (listed for reference)
  • World Database on Protected and Conserved Areas (listed for reference)
  • Global Forest Watch tree cover loss (Hansen/UMD) and alerts (listed for reference)
  • ESA WorldCover 10 m land cover (listed for reference)
  • Copernicus Land Monitoring Service products (listed for reference)
  • Red List Index
  • Forest area as a proportion of total land area
  • Proportion of important sites for terrestrial and freshwater biodiversity covered by protected areas

جوگرافیای نموونە

  • Pacific Island states: 150 hexagonal cells
  • Vegetation disturbance alerts, 30 m (OPERA DIST-ALERT), NASA GIBS
  • Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
  • ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
  • ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
06پشتڕاستکردنەوە

How results are checked.

Predictions are compared with independent survey data and long-term monitoring sites. Experimental manipulations and natural experiments test causal mechanisms.

بپشکنەHow it is done
Independent survey validationDistribution models are tested against survey data not used in fitting, held out in spatially separate blocks
Detection and observer effectsOccupancy and abundance models account for imperfect detection and changing observer effort
Taxonomic verificationIdentifications are checked against reference collections and a taxonomic backbone before analysis
Sampling bias assessmentRecord density is compared with access and effort so that gaps are not read as absence

Ecosystems show nonlinear responses and thresholds that are hard to anticipate from past data. Sampling is uneven across regions and taxa.

07واژۆی کەرت

The sector signature of ecology and biodiversity science.

The sectors ecology and biodiversity science touches and how strongly they depend on each other: what a study has to observe and model together.

گۆشەکان هەڵبژێرە · بەسەر هێڵەکاندا ڕابوەستە6 / 15 پەیوەندی

واژۆ

فرەجۆریی زیندەوەری و هاوبەشەکانی

فرەجۆریی زیندەوەری گواستنەوەی تۆزی گوڵ و خاک دەداتە خۆراک (0.6)، ڕێکخستنی حەوزی ئاو دەداتە ئاو (0.5) و بڵاوبوونەوەی زوونۆتیک و دەرمان دەداتە تەندروستی (0.4).

W · E · I · F · H · B

کەرتەکان
4 لە 6
پەیوەندییەکان
6 لە 15
هاوبەستی
0.46 بەشی کۆی گشتی

بەهێزترین پەیوەندییەکانی لە کاردا

  • خۆراک → فرەجۆریی زیندەوەری · گۆڕینی زەوی0.6
  • ئاو → خۆراک · ئاودێری0.8
  • ئاو → فرەجۆریی زیندەوەری · ڕەوتی ژینگەیی0.6
  • خۆراک → تەندروستی · خۆراکپێدان0.7
بەهای فێرکاری بۆ ناوچە-شارێکی ئاسایی، نەک پێوانە بۆ هیچ شوێنێک. هاوبەستی کۆی بەهێزی ئەو پەیوەندییانەیە کە لە کاردان، وەک بەشێک لە هەر پانزەکە.
08Connections

Topics that rely on this method.

09ڕێگا و بەڵگە

How ecology and biodiversity science is modelled, measured and tested.

مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.

زنجیرەی چاودێری زەوی

How a satellite or sensor record becomes evidence on ecology and biodiversity science, and where each step adds uncertainty.

  1. 01 · بەدەستهێنانئۆربیت، هەستەوەر و دووبارەسەرداننادڵنیایی: بۆشایی لە هەور و ئۆربیتەوە
  2. 02 · پێوانەکردنڕادیۆمەتری و ئەندازەیینادڵنیایی: لادانی هەستەوەر
  3. 03 · ڕاستکردنەوەکەشوهەوا و زەوینادڵنیایی: گریمانەکانی ئەیرۆسۆڵ و لێژی
  4. 04 · وەرگرتنەوە یان پۆلێنکردنگۆڕاو یان پۆلنادڵنیایی: هەڵەی مۆدێل و ڕاهێنان
  5. 05 · پشتڕاستکردنەوەبەرامبەر بە ڕاستی مەیداننادڵنیایی: دیزاین و قەبارەی نموونە
  6. 06 · بڵاوکردنەوەلەگەڵ هێڵی هەڵە و ڕەچەڵەکنادڵنیایی: ڕاگەیەندراو، هەرگیز شاراوە نییە
زنجیرەی پرۆسێسکردن بە مانای CEOS Analysis Ready Data؛ هەر هەنگاوێک نادڵنیاییەکەی تۆمار دەکات پێش کێشانی وێنە. پێکهاتەیەکی گشتییە، نەک ئەنجام.
پرەنسیپە ڕێنماییەکانی FAIR · GO FAIR و FORCE11W3C PROV · World Wide Web Consortiumڕێنمایی بۆ مامەڵەی یەکسان لەگەڵ نادڵنیاییەکان · IPCCCEOS Analysis Ready Data · Committee on Earth Observation Satellites
10Stewardship

