Skip to content

GCRI · زانستی سیستەمەکان و مۆدێلسازی

Complex systems methods

Complex سیستەمە and agent-based modelling is a method this platform stewards. It studies how interactions among many parts produce system behaviour, including tipping points, feedbacks and emergence, and sets documentation and validation practice for such models.

02Application

What complex systems and agent-based modelling does here.

Complex سیستەمە and agent-based modelling study systems whose behaviour emerges from interactions among many components. They help explain nonlinear dynamics, tipping points and collective behaviour. In methods and modelling, risk management and مەترسیی سیستەمیی and research and evidence, complex systems approaches explore how interacting risks can produce sudden, systemic shifts. They support stress testing of policies against emergent behaviour. The canonical description is on STEM Commons.

Agent-based model standards

Agent-based models across the network are documented with the ODD protocol and validated against multiple observed patterns.

Feedback and tipping point analysis

System dynamics and bifurcation analysis identify feedback loops and thresholds where small changes cause large shifts.

Early warning indicators

Statistical signals such as rising variance and autocorrelation are tested as possible warnings of approaching transitions, with false alarm rates stated.

03جوگرافیا

مەترسیدەرەکان و ڕووبەڕووبوون لە ئەمریکای باکوور.

Flood water, population density and active fires over North America, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.

نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.

چینەکان 3

مەترسیدەر و ڕووبەڕووبوون، بۆ ئەم لاپەڕەیە

دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مەزەندەکراو
سەرچاوە
Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
دابینکەر
NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
مۆڵەت
CC BY 4.0
ساڵی بەرهەم
null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور و کاتی تێپەڕبوونی ماهەوارە بۆشایی بەجێدەهێڵن)
سەرچاوە
VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS) (NASA LANCE FIRMS)
دابینکەر
NASA LANCE FIRMS
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارەیی؛ هەور و کاتی تێپەڕبوون بۆشایی بەجێدەهێڵن
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
دۆزینەوەی خاڵە گەرمەکانی ماهەوارە بۆ ئەو ڕۆژەی پیشاندراوە، لەوانە سووتاندنی گاز و گەرمی پیشەسازی؛ ئاگری پشتڕاستکراوە، ڕاپۆرتی پێشهات یان ئاگاداریی نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2024-01-01
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
8 ڕۆژ؛ تێکەڵەی 8 ڕۆژەی ماهەوارە؛ هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-09-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
پلەی گەرمیی ڕووی زەوی بە ماهەوارە لە 8 ڕۆژی کۆتایی بەروارە پیشاندراوەکەدا، نیشاندەری ڕووبەڕووبوون بە گەرما؛ نە پلەی گەرمیی هەوایە، نە ئیندێکسی گەرمایە، نە ئاگادارکردنەوەی گەرما.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت

نوێترین بەردەست

NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth

نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.

بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.

مەترسیدەر و ڕووبەڕووبوونەوە، لەسەر ئەمریکای باکوور.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.

داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · U.S. Geological Survey · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان

  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
  • NASA Fire Information for Resource Management System (FIRMS)، بەرهەمی ئاگری چالاکی VIIRS 375 m، NASA LANCE؛ تایلی ڤێکتەر لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
  • دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
  • © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
  • Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
  • ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
  • ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • ڕاستەوخۆ: U.S. Geological Survey ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • پێشبینی ڕۆیشتنی ڕووبار، 30 ڕۆژ لەگەڵ مەودا (GloFAS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Emergency Management Service information 2026؛ ئاگادارکردنەوەی لافاو نییە.
  • داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
  • چینە ئارەزوومەندانەکان (11 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.

چینەکان و بەروارەکان

  • ئاوی لافاو، تێکەڵەی 3 ڕۆژە: بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS، NASA LANCE · 14ی تشرینی یەکەمی 2026
  • چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
  • ئاگرە چالاکەکان و نائاسایی گەرمایی: VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS)، NASA LANCE FIRMS · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
  • پلەی گەرمی ڕووی زەوی، ڕۆژ، تێکەڵەی 8 ڕۆژە: VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ، NASA LANCE · 14ی ئەیلوولی 2026

04داتا

What the method consumes.

Datasets and records used by complex سیستەمە and agent-based modelling on this platform, with the role each plays and the label its values carry. Sources are listed in the source register.

داتاڕۆڵناونیشان
Model archivesبەڵگەنامەDECLARED
Time series of system statesئاگادارکردنەوەی پێشوەخت testsچاودێریکراو
Behavioural dataAgent rulesREPORTED
05چاودێری

Agent-based simulation.

The screen a team would use to follow this method: its measures, states and decisions. Names are examples and values are illustrative.

