GCRI · شارەکان و ژینگەی دروستکراو
گەشەی شار و زەوی
Cities grow outward and upward, and the land they grow onto decides much of their future risk, cost and emissions. Expansion onto floodplains, steep slopes and coasts locks in exposure for generations, while sprawl raises the cost of services and travel. This page sets out how urban growth happens, how it is measured consistently across countries, and what evidence serves the planners and governments who shape it.
Urban growth and land on the record.
Urban growth and land: how the risk develops.
Settlement expansion and land use. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.
Expansion outpaces planning
Population and income growth drive demand for land faster than plans, infrastructure and titling can follow. Growth then happens first and services arrive later, if at all.
Cheap land is often hazardous land
Floodplains, wetlands and unstable slopes are left vacant because they are risky, which makes them affordable. Settlement there converts hazard into risk.
Density shapes cost and exposure
Compact growth reduces travel and service costs per person but concentrates exposure. Sprawl spreads exposure and raises infrastructure cost. Both need planning for hazards.
Urban form lasts for centuries
Street patterns, plot sizes and trunk infrastructure, once built, are very hard to change. Decisions taken during rapid growth fix risk and efficiency for the long term.
نیشانەکانی شار لە هیندستان.
Population density, night lights and daytime surface heat over India, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
نیشانەکانی شار، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
- دابینکەر
- NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
- مۆڵەت
- CC BY 4.0
- ساڵی بەرهەم
- null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
- دابینکەر
- NASA LAADS DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- 8 ڕۆژ؛ تێکەڵەی 8 ڕۆژەی ماهەوارە؛ هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-09-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- پلەی گەرمیی ڕووی زەوی بە ماهەوارە لە 8 ڕۆژی کۆتایی بەروارە پیشاندراوەکەدا، نیشاندەری ڕووبەڕووبوون بە گەرما؛ نە پلەی گەرمیی هەوایە، نە ئیندێکسی گەرمایە، نە ئاگادارکردنەوەی گەرما.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
- سەرچاوە
- داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
- دابینکەر
- NASA LP DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2024-01-01
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- OMI Aura (NASA GES DISC)
- دابینکەر
- NASA GES DISC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وەرگرتنەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-10
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- ستوونی ماهەوارەیی دووانە ئۆکسیدی نایترۆجین لە خوارەوەی کەشوهەوا لە ڕۆژی پیشاندراودا، زۆربەی لە سووتان؛ چڕی ئاستی زەوی یان ئاگادارکردنەوەی تەندروستی نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
نیشانەکانی شار، لەسەر هیندستان.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.
داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · U.S. Geological Survey · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
- ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- دووانە ئۆکسیدی نایترۆجینی OMI (Aura) و ئیندێکسی ئەیرۆسۆڵی OMPS (Suomi NPP)، NASA؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA GES DISC؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- ڕاستەوخۆ: U.S. Geological Survey ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- پێشبینی کوالیتی هەوا، 5 ڕۆژ، PM2.5 (CAMS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Atmosphere Monitoring Service information 2026.
- ساڵی ڕابردوو، پلەی گەرمی ڕۆژانە و تیشکی خۆر (NASA POWER): These data were obtained from the NASA Langley Research Center (LaRC) POWER Project funded through the NASA Earth Science/Applied Science Program..
- داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (16 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.
چینەکان و بەروارەکان
- چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
- ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- پلەی گەرمی ڕووی زەوی، ڕۆژ، تێکەڵەی 8 ڕۆژە: VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ، NASA LANCE · 14ی ئەیلوولی 2026
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
- دووانە ئۆکسیدی نایترۆجین، ستوونی خوارەوەی کەشوهەوا: OMI Aura، NASA GES DISC · 10ی تشرینی یەکەمی 2026
Where cities grow decides future exposure in every domain.
- ئاوهاوبەستیGrowth on floodplains and drained wetlands raises flood risk.What to watchNew settlement in flood zones
- فرەجۆریی زیندەوەریهاوبەستیUrban expansion converts farmland and habitat.What to watchLand converted per year
- خۆراکهاوبەستیPeri-urban farmland feeds cities and is lost first.What to watchPeri-urban cropland change
Growth analyses are designed for the زنجیرەی مەترسی و خۆڕاگریی سیستەمەکانی وڵات. The Degree of Urbanisation (adopted by the UN Statistical Commission in 2020) and the Global Human Settlement Layer make cities comparable.