Who maintains the method.

Biodiversity Nexus stewards ecology and biodiversity science for the Consortium and reviews how it is applied across platforms.

Canonical page: Ecology and biodiversity science

11پرۆسە

چۆن پرۆسەکە کار دەکات.

Process explorer · Process

Ecology and biodiversity science: Source to evidence record

10 steps4 قۆناغ2 دەروازە

پرۆسە

Ecology and biodiversity science: Source to evidence record

A source is registered and assessed, its record labelled and classified, and a Digital Evidence Passport carries provenance; a correction reaches every dependent record.

  1. 01 Intake

    1. 01Identify the sourceSource · The source stewardDiscovery is not ingestion. Source identification records the source class, steward, institutional role and jurisdiction.
    2. 03Register the sourceهەنگاوRegistration makes a discovered source a governed participant in the evidence lifecycle. It implies no endorsement or certification.

  2. 02 Assessment

    1. 04Jurisdiction and rights classificationدەروازەRights classification identifies licence, consent, confidentiality and reuse limits. The result determines access and routing.
    2. 05Evidence quality assessmentهەنگاوQuality assessment decides whether a record is fit for a defined use. Quality is multidimensional and never a single score.
    3. 06Evidence labelهەنگاوEvery finding carries one of nine evidence labels. Missing data is shown as missing, never as zero.

  3. 03 Record

    1. 07Evidence classificationتۆمارClassification gives records lifecycle states, such as source-verified, public-safe or restricted. States can coexist and set evidence use.
    2. 08Source release and identifierتۆمار · NXS-GRX (canonical data, provenance and risk)A source release records rights, temporal coverage and source lineage. A UNI is allocated through a catalogue and never typed by hand.
    3. 09Digital Evidence PassportتۆمارThe passport records provenance, quality, rights, jurisdiction, permitted use and history, so evidence keeps its context when it travels.

  4. 04 Use and correction

    1. 02Correction reaches dependent recordsStep · NXS-GRX (canonical data, provenance and risk)A source correction propagates to dependent cuts and products without rewriting old results.
    2. 10پێداچوونەوەی سەلامەتی گشتیدەروازەPublic-safe review decides whether a record can be shared publicly. It is a distinct stage and is not validation.

Data protocols: evidence lifecycle · Data protocols: core data objects and evidence records · The Global Risks Index (NXS-GRX)Designed programme process, not a record of operation. No cycle has run and every programme is at service level R0. A gate is a programme decision, never a public-authority approval, certification or deployment authorisation. The data-protocol pages describe a design, not a running system.

12پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

What are the limits of ecology and biodiversity science in this field?
Ecosystems show nonlinear responses and thresholds that are hard to anticipate from past data. Sampling is uneven across regions and taxa.
How are results checked?
Predictions are compared with independent survey data and long-term monitoring sites. Experimental manipulations and natural experiments test causal mechanisms.
Are the values on this page real?
The data names, roles and checks are real descriptions of practice. The canvas shows a design of the method’s use, not a run; no result is reported here.
Where else is this method applied?
ئەو canonical method page lists every platform that applies it.
Reportsبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.

GCRIBiodiversity Nexusمەترسی و خۆڕاگریی کەرتی جیهانیئاماژەی چاودێرگە

هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.

Biodiversity Nexus

ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.

ڕێگایەک پێشنیار بکە بینینی هەموو ڕێگاکانی پەیوەندی
یاسایی

نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.