GCRI · کەشوهەوا و مەترسیدەرەکان
بوومەلەرزە و مەترسیدەرە جیۆلۆژییەکان
Earthquakes, tsunamis, volcanic eruptions, landslides and subsidence arise from the solid Earth and give little or no warning. Their timing cannot be predicted, but where and how strongly they can occur can be assessed and built for. This page sets out how geohazards arise, how hazard is estimated probabilistically, and what evidence serves the agencies that set building codes, plan land use and monitor active سیستەمە.
Earthquakes and geohazards on the record.
Earthquakes and geohazards: how the risk develops.
Earthquakes, volcanoes and related hazards. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.
Faults store and release strain
Tectonic plates move steadily, and faults lock until stress exceeds their strength. The sudden slip radiates seismic waves whose shaking depends on magnitude, distance, depth and local ground.
Ground conditions amplify shaking
Soft sediments amplify and lengthen shaking, and loose saturated soils can liquefy. Two buildings at the same distance from an بوومەلەرزە can experience very different motion.
Tsunamis follow seafloor movement
Earthquakes, submarine landslides and volcanic collapses displace water, sending waves across ocean basins. Near-source coasts may have only minutes before arrival.
Triggers set off secondary hazards
Strong shaking and heavy rain trigger landslides, which can dam rivers and later release floods. Volcanic ash disrupts aviation and agriculture far from the vent.
Hazards now worldwide.
Population density, night lights and land cover across the world, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
مەترسیدەرەکان ئێستا، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
- دابینکەر
- NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
- مۆڵەت
- CC BY 4.0
- ساڵی بەرهەم
- null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
- دابینکەر
- NASA LAADS DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
- سەرچاوە
- داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
- دابینکەر
- NASA LP DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2024-01-01
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- EVI ی MODIS Terra (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ ئیندێکسی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-13
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- ئیندێکسی ڕووەکیی ماهەوارە بۆ 8 ڕۆژ تا بەرواری پیشاندراو، نیشاندەری دۆخی شوێنی ژیان؛ پێوانەی ڕەگەز یان فرەجۆریی زیندەوەری نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
Hazards now, framed on the world.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.
داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · U.S. Geological Survey · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
- ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- ڕاستەوخۆ: U.S. Geological Survey ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- پێشبینی ڕۆیشتنی ڕووبار، 30 ڕۆژ لەگەڵ مەودا (GloFAS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Emergency Management Service information 2026؛ ئاگادارکردنەوەی لافاو نییە.
- داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (20 سەرچاوە لە لیستی چینەکاندا: زیندوو، پێشبینی، چاودێریکراو و چوارچێوە) کاتێک چالاک دەکرێن ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشەکە و لێرەدا چاپ دەکەن؛ پێشبینییەکان دەرهاویشتەی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان خەمڵاندنن.
چینەکان و بەروارەکان
- چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
- ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- ئاوی لافاو، تێکەڵەی 3 ڕۆژە: بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS، NASA LANCE · 14ی تشرینی یەکەمی 2026
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
- ئیندێکسی ڕووەکی باشترکراو، 8 ڕۆژی بزۆک: MODIS Terra EVI، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
Earthquakes strike lifelines first.
- ئاوهاوبەستیPipe breaks and treatment damage cut supply when it is most needed.What to watchPipe material and seismic design
- وزەهاوبەستیSubstation equipment is among the most fragile assets in earthquakes.What to watchSubstation fragility
- تەندروستیهاوبەستیHospitals must stay functional; the Hospital Safety Index assesses whether they can.What to watchHospital structural safety
Seismic risk analyses are designed for the زنجیرەی مەترسی و خۆڕاگریی سیستەمەکانی وڵات. Hazard and risk maps of the Global بوومەلەرزە Model Foundation and USGS ShakeMap and PAGER are the main open references; earthquakes cannot be predicted, and the page presents probabilities, not dates.
- Building inventory and structural data for exposure models.
- Post-event damage surveys.
Flood and storm hazard modeller.
The screen a team would use to follow this subject: its measures, states and decisions. Names are examples and values are illustrative.
Flood and storm hazard modeller
Earthquakes and geohazards · River delta · Return period set
Flood depth by return period
hydraulic model · illustrative
Scenario set
| 1-in-10 | 14 | 0.9 |
| 1-in-100 | 37 | 1.4 |
| 1-in-1000 | 63 | 2.1 |
Validation against observed flood
What is measured, and how well.
Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.
| Indicator | Unit | Cadence | Source type | ناونیشان |
|---|---|---|---|---|
| بوومەلەرزە magnitude | moment magnitude | per event | Seismic network catalogues | چاودێریکراو |
| Peak ground acceleration | fraction of gravity | per event | Strong-motion stations and ShakeMap estimates | چاودێریکراو |
| Macroseismic intensity | intensity scale level | per event | Felt reports and intensity models | مەزەندەکراو |
| Seismic hazard at a ماوەی گەڕانەوە | peak ground acceleration with a stated exceedance probability | per model release | Probabilistic seismic hazard models | مۆدێلکراو |
| Landslide susceptibility | susceptibility class | per assessment | Susceptibility models | مۆدێلکراو |
| Ground deformation rate | millimetres per year | per acquisition series | Satellite radar interferometry | چاودێریکراو |
| Volcanic alert level | alert level on the observatory’s scale | as issued | Volcano observatories | ئامارە بڵاوکراوەکان |
لە مەترسیدەرەوە بۆ زیان: چەمکی تێپەڕبوون.
هەر چەند جار زیانێکی دیاریکراو تێدەپەڕێنرێت، لە مەترسیدەرێکی Gumbel، لاوازییەکی lognormal و ستانداردی پاراستنەوە؛ ناوچەی ژێر چەمکەکە تێکڕای زیانی ساڵانە. Teaching model with stated illustrative values, not a prediction.
کۆنترۆڵەکان
- Typical annual peak ground acceleration (location)
- 0.04 g peak ground acceleration
- بڵاوبوونەوەی لێکەوتە توندەکان (پێوەر)
- 0.05 g peak ground acceleration
- توندییەک کە تێیدا نیوەی بەها لەدەست دەچێت
- 0.45 g peak ground acceleration
- بڵاوبوونەوەی لاوازی
- 0.60
- بەشی بەها لە شوێنپێی مەترسیدەردا
- 40%
- ستانداردی پاراستن (ماوەی گەڕانەوە)
- 50 ساڵ
خوێندنەوەکان
- تێکڕای زیانی ساڵانە
- 0.18% of value
- زیان لە 1 لە 100 ساڵدا
- 7.9% of value
- زیان لە 1 لە 250 ساڵدا
- 11.1% of value
- توندی لە 1 لە 100 ساڵدا
- 0.27 g peak ground acceleration
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
| ماوەی گەڕانەوە (ساڵ) | Intensity (g peak ground acceleration) | زیان (% ی بەها) |
|---|---|---|
| 1 | −0.02 | 0.00 |
| 2 | 0.06 | 0.00 |
| 4 | 0.10 | 0.00 |
| 7 | 0.13 | 0.00 |
| 13 | 0.17 | 0.00 |
| 24 | 0.20 | 0.00 |
| 44 | 0.23 | 0.00 |
| 82 | 0.26 | 7.23 |
| 154 | 0.29 | 9.40 |
| 287 | 0.32 | 11.60 |
| 536 | 0.35 | 13.79 |
| 1,000 | 0.39 | 15.92 |
میتۆدەکان
- مەترسیدەری بەهای زۆرداری Gumbel Gumbel (1958)، Statistics of Extremes، Columbia University Press
- ناسکیی لۆگنۆرماڵ (لاوازی) FEMA (2003)، HAZUS-MH Technical Manual
- چەمکی ئەگەری تێپەڕبوون و تێکڕای زیانی ساڵانە Grossi و Kunreuther (2005)، Catastrophe Modeling، Springer
- کاریگەری بەربەست Di Baldassarre و ئەوانی دیکە (2013)، Socio-hydrology، HESS 17
- پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
- هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley
داتا
The model runs on the teaching values set by the controls. To calibrate it for a place, read it against these admitted layers and series, which this page’s map can draw:
- ڕووبارەکان Natural Earth
- بەرینی شارەکان Natural Earth
- شارەکان Natural Earth
- بوومەلەرزەکانی M4.5+، هەفتەی ڕابردوو (USGS) U.S. Geological Survey · register usgs.earthquake.summary-feeds
- ڕێژەی باران، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG) NASA GPM IMERG Early · register nasa.gibs.context-live-layers
- پێشبینی ڕۆیشتنی ڕووبار، 30 ڕۆژ لەگەڵ مەودا (GloFAS لە ڕێگەی Open-Meteo) Open-Meteo.com (CC BY 4.0), Copernicus GloFAS · register open-meteo.public-pages
- بەرینی دروستکراو و نیشتەجێبوون، 2010 (HBASE، Landsat) CIESIN/Columbia, NASA SEDAC HBASE · register sedac.context-urban-layers
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە کەشوهەوا و مەترسیدەرەکان لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە کەشوهەوا و مەترسیدەرەکان لە Universe
- کۆدکراوە لە کەشوهەوا و سیستەمەکانی زەوی لە Standards
- بڵاوکراوەتەوە لە کەشوهەوا و مەترسیدەرەکان لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی زانستی زەوی و ژینگە لە Academy
Where the evidence comes from.
Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.
| سەرچاوە | What it gives | Licence class |
|---|---|---|
| USGS ANSS Comprehensive بوومەلەرزە Catalog (ComCat) | جیهانی بوومەلەرزە locations, magnitudes and ShakeMaps | Public domain, US government data |
| International Seismological Centre Bulletin | Reviewed global earthquake parameters | Free with citation, ISC terms (to check) |
| Global Earthquake Model (GEM) global hazard and risk maps | Probabilistic seismic hazard and risk mosaics | CC BY-NC-SA 4.0 for the public maps (to check) |
| Smithsonian Global Volcanism Program | Volcano and eruption records | Free with citation, terms to check |
| NASA Global Landslide Catalog | Rainfall-triggered landslide events | Open, NASA data policy |
| NOAA NCEI Global Historical Tsunami Database | Tsunami events and run-up observations | Public domain, US government data |
| Copernicus Sentinel-1 radar data | Inputs for ground deformation and landslide monitoring | Free and open, Copernicus terms |
Model earthquakes and geohazards as a system. Run the cascade.
Assembled from the Nexus Standards area profile ستانداردەکانی مەترسی کەشوهەوا: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا
- Coastal flood (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- شەپۆلی گێژاو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- High-tide flooding (set off downstream)
- Coastal erosion (set off downstream)
- Saltwater intrusion (set off downstream)
- Estuary flood (set off downstream)
- Coastal habitat squeeze (set off downstream)
- Wetland loss (set off downstream)
- Mangrove loss (set off downstream)
- Groundwater flood (set off downstream)
- Climate-driven migration and relocation (set off downstream)
- ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
سیستەم و بەستنەوەکان
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-1ئەو UNI و کاتالۆگی بەرهەمە دروستکراوەکان (ڕێزمانی v0.2: بەشەکانی بوار، کەرت، هەرێم و ژینگە)NS-3UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)NS-3bپڕۆفایلی میتاداتای کۆمەڵە داتا و بەرهەم (STAC, DCAT, PROV-O)NS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NS-14پابەندبوون و هاوتاکردن لەگەڵ ستانداردی دەرەکیNRS-H65خێزانی مەترسیدەر: پێشێلکردنی سنوورەکانی گۆی زەوی (NHS-1 planet.boundary)NRS-H62خێزانی مەترسیدەر: ڕووداوە تێکەڵ و فرەمەترسیدەرەکان (NHS-1 sys.compound)NRS-H71خێزانی مەترسیدەر: کارەساتە کەونی و کاتی قووڵەکان (NHS-1 planet.deep-time)NRS-H79خێزانی مەترسیدەر: قەیرانەکانی تەندروستیی دەروونی (NHS-1 health.mental)NRS-H75خێزانی مەترسیدەر: نەخۆشییە هەستیارەکان بە کەشوهەوا (NHS-1 health.climate-sensitive)NRS-H7خێزانی مەترسیدەر: نائاساییبوونی سووڕانەوەی گەورە (NHS-1 atmo.climate-mode)
چاودێری
- ERA5 reanalysis (Copernicus Climate Data Store) (listed for reference)
- CMIP6 climate projections (Copernicus Climate Data Store) (listed for reference)
- NGFS Scenario Explorer (listed for reference)
- INFORM Risk Index (بۆ ئاماژە لیست کراوە)
- ژمارەی مردووان، بزربووان و کەسە ڕاستەوخۆ کاریگەربووەکان کە بە کارەساتەکانەوە دەبەسترێنەوە بۆ هەر 100,000 کەس لە دانیشتووان
- Total greenhouse gas emissions per year
- زیانی ئابووریی ڕاستەوخۆ کە بە کارەساتەکانەوە دەبەسترێتەوە بەراورد بە GDPی جیهانی
جوگرافیای نموونە
- Pacific Island states: 150 hexagonal cells
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- Vegetation disturbance alerts, 30 m (OPERA DIST-ALERT), NASA GIBS
Who decides, and what the evidence serves.
