Skip to content

GCRI · کەشوهەوا و مەترسیدەرەکان

خزمەتگوزاریی کەشوهەوا و ئاگادارکردنەوە

Climate services turn observations, forecasts and projections into information people can use: daily forecasts, seasonal outlooks, warnings and climate guidance for sectors. A warning only works if it reaches people in time, in a form they understand, and if they know what to do. This page sets out how services and warning سیستەمە are organised, how forecasts are verified, and what evidence serves the services and authorities that run them.

01تابلۆ

چۆن کارەکە بەڕێوە دەچێت.

سیستەم · دەوروبەری ئەم بابەتەنموونەیی
Multi-hazard outlook: the screen’s structure, terms and states for Climate services and warnings.ناو و بەهای نموونەیی؛ دیزاینێکە، نەک تۆمار یان سیستەمی ڕاستەوخۆ.

وێنەMulti-hazard outlook: example names and illustrative values, not a record or a live system.

02The question

Climate services and warnings: how the risk develops.

Forecast-to-user pathways and authority. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.

میکانیزم

Detection and forecasting

Observing networks, radar, satellites and numerical models detect developing hazards and forecast them. Lead time and skill vary by hazard, from days for cyclones to minutes for flash floods.

میکانیزم

Impact-based warnings

Warnings that describe what the weather will do, such as roads flooding or buildings at risk, prompt more action than warnings that only give rainfall amounts or wind speeds.

میکانیزم

The last mile

Warnings must reach everyone through broadcast, mobile alerts, sirens and community networks, in local languages and accessible formats. Gaps fall hardest on remote, poor and marginalised people.

میکانیزم

Trust and response

People act on warnings they trust and understand. False alarms, unclear authority and conflicting messages erode trust, while drills and preparedness turn warnings into action.

03جوگرافیا

Hazards now worldwide.

ئاوی لافاو، چڕی دانیشتووان و ئاگرە چالاکەکان بەسەر جیهان، لە NASA GIBS. هەر چینێک بەرواری خۆی هەیە.

نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.

چینەکان 3

مەترسیدەرەکان ئێستا، بۆ ئەم لاپەڕەیە

دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مەزەندەکراو
سەرچاوە
Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
دابینکەر
NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
مۆڵەت
CC BY 4.0
ساڵی بەرهەم
null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور و کاتی تێپەڕبوونی ماهەوارە بۆشایی بەجێدەهێڵن)
سەرچاوە
VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS) (NASA LANCE FIRMS)
دابینکەر
NASA LANCE FIRMS
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارەیی؛ هەور و کاتی تێپەڕبوون بۆشایی بەجێدەهێڵن
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
دۆزینەوەی خاڵە گەرمەکانی ماهەوارە بۆ ئەو ڕۆژەی پیشاندراوە، لەوانە سووتاندنی گاز و گەرمی پیشەسازی؛ ئاگری پشتڕاستکراوە، ڕاپۆرتی پێشهات یان ئاگاداریی نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مەزەندەکراو
سەرچاوە
GPM IMERG (NASA GES DISC)
دابینکەر
NASA GES DISC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ مەزەندەی ماهەوارە، نزیک کاتی ڕاستەقینە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-12
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 2 km
نادڵنیایی
مەزەندەی ماهەوارە، نزیک کاتی ڕاستەقینە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2024-01-01
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت

نوێترین بەردەست

NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth

نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.

بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.

Hazards now, framed on the world.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.

داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · U.S. Geological Survey · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان

  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
  • NASA Fire Information for Resource Management System (FIRMS)، بەرهەمی ئاگری چالاکی VIIRS 375 m، NASA LANCE؛ تایلی ڤێکتەر لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بارانی GPM IMERG، NASA Precipitation Processing System؛ لەلایەن NASA Goddard Earth Sciences Data and Information Services Center (GES DISC)ەوە بڵاو کراوەتەوە؛ وێنە لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەی ڕەنگی بڵاوکراوە دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا (دەگیرێن) کاتێک نیشان دەدرێن (گۆڕدراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
  • دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
  • © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
  • Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
  • ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
  • ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • ڕاستەوخۆ: U.S. Geological Survey ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • پێشبینی ڕۆیشتنی ڕووبار، 30 ڕۆژ لەگەڵ مەودا (GloFAS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Emergency Management Service information 2026؛ ئاگادارکردنەوەی لافاو نییە.
  • داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
  • چینە ئارەزوومەندانەکان (20 سەرچاوە لە لیستی چینەکاندا: زیندوو، پێشبینی، چاودێریکراو و چوارچێوە) کاتێک چالاک دەکرێن ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشەکە و لێرەدا چاپ دەکەن؛ پێشبینییەکان دەرهاویشتەی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان خەمڵاندنن.