- Local land-use change records.
- Planning permission data.
تۆماری سەرمایە لەگەڵ چینی مەترسیدەر.
The screen a team would use to follow this subject: its measures, states and decisions. Names are examples and values are illustrative.
تۆماری سەرمایە لەگەڵ چینی مەترسیدەر
Urban growth and land · Riverside ward · Flood 1-in-100 overlay
چینی مەترسیدەر
سیناریۆی لافاو لەسەر تۆماری سەرمایەکان
ڕووبارفراوانیی لافاوسەرمایەی ڕووبەڕووبوو
سەرمایە ڕووبەڕووبووەکان
| H-01 | کلینیک | 0.3 |
| S-07 | قوتابخانە | 0.5 |
| E-03 | وێستگەی کارەبا | 1.4 |
| W-02 | وێستگەی پەمپ | 1.3 |
بژاردەکانی گونجان
| بەرزکردنەوەی وێستگەی کارەبای E-03 | 1 | ناوەند | بەردەوامیی خزمەتگوزاری | دیزاین |
| پارکی ڕاگرتنی ئاو لە سەرووی ڕووبارەوە | 13 | بەرز | گەرما، ڕابواردن | شیاوی جێبەجێکردن |
| کلینیکی بەرگەگر بە لافاو H-01 | 1 | کەم | دەستگەیشتن بە تەندروستی | دارایی دابینکراو |
What is measured, and how well.
Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.
| Indicator | Unit | Cadence | Source type | ناونیشان |
|---|---|---|---|---|
| Ratio of land consumption rate to population growth rate | ratio | per assessment period | SDG indicator 11.3.1 methods | مەزەندەکراو |
| ناوچەی بیناکراو | square kilometres | per epoch | Satellite built-up area products | چاودێریکراو |
| Urban population density | people per square kilometre of built-up area | per census | Population grids and built-up area | مەزەندەکراو |
| New built-up area in hazard zones | hectares | per epoch | Built-up area overlaid on hazard maps | مەزەندەکراو |
| Population by degree of urbanisation class | people | per census | Degree of Urbanisation classification | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Land with approved plans before development | percent of new built-up area | per assessment | Planning records | REPORTED |
زنجیرەی کاریگەرییەک بە تۆڕە پشتبەستوو بە یەکترەکاندا.
A شوێنپێی مەترسیدەر موڵکی هاوشوێن لە هەموو چینەکاندا لەناو دەبات؛ پاشان پارچەپارچەبوون، پشتبەستنی نێوان چینەکان و بارزۆری ڕزگاربووان شکستەکە بڵاو دەکەنەوە. بینینی 3D چینەکان بە قووڵایی جیا دەکاتەوە. مۆدێلی فێرکاری بە بەهای نموونەیی ڕاگەیەندراو، نەک پێشبینی. نەخشەی ئەم لاپەڕەیە هیندستان پیشان دەدات؛ خودی مۆدێلەکە بە شوێنێکەوە نەبەستراوە.