Agent-based simulation

Systems science · Complex systems methods · Run R-1662

202 runsGCRI · زانستی سیستەمەکان و مۆدێلسازی

Outcome across runs

Method card

ڕێگا
سیستەمە ئاڵۆزەکان و مۆدێلسازی بە ئەیجێنت
ئەیجێنتەکان
7583
Calibration
pattern-oriented
ناونیشان
مۆدێلکراو

Behavioural rules

Modelling leadadapts after 3 losses0.8survey, labelled
پارێزەری مۆدێلadapts after 3 losses0.6survey, labelled
Validation revieweradapts after 5 losses0.5survey, labelled
Agent-based simulation: the screen’s structure, terms and states for Systems science.ناو و بەهای نموونەیی؛ دیزاینێکە، نەک تۆمار یان سیستەمی ڕاستەوخۆ.
06پشتڕاستکردنەوە

How results are checked.

Models are evaluated by matching multiple stylised facts and patterns at different scales. Sensitivity and robustness analysis test dependence on assumptions.

بپشکنەHow it is done
Pattern-oriented validationModels reproduce several patterns at different scales
Robustness of tipping pointsThresholds are tested under parameter variation
False alarm assessmentئاگادارکردنەوەی پێشوەخت indicators are tested where no transition occurred

Many plausible models can reproduce the same patterns. Calibration and validation data are often limited.

07ئەنجامدەر

کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە.

دوو کۆگا، فشار و توانای گونجان، بە خولی گەشەی بەهێزکەر، وەڵامدانەوەی هاوسەنگکەری دواکەوتوو و زیان کاتێک فشار لە توانا تێدەپەڕێت پێکەوە بەستراون؛ لە دوای ئاستەکە سیستەمەکە دەتوانێت بڕووخێت. مۆدێلی فێرکاری بە بەهای نموونەیی دیاریکراوەوە، پێشبینی نییە. نەخشەی ئەم لاپەڕەیە ئەمریکای باکوور نیشان دەدات؛ مۆدێلەکە خۆی بە شوێنێکەوە نەبەستراوە.

کۆنترۆڵەکان

زیادبوونی گوشار
6.0% لە ساڵێکدا
کاریگەریی توانا لە کەمکردنەوەی فشار
4.0% لە ساڵێکدا
وەڵامدانەوەی وەبەرهێنان بۆ گوشاری هەستپێکراو
20%
دواکەوتنی هەستپێکردن
4.0 ساڵ
ئاستی هەڵگەڕانەوەی گوشار
ئیندێکسی 60
زیادبوون لە ئاستەکە تێپەڕ
2.0 جار
ساڵی ئەزموونکراو
50 ساڵ

خوێندنەوەکان

بەرزترین گوشار
113 نیشاندەر
توانا لە کۆتاییدا
ئیندێکسی 186
ساڵانی سەرووی ئاستەکە
15.8 ساڵ
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
ساڵگوشارتواناهەستپێکراو
020.050.020.0
423.344.921.2
827.242.224.0
1231.742.327.7
1636.845.532.2
2042.351.537.2
2447.960.342.6
2853.271.348.0
3257.884.353.1
3666.498.458.4
4082.7115.969.7
4497.8139.783.8
48109.1169.497.3

میتۆدەکان

  1. دینامیکی سیستەم Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics
  2. گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461
  3. هێڵکاری خولگەی هۆکاری Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill
  4. پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
  5. هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley

داتا

No observed data enters this model: it runs on the teaching values set by the controls, to be replaced with a programme’s own evidence.

کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە. مۆدێلی فێرکاریی نموونەیی: لەسەر ئەو بەهایانە کار دەکات کە کۆنترۆڵەکان دایاندەنێن، نەک داتای پێوراو. ڕێگاکان: دینامیکی سیستەم (Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics)؛ گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە (Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461)؛ هێڵکاری خولگەی هۆکاری (Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill).

لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium

09شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی

Model complex systems methods as a system. Run the cascade.

Assembled from the Nexus Standards area profile ستانداردەکانی مەترسیدەری تێکەڵ و زنجیرەیی: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.