چینەکان و بەروارەکان

  • ئاوی لافاو، تێکەڵەی 3 ڕۆژە: بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS، NASA LANCE · 14ی تشرینی یەکەمی 2026
  • چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
  • ئاگرە چالاکەکان و نائاسایی گەرمایی: VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS)، NASA LANCE FIRMS · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • ڕێژەی بارین، تێکڕای ڕۆژانە: GPM IMERG، NASA GES DISC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
  • جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024

04لە ناو بوارەکان

Climate services are useful only when each domain can act on them.

Service evaluations are designed for the زنجیرەی Evidence Brief. The Global Framework for Climate Services and Early Warnings for All frame the work; warnings use the Common Alerting Protocol and are issued only by mandated agencies.

  • User evaluations of climate services.
  • Records of how a warning was received and acted on.
05ئەنجامدەر

کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە.

دوو کۆگا، فشار و توانای گونجان، بە خولی گەشەی بەهێزکەر، وەڵامدانەوەی هاوسەنگکەری دواکەوتوو و زیان کاتێک گوشار لە توانا تێدەپەڕێت پێکەوە بەستراون؛ لە ئاستەکە تێپەڕ سیستەمەکە دەتوانێت هەڵبگەڕێتەوە. مۆدێلی فێرکاری بە بەهای نموونەیی ڕاگەیەندراو، نەک پێشبینی.

کۆنترۆڵەکان

زیادبوونی گوشار
6.0% لە ساڵێکدا
کاریگەریی توانا لە کەمکردنەوەی فشار
4.0% لە ساڵێکدا
وەڵامدانەوەی وەبەرهێنان بۆ گوشاری هەستپێکراو
20%
دواکەوتنی هەستپێکردن
4.0 ساڵ
ئاستی هەڵگەڕانەوەی گوشار
ئیندێکسی 60
زیادبوون لە ئاستەکە تێپەڕ
2.0 جار
ساڵی ئەزموونکراو
50 ساڵ

خوێندنەوەکان

بەرزترین گوشار
113 نیشاندەر
توانا لە کۆتاییدا
ئیندێکسی 186
ساڵانی سەرووی ئاستەکە
15.8 ساڵ
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
ساڵگوشارتواناهەستپێکراو
020.050.020.0
423.344.921.2
827.242.224.0
1231.742.327.7
1636.845.532.2
2042.351.537.2
2447.960.342.6
2853.271.348.0
3257.884.353.1
3666.498.458.4
4082.7115.969.7
4497.8139.783.8
48109.1169.497.3

میتۆدەکان

  1. دینامیکی سیستەم Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics
  2. گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461
  3. هێڵکاری خولگەی هۆکاری Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill
  4. پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
  5. هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley

داتا

No observed data enters this model: it runs on the teaching values set by the controls, to be replaced with a programme’s own evidence.

کۆگا، ڕەوت، دواکەوتن و ئاستی هەڵگەڕانەوە. مۆدێلی فێرکاریی نموونەیی: لەسەر ئەو بەهایانە کار دەکات کە کۆنترۆڵەکان دایاندەنێن، نەک داتای پێوراو. ڕێگاکان: دینامیکی سیستەم (Forrester (1961)، Industrial Dynamics، MIT Press؛ Sterman (2000)، Business Dynamics)؛ گۆڕانی ڕەخنەگرانە و خاڵەکانی هەڵگەڕانەوە (Scheffer و ئەوانی دیکە (2009)، Early-warning signals for critical transitions، Nature 461)؛ هێڵکاری خولگەی هۆکاری (Sterman (2000)، Business Dynamics، McGraw-Hill).

لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium

06نیشاندەرەکان

What is measured, and how well.

Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.

IndicatorUnitCadenceSource typeناونیشان
Forecast skillcontinuous ranked probability skill score against a referenceper verification cycleپشتڕاستکردنەوەی پێشبینیچاودێریکراو
Warning lead timehours between warning issue and hazard onsetper eventWarning logs and event recordsچاودێریکراو
Population covered by multi-hazard ئاگادارکردنەوەی پێشوەختpercent of populationannualچوارچێوەی سێندای Monitor target Gئامارە بڵاوکراوەکان
Warnings in Common Alerting Protocolpercent of warnings issued in CAPannualAlert feeds and WMO Register of Alerting Authoritiesچاودێریکراو
False alarm ratioratio of warnings without the hazardper verification cycleWarning verificationچاودێریکراو
People who received and acted on a warningpercent of surveyed populationper surveyPost-event surveysREPORTED
07شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی

Model climate services and warnings as a system. Run the cascade.