Climate and Hazards prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.
| کێ بڕیار دەدات | The question | Evidence this page serves |
|---|---|---|
| Building code committees | Which seismic design values apply in each zone | Hazard models with exceedance probabilities and site effects |
| Geological surveys and volcano observatories | Which areas need monitoring, mapping or alert changes | Deformation evidence; catalogues; susceptibility maps |
| Spatial planning authorities | Where to restrict building on unstable or liquefiable ground | Susceptibility and site condition evidence |
| Tsunami warning centres and coastal authorities | Which coasts need evacuation routes and signs | Tsunami history and inundation scenarios |
Outputs this topic produces
- Hazard model comparisons for a region, with the source of each model stated
- Event reconstructions combining seismic, intensity and satellite evidence
- Secondary hazard notes on landslides, liquefaction and tsunami
- Ground deformation analyses from radar time series
How earthquakes and geohazards is modelled, measured and tested.
مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.
بەندەکانی نادڵنیایی
How far the outlook for earthquakes and geohazards could spread, shown as ranges rather than a single line.
- مەزەندەی ناوەندی
- ناوەندیی کۆمەڵەی مۆدێلەکان
- مەودا
- ئەگەردار و زۆر ئەگەردار، بە زمانی پێوانەکراوی IPCC
- کۆمەڵە
- ئەندام، سیناریۆ و مەرجە سەرەتاییەکان ڕاگەیەندراون
- لەگەڵ ئەمە بخوێنەوە
- هەستیاریی ئەنجام بەرامبەر بە هەر تێکردنێک
What experts ask.
Geohazard questions are about where, how big and with what effects.
- Which faults are active, and what magnitudes can they produce?
- How strongly will the ground shake at a site, given local soils and geology?
- Which volcanoes are restless, and what eruption styles and hazards are possible?
- Where can landslides occur, and what triggers them?
- How quickly can a تسوونامی reach a coastline after an offshore بوومەلەرزە یان landslide?
Mechanisms and drivers.
Earthquakes release strain accumulated as tectonic plates move. The energy radiates as seismic waves whose effect at the surface depends on distance, depth and local ground conditions; soft sediments can amplify shaking and saturated soils can liquefy. Large earthquakes are followed by aftershocks, and some trigger landslides and tsunamis.
Volcanic hazards include ash fall, pyroclastic flows, lava, gases and mudflows called lahars, which can travel far down valleys. Landslides occur when slopes fail under gravity, often triggered by heavy rain, earthquakes, snowmelt or human changes to slopes; their rainfall triggers link them to climate. Tsunamis travel across ocean basins at high speed, so warning time depends on distance from the source.
How it is studied, and where the methods stop.
| Method or data | What it shows | سنوورەکان |
|---|---|---|
| Seismic networks and catalogues | Where and how often earthquakes occur | Catalogues are short relative to large-earthquake recurrence |
| Probabilistic seismic hazard analysis | The likelihood of exceeding given ground-shaking levels | Depends on fault models and ground-motion models with large uncertainty |
| Geodesy, including satellite radar and positioning | Ground deformation and strain accumulation | Shows strain, not when it will be released |
| Volcano monitoring | Seismicity, gas and deformation signalling unrest | Unrest does not always lead to eruption |
| Landslide susceptibility mapping | Where slopes are prone to fail | Timing remains hard to predict |
How it is studied, and what the methods cannot say.
- 01زانستی زەوی و جیۆفیزیاSeismic source characterisation · Ground deformation monitoring · Site condition mappingApplied here
- 02تیۆری بەهای زۆرداری و مەترسیی کلکReturn level estimation · Non-stationary extremes · Regional frequency analysisApplied here
- 03ئاماری شوێنی و جیۆئامارInterpolating station data · Merging satellite and gauge data · Spatial clustering of eventsApplied here
- 04چاودێریی زەوی و ڕێمۆت سێنسینگFlood extent mapping · Vegetation and drought monitoring · Active fire and burned areaApplied here
- 05سیستەمە بۆشاییەکان و خزمەتگوزارییە ماهەوارەییەکانObservation continuity planning · Satellite communications for warningsApplied here
Where this page’s references lead.
ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.
پرسیار و وەڵام.
Can earthquakes be predicted?
What is probabilistic seismic hazard analysis?
What is the difference between magnitude and intensity?
Why do buildings fail in some places and not others during the same earthquake?
Does the platform set volcano alert levels?
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GCRIلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- Zenodoتەکیەی کراوەدایبنێ و بیدە بە کۆمەڵگاتۆماری خۆت لە Zenodo بە ORCID iD ی خۆت بڵاو بکەرەوە، پاشان لەوێ بیدە بە کۆمەڵگای Reports. سەرپەرشتیارەکان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن؛ DOI هەر هی تۆیە.
- ReportsGCRIهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.