کۆنترۆڵەکان
- موڵک بۆ هەر چینێک
- 18
- شوێنپێی مەترسیدەر
- 8% ی ناوچەکە
- موڵکی پشتبەستوو بە چینێکی دیکە
- 60%
- توانای یەدەگ (ڕێژەی قبووڵکردن)
- 30%
خوێندنەوەکان
- موڵکی کەوتووە بەر مەترسیدەر
- 13%
- موڵکی هێشتا کارکەر
- 44%
- زیادبوونی زیانی سەرەتایی
- 4.3 times
- هەنگاوەکانی یەکلاکردنەوە
- 2
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
| هەنگاو | گواستنەوەی کارکەر (%) | هێزی کارکەر (%) | پەیوەندییەکانی کارکەر (%) |
|---|---|---|---|
| 0 | 94 | 83 | 83 |
| 1 | 50 | 67 | 39 |
| 2 | 44 | 61 | 28 |
میتۆدەکان
- تۆڕە پشتبەستوو بە یەکترەکان Buldyrev و ئەوانی دیکە (2010)، Catastrophic cascade of failures in interdependent networks، Nature 464
- زنجیرەی بارزۆری Motter و Lai (2002)، Physical Review E 66
- بارگرانی ناوەندێتی نێوانی Brandes (2001)، Journal of Mathematical Sociology 25
- تۆڕە فرە چینەکان Kivela و ئەوانی دیکە (2014)، Journal of Complex Networks 2
- پشتبەستنی ژێرخانەکان بە یەکتر Rinaldi، Peerenboom و Kelly (2001)، IEEE Control Systems 21(6)
- پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
- هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley
داتا
The model runs on the teaching values set by the controls. To calibrate it for a place, read it against these admitted layers and series, which this page’s map can draw:
- ڕێگا سەرەکییەکان Natural Earth
- هێڵی شەمەندەفەر Natural Earth
- بەندەرە دەریاییەکان Natural Earth
- فڕۆکەخانەکان Natural Earth
- بەرینی شارەکان Natural Earth
- ڕووناکی شەو ئەمشەو، پچڕانەکان (VIIRS Day/Night Band) NASA/NOAA VIIRS (Suomi NPP) · register nasa.gibs.context-live-layers
- ڕووداوە سروشتییەکان (NASA EONET) NASA EONET · register nasa.eonet.events
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە شارەکان و ژینگەی دروستکراو لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە شارەکان و ژینگەی بنیادنراو لە Universe
- کۆدکراوە لە شارەکان و ژینگەی دروستکراو لە Standards
- بڵاوکراوەتەوە لە شارەکان و ژینگەی دروستکراو لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی ژێرخان، وزە و پیشەسازی لە Academy
Where the evidence comes from.
Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.
| سەرچاوە | What it gives | Licence class |
|---|---|---|
| Global Human Settlement Layer (European Commission JRC) | Built-up area, population and settlement classes over several epochs | Open, CC BY 4.0 |
| UN DESA World Urbanization Prospects | Urban and city population estimates and projections | Open, CC BY 3.0 IGO |
| UN-Habitat Urban Indicators Database | SDG 11 indicator data for cities and countries | Public, UN-Habitat terms (to check) |
| ESA WorldCover | Global land cover at ten-metre resolution | Open, CC BY 4.0 |
| Atlas of Urban Expansion (NYU Marron Institute) | Expansion, density and layout for a global sample of cities | Licence to check |
Model urban growth and land as a system. Run the cascade.
Assembled from the Nexus Standards area profile Cities and the built environment: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- لافاوی بەستنی سەهۆڵ
- بوومەلەرزە
- Dam failure
- Aftershock sequence (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Fault surface rupture (set off downstream)
- Soil liquefaction (set off downstream)
- Slope slide (set off downstream)
- Rockfall (set off downstream)
- Tsunami (set off downstream)
- Building collapse (set off downstream)
- پچڕانی کارەبای فراوان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Water supply failure (set off downstream)
- ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Disaster and conflict debris (set off downstream)
- لافاوی ڕووبار (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Flash flood (set off downstream)
- Turbidity current (set off downstream)
- Seismically and structurally vulnerable stock (set off downstream)
سیستەم و بەستنەوەکان
- Cities and the built environment
- بیناسازی و خانووبەرە هاوبەستی
- دامەزراوەکانی ئاو و حەوزەکان هاوبەستی
- کەرتی گشتی و حکومەت هاوبەستی
- دامەزراوەکانی وزە و تۆڕەکانی کارەبا هاوبەستی
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-3UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)NS-5Figure, map and visualisation standard (with the UI/UX kit)NS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-10Policies and clauses (machine-readable obligations: definition, binding, evaluation and enforcement)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NRS-X5مەترسیی شارەکان و ژینگەی بنیادنراوNRS-H91خێزانی مەترسیدەر: فشاری شاری و فشار لەسەر بیناکان (NHS-1 infra.urban)NRS-H113خێزانی مەترسیدەر: ناسکیی سیستەمی دارایی (NHS-1 soc.financial-system)NRS-K7پڕۆفایلی پاکێتی بوار: شار و ناوچەی شاری (DOMAIN-007)NRS-H31خێزانی مەترسیدەر: ماددە بەردەوام و کەڵەکەبووەکان لە زیندەوەراندا (NHS-1 poll.persistent)NRS-H34خێزانی مەترسیدەر: شکستی پاشماوە و پاشەڕۆکان (NHS-1 poll.waste)
چاودێری
- Global Human Settlement Layer (listed for reference)
- WorldPop gridded population (listed for reference)
- Overture Maps buildings theme (listed for reference)
- OpenStreetMap (listed for reference)
- World Development Indicators (listed for reference)
- Direct economic loss in relation to global GDP, damage to critical infrastructure and number of disruptions to basic services, attributed to disasters
- Proportion of local governments that adopt and implement local disaster risk reduction strategies in line with national strategies
- Proportion of urban population living in slums, informal settlements or inadequate housing
- Percentage of local governments that adopt and implement local disaster risk reduction strategies in line with national strategies
جوگرافیای نموونە
- India: 65 hexagonal cells
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
- Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
Who decides, and what the evidence serves.