Assembled from the Nexus Standards area profile ستانداردەکانی مەترسی کەشوهەوا: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.

مەترسیدەرەکان

  • بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا
  • Coastal flood (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • شەپۆلی گێژاو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • High-tide flooding (set off downstream)
  • Coastal erosion (set off downstream)
  • Saltwater intrusion (set off downstream)
  • Estuary flood (set off downstream)
  • Coastal habitat squeeze (set off downstream)
  • Wetland loss (set off downstream)
  • Mangrove loss (set off downstream)
  • Groundwater flood (set off downstream)
  • Climate-driven migration and relocation (set off downstream)
  • ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)

کۆنترۆڵەکان

  • NS-0 دەستوور و بنەماکان
  • NS-1 ئەو UNI و کاتالۆگی بەرهەمە دروستکراوەکان (ڕێزمانی v0.2: بەشەکانی بوار، کەرت، هەرێم و ژینگە)
  • NS-3 UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)
  • NS-3b پڕۆفایلی میتاداتای کۆمەڵە داتا و بەرهەم (STAC, DCAT, PROV-O)
  • NS-9 UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)
  • NS-11 سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)
  • NS-14 پابەندبوون و هاوتاکردن لەگەڵ ستانداردی دەرەکی
  • NRS-H65 خێزانی مەترسیدەر: پێشێلکردنی سنوورەکانی گۆی زەوی (NHS-1 planet.boundary)
  • NRS-H62 خێزانی مەترسیدەر: ڕووداوە تێکەڵ و فرەمەترسیدەرەکان (NHS-1 sys.compound)
  • NRS-H71 خێزانی مەترسیدەر: کارەساتە کەونی و کاتی قووڵەکان (NHS-1 planet.deep-time)
  • NRS-H79 خێزانی مەترسیدەر: قەیرانەکانی تەندروستیی دەروونی (NHS-1 health.mental)
  • NRS-H75 خێزانی مەترسیدەر: نەخۆشییە هەستیارەکان بە کەشوهەوا (NHS-1 health.climate-sensitive)
  • NRS-H7 خێزانی مەترسیدەر: نائاساییبوونی سووڕانەوەی گەورە (NHS-1 atmo.climate-mode)

چاودێری

  • ERA5 reanalysis (Copernicus Climate Data Store) (listed for reference)
  • CMIP6 climate projections (Copernicus Climate Data Store) (listed for reference)
  • NGFS Scenario Explorer (listed for reference)
  • INFORM Risk Index (بۆ ئاماژە لیست کراوە)
  • ژمارەی مردووان، بزربووان و کەسە ڕاستەوخۆ کاریگەربووەکان کە بە کارەساتەکانەوە دەبەسترێنەوە بۆ هەر 100,000 کەس لە دانیشتووان
  • Total greenhouse gas emissions per year
  • زیانی ئابووریی ڕاستەوخۆ کە بە کارەساتەکانەوە دەبەسترێتەوە بەراورد بە GDPی جیهانی

جوگرافیای نموونە

  • Pacific Island states: 150 hexagonal cells
  • ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
  • ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
  • ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
  • Vegetation disturbance alerts, 30 m (OPERA DIST-ALERT), NASA GIBS
08سەرچاوەکان

Where the evidence comes from.

Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.

سەرچاوەWhat it givesLicence class
WMO State of Climate Services reportsStatus of climate services capacity by country and sectorPublic, WMO terms of use
چوارچێوەی سێندای Monitor, target GNational reporting on ئاگادارکردنەوەی پێشوەخت coverage and risk informationPublic, UN terms of use
WMO Register of Alerting AuthoritiesAlerting authorities and their CAP feedsPublic, WMO terms
Early Warnings for All initiative reportsProgress on the four pillars of early warningPublic, terms per publishing agency
Copernicus Emergency Management Service early warning سیستەمەEuropean and global flood, drought and fire forecastsFree, Copernicus terms
09ڕێگا و بەڵگە

How climate services and warnings is modelled, measured and tested.

مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.

بەندەکانی نادڵنیایی

How far the outlook for climate services and warnings could spread, shown as ranges rather than a single line.