مەترسیدەرەکان

کۆنترۆڵەکان

  • NS-0 دەستوور و بنەماکان
  • NS-3 UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)
  • NS-9 UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)
  • NS-11 سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)
  • NRS-H61 خێزانی مەترسیدەر: شکستی زنجیرەیی (NHS-1 sys.cascade)
  • NRS-H62 خێزانی مەترسیدەر: ڕووداوە تێکەڵ و فرەمەترسیدەرەکان (NHS-1 sys.compound)
  • NRS-H60 خێزانی مەترسیدەر: پچڕانی زنجیرەی دابینکردن و ڕەوتەکان (NHS-1 sys.supply-chain)
  • NRS-H94 خێزانی مەترسیدەر: ڕووداوە سایبەرییە سیستەمییەکان (NHS-1 cyber.systemic-cyber)
  • NRS-H107 خێزانی مەترسیدەر: چڕبوونەوە و یەکڕەنگیی ژێرخانی دیجیتاڵ (NHS-1 tech.digital-concentration)
  • NRS-H7 خێزانی مەترسیدەر: نائاساییبوونی سووڕانەوەی گەورە (NHS-1 atmo.climate-mode)

چاودێری

  • Copernicus EMS rapid mapping activations (listed for reference)
  • OpenStreetMap planet and replication (listed for reference)
  • ERA5 reanalysis (Copernicus Climate Data Store) (listed for reference)
  • زیانی ئابووریی ڕاستەوخۆ کە بە کارەساتەکانەوە دەبەسترێتەوە بەراورد بە GDPی جیهانی
  • Number of disruptions to basic services attributed to disasters

جوگرافیای نموونە

  • بەنگلادێش: 134 خانەی شەشگۆشەیی
  • ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
  • Carbon monoxide, smoke transport (AIRS), NASA GIBS
  • Vegetation disturbance alerts, 30 m (OPERA DIST-ALERT), NASA GIBS
10Stewardship

Who maintains the method.

سیستەم Science and Modelling stewards complex systems and agent-based modelling for the Consortium and reviews how it is applied across platforms.

11ڕێگا و بەڵگە

How complex systems methods is modelled, measured and tested.

مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.

مۆدێل، هاوکێشەکان و گریمانەکان

The model structure used for complex systems methods, the assumptions it makes and how each is tested.

مەترسیی توخمی iRi = f(Hi, Ei, Vi, Ci)مەترسیدەر، ڕووبەڕووبوون، لاوازی و توانای مامەڵەکردن
زیانی ساڵانەی چاوەڕوانکراوEAL = ∑k pk · Lkبەسەر ڕووداوەکانی k بە ئەگەری ساڵانەی pk
سیستەمە هاوبەستەکانxt+1 = A xt + B ut + εtA carries the couplings, u the shock, ε the error
گریمانەبۆچی دروست دەکرێتچۆن تاقی دەکرێتەوە
مەترسیدەر و ڕووبەڕووبوون لە ناو پێشهاتێکدا سەربەخۆنئینتێگراڵی زیان بە ئاسانی دەهێڵێتەوەبەراورد بکە لەگەڵ گونجاندنی کۆپیولا لەسەر تۆمارە هاوبەشەکان
هاوبەستییەکان لە نزیک خاڵی کارکردن هێڵینڕێگە دەدات شۆکەکان بڵاو ببنەوە لە Aلە دەرەوەی مەودای هێڵیی شڵەژێنە و بەراورد بکە
چەمکەکانی لاوازی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەگوازرێنەوەچەمکی ناوخۆیی بە دەگمەن بەردەستەلەگەڵ زیانە چاودێریکراوەکان پشتڕاستی بکەرەوە کە هەن
تێکردنەکان
کۆمەڵە داتای وەشانکراو لەگەڵ ڕەسەنایەتی
دەرچووەکان
دابەشبوون، نەک یەک ژمارە
کۆد
بڵاوکراوەتەوە لەگەڵ کارتی مۆدێل و تاقیکردنەوەکان
بەرهەمهێنانەوە
هەمان داتا، کۆد، ژینگە و تۆو
فۆرمۆلەکردنی مەترسی و دۆخ-بۆشایی ستاندارد؛ ئەو گریمانانەی لیست کراون ئاسایین بۆ ڕێگاکە، بۆ پێداچوونەوە ڕاگەیەندراون، نەک ئەنجام.
پرەنسیپە ڕێنماییەکانی FAIR · GO FAIR و FORCE11W3C PROV · World Wide Web Consortiumڕێنمایی بۆ مامەڵەی یەکسان لەگەڵ نادڵنیاییەکان · IPCCCEOS Analysis Ready Data · Committee on Earth Observation Satellites
12پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

What are the limits of complex systems and agent-based modelling in this field?
Many plausible models can reproduce the same patterns. Calibration and validation data are often limited.
How are results checked?
Models are evaluated by matching multiple stylised facts and patterns at different scales. Sensitivity and robustness analysis test dependence on assumptions.
Are the values on this page real?
The data names, roles and checks are real descriptions of practice. The canvas shows a design of the method’s use, not a run; no result is reported here.
Where else is this method applied?
ئەو canonical method page lists every platform that applies it.
Reportsبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.

GCRIزانستی سیستەمەکان و مۆدێلسازیڕێگا و تەکنیکیسیناریۆ و تاقیکردنەوەی گوشار
زانستی سیستەمەکان و مۆدێلسازی

ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.