Cities and Built Environment prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.
| کێ بڕیار دەدات | The question | Evidence this page serves |
|---|---|---|
| City and regional planning authorities | Where to direct growth and which land to protect | Expansion and hazard overlays; plan coverage |
| National ministries of urban development | How to support planned expansion and trunk infrastructure | Growth projections; density profiles |
| National statistics offices | How to classify urban and rural areas consistently | Degree of Urbanisation results |
Outputs this topic produces
- Urban expansion analyses with hazard overlays
- Degree of Urbanisation classifications for national statistics
- Density and land-use efficiency profiles by city
- Evidence notes for planning ahead of growth
How urban growth and land is modelled, measured and tested.
مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.
مۆدێلی سیستەم
The couplings between the systems in urban growth and land: signs of influence, a reinforcing and a balancing loop, and cross-links where stress jumps.
What experts ask.
- 01
Where is growth happening?
Which areas are being built on, how fast, at what density and with what access to services.
- 02
What land is being converted?
How much farmland, wetland, forest and floodplain is lost to development and what functions disappear with it.
- 03
Who decides land use?
How plans, markets, customary tenure and informal occupation interact.
- 04
What does growth cost?
How density and pattern affect the cost of roads, pipes, transport and emergency services.
What drives the risk.
Urban land often expands faster than urban population, so average densities fall and the fringe sprawls. Low-density growth raises the per-person cost of infrastructure and makes public transport harder to sustain. Very high density without services creates its own risks, from fire spread to overcrowding.
Land markets push growth towards cheaper land, which is often cheaper because it is hazardous or unserviced. Where planning is weak or slow, settlement precedes infrastructure, and retrofitting services later is costly and causes disruption.
Land conversion removes natural functions. Wetlands and floodplains store water; vegetation cools; soils absorb rainfall. Sealing them raises flood peaks and heat downstream and nearby.
How evidence is gathered, and where it stops.
| Method or data | What it shows | Its limit |
|---|---|---|
| Satellite land-cover series | Built-up expansion over time | Classification errors at the urban edge |
| Cadastre and planning records | Legal land use and tenure | Incomplete where tenure is informal or customary |
| Hazard overlays | Growth in exposed zones | Hazard maps can be outdated or coarse |
| Density and service models | Infrastructure cost of growth patterns | Depend on cost assumptions |
How it is studied, and what the methods cannot say.
- 01سیستەمەکانی زانیاری جوگرافیUrban exposure databases · Community mapping · Hazard overlay for planningApplied here
- 02ئاماری شوێنی و جیۆئامارSmall-area estimation · Spatial clustering of disadvantage · Interpolating urban temperatureApplied here
- 03زانستی زەوی و جیۆفیزیاSeismic microzonation · Urban subsidence monitoring · Landslide hazard on urban slopesApplied here
- 04زانستی کۆمەڵایەتی و ڕەفتاریHousing and tenure surveys · Participatory planning research · Displacement studiesApplied here
Where this page’s references lead.
ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.
پرسیار و وەڵام.
What is the Degree of Urbanisation?
Why does urban sprawl matter for risk?
How is urban expansion measured?
Is compact growth always safer?
Can satellite data show informal growth?
Does the platform recommend where cities should grow?
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GCRIلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- Zenodoتەکیەی کراوەدایبنێ و بیدە بە کۆمەڵگاتۆماری خۆت لە Zenodo بە ORCID iD ی خۆت بڵاو بکەرەوە، پاشان لەوێ بیدە بە کۆمەڵگای Reports. سەرپەرشتیارەکان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن؛ DOI هەر هی تۆیە.
- ReportsGCRIهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.