ئێستا+5+10+15+20+25+30 yبەرزنزمڕێژەی زۆر ئەگەردارمەودای ئەگەردار
مەزەندەی ناوەندی
ناوەندیی کۆمەڵەی مۆدێلەکان
مەودا
ئەگەردار و زۆر ئەگەردار، بە زمانی پێوانەکراوی IPCC
کۆمەڵە
ئەندام، سیناریۆ و مەرجە سەرەتاییەکان ڕاگەیەندراون
لەگەڵ ئەمە بخوێنەوە
هەستیاریی ئەنجام بەرامبەر بە هەر تێکردنێک
بڵاوبوونەوەی کۆمەڵەی نموونەیی لەسەر پێوەرێکی ئیندێکس؛ شێوەکە ڕێنمایی نادڵنیایی IPCC دەگرێتەبەر. پێشبینی نییە.
پرەنسیپە ڕێنماییەکانی FAIR · GO FAIR و FORCE11W3C PROV · World Wide Web Consortiumڕێنمایی بۆ مامەڵەی یەکسان لەگەڵ نادڵنیاییەکان · IPCCCEOS Analysis Ready Data · Committee on Earth Observation Satellites
10بڕیارەکان

Who decides, and what the evidence serves.

Climate and Hazards prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.

کێ بڕیار دەداتThe questionEvidence this page serves
National meteorological and hydrological servicesWhere to invest in observing, forecasting and warning capacityVerification results; service maturity profiles
Civil protection authoritiesHow warnings translate into protective action and evacuationWarning chain reviews; post-event surveys
Telecommunications regulatorsHow mobile networks carry public alertsWarning dissemination coverage; CAP adoption
Development partnersکام ئاگادارکردنەوەی پێشوەخت gaps to supportEarly Warnings for All pillar assessments

Outputs this topic produces

  • Verification summaries of forecast and warning performance
  • Warning chain reviews from detection to community response
  • Service maturity profiles against the Global Framework for Climate Services
  • Communication guides for impact-based warnings
11Core questions

What experts ask.

The questions follow information from forecast to action.

  • How skilful are forecasts at the lead times that matter for a given action?
  • Who has the legal mandate to issue a warning, and does everyone know who that is?
  • Do warnings describe likely impacts, not only weather, and say what to do?
  • Do they reach everyone at risk, including people without phones, in other languages or with disabilities?
  • What happens when a warning turns out to be a false alarm or a miss?
12Mechanisms

Mechanisms and drivers.

Forecast skill declines with lead time and varies by hazard: large-scale storms can be forecast days ahead, while intense local downpours are hard to pin down even hours before. Seasonal forecasts give probabilities, not certainties. Impact-based warnings combine hazard forecasts with exposure and vulnerability to describe what the weather will do, which people find easier to act on.

Warnings fail most often in the last mile: unclear authority, conflicting messages, messages that do not reach people, or advice that is impossible to follow. Trust is built over time, and repeated false alarms or missed events erode it. A single authoritative voice, consistent messages and clear actions are widely recognised as essential.

13Methods and data

How it is studied, and where the methods stop.

Method or dataWhat it showsسنوورەکان
پشتڕاستکردنەوەی پێشبینیSkill, reliability and bias at given lead timesRare extremes give few cases for verification
Warning chain and stakeholder mappingWho issues, relays and acts on warningsFormal arrangements may differ from practice
Post-event reviewsWhether warnings were received, understood and acted onRely on recall and partial data
Social and behavioural researchWhy people do or do not actFindings are context-specific
15Where this page’s references

Where this page’s references lead.

ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.

16پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

What is an impact-based forecast?
A forecast or warning that describes the expected effects of a hazard on people and assets, such as flooded roads, rather than only meteorological values.
What is the Common Alerting Protocol?
An international data standard for public warnings, maintained by OASIS and adopted by ITU, that lets one warning be sent consistently across many channels.
Who issues weather warnings?
The national meteorological and hydrological service or another authority designated by law. Other sources should point people to those authority warnings.
Why do warnings need a single authoritative voice?
Because conflicting messages cause confusion and delay. Recognised warning authorities exist so that people know whose information to act on.
What is an impact-based warning?
A warning that describes the expected effects of a hazard, such as flooded roads or power cuts, and what people should do, rather than only the weather values.
Does Climate and Hazards issue warnings?
No. It studies how warning systems work and publishes research. Warnings come from competent national and local authorities.
Reportsبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.

GCRIکەشوهەوا و مەترسیدەرەکانمەترسیی سیستەمە جیهانییەکان و خۆڕاگریئاماژەی چاودێرگەسیناریۆ و تاقیکردنەوەی گوشار
کەشوهەوا و مەترسیدەرەکان

ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.