Skip to content

GCRI · Global challenges

ئاو، وزە، خۆراک، تەندروستی و سروشت

Water, energy, food, health and nature keep people alive and economies running. Energy pumps and treats water. Water cools power plants and grows food. Healthy ecosystems regulate water and disease. Health systems need all of them. The Global Centre for Risk and Innovation (GCRI) studies the five together as the core of the integrated approach, each with an established platform. Part of global challenges.

02The five systems

One coupled core, five specialist communities.

سیستەمپشت دەبەستێت بەپلاتفۆرمی پسپۆڕ
ئاوRainfall and groundwater, ecosystems that regulate flow, energy for pumping and treatmentWater Nexus
وزەWater for cooling and hydropower, fuels and minerals, digital controlEnergy Nexus
خۆراکWater, soils and pollinators, fertiliser and fuel, ports and cold chainsFood Nexus
تەندروستیClean water and sanitation, reliable power, medical supply chains, a healthy environmentHealth Nexus
سروشتLand-use choices, water flows, climate and pollution levelsBiodiversity Nexus

The five field platforms are established and published by GCRI at their current addresses.

03جوگرافیا

Water now worldwide.

Land cover, plant growth and population density across the world, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.

نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.

چینەکان 3

ئاو ئێستا، بۆ ئەم لاپەڕەیە

دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2024-01-01
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ماوەی 8 ڕۆژی کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
MODIS Aqua GPP (MYD17) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
8 ڕۆژ؛ مۆدێلی ماهەوارە-بنەمادار؛ دوایین ماوەی 8 ڕۆژی کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-09-30
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
مەزەندەی مۆدێل بۆ ئەو کاربۆنەی ڕووەکەکان لە ماوەی 8 ڕۆژی پیشاندراودا وەریان گرتووە؛ نیشاندەری گەشەیە، نەک دروێنە یان بەرهەمهێنان.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مەزەندەکراو
سەرچاوە
تۆڕی جیهانیی دانیشتووان وەشانی 4.11 (SEDAC ی ناسا (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا))
دابینکەر
NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
مۆڵەت
CC BY 4.0
ساڵی بەرهەم
null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
NDVI ی MODIS Terra (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ ئیندێکسی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
ئیندێکسی سەوزیی ماهەوارە بۆ 8 ڕۆژ تا بەرواری پیشاندراو؛ نیشاندەری دۆخی بەروبووم و لەوەڕگەیە، نەک مەزەندەی بەرهەم یان ئاگادارکردنەوەی ئاسایشی خۆراک.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو
سەرچاوە
SMAP Level 4 (NASA NSIDC DAAC)
دابینکەر
NASA NSIDC DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ مۆدێلێک کە داتای ماهەوارەی تێکەڵ کراوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-11
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 2 km
نادڵنیایی
مۆدێلێک کە داتای ماهەوارەی تێکەڵ کراوە. ڕاستەرێژی ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی تیشک و هەڵەی وەرگرتن بۆشایی و ژاوەژاو بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێک.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە

نوێترین بەردەست

NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth

نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.

بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.

Water now, framed on the world.Satellite and model products as NASA publishes them, each with its own date. They are indicators, not assessments of any place.

Data: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © OpenStreetMap contributors · Natural Earth · NASA EONET · NASA JPL OPERA DIST-ALERTSources and licences

  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). NASA open data
  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). NASA open data
  • بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
  • بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • شێی خاک و کێشی بەفری SMAP Level 4، ئۆفیسی NASA بۆ مۆدێلسازی و تێکەڵکردنی جیهانی؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA National Snow and Ice Data Center DAAC؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
  • دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
  • © OpenStreetMap contributors (ODbL), via NASA GIBS (coastlines, boundaries, roads and place names). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). ODbL
  • Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
  • ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
  • Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • NASA GIBS: دان بە بەکارهێنانی ئەو وێنانەدا دەنێین کە خزمەتگوزارییەکانی NASA Global Imagery Browse Services (GIBS) دابینیان کردووە، بەشێک لە سیستەمی داتا و زانیاریی زانستی زەویی NASA (ESDIS).
  • پێشبینی ڕۆیشتنی ڕووبار، 30 ڕۆژ لەگەڵ مەودا (GloFAS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Emergency Management Service information 2026؛ ئاگادارکردنەوەی لافاو نییە.
  • ساڵی ڕابردوو، پلەی گەرمی ڕۆژانە (ERA5 لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Climate Change Service information 2026.
  • ساڵی ڕابردوو، پلەی گەرمی ڕۆژانە و تیشکی خۆر (NASA POWER): These data were obtained from the NASA Langley Research Center (LaRC) POWER Project funded through the NASA Earth Science/Applied Science Program..
  • داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
  • چینە ئارەزوومەندانەکان (14 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.

چینەکان و بەروارەکان

  • جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
  • بەرهەمی سەرەتایی گشتی، کۆی 8 ڕۆژ: MODIS Aqua GPP (MYD17)، NASA LP DAAC · 30ی ئەیلوولی 2026
  • Population density, 2020: Population: CIESIN, Columbia University, Gridded Population of the World v4.11 (2018), NASA SEDAC, CC BY 4.0 · static
  • ئاوی لافاو، تێکەڵەی 3 ڕۆژە: بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS، NASA LANCE · 14ی تشرینی یەکەمی 2026
  • سەوزیی ڕووەک (NDVI)، 8 ڕۆژی گەڕۆک: MODIS Terra NDVI، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • شێی خاک لە ناوچەی ڕەگ، 0 تا 100 cm: SMAP Level 4، NASA NSIDC DAAC · 11ی تشرینی یەکەمی 2026

04Couplings

The physical links between the five systems, with the quantities that carry them.

The water-energy-food nexus entered policy through the Bonn 2011 conference and FAO’s 2014 framing; the IPBES Nexus Assessment of 2024 widened it to biodiversity, water, food, health and climate change. Each link below is a physical or biological flow that can be measured.

بەستەرچۆن کار دەکاتQuantity and unit
Water for energyThermal plants withdraw cooling water; hydropower depends on inflow and storageWithdrawal and consumption in cubic metres per megawatt-hour; reservoir storage in cubic hectometres
Energy for waterPumping, desalination, treatment and distribution draw electricityEnergy intensity in kilowatt-hours per cubic metre delivered
Water for foodIrrigation and livestock use most freshwater withdrawals in many basinsWithdrawal in cubic kilometres per year; crop water productivity in kilograms per cubic metre
Energy for foodFertiliser synthesis, mechanisation, processing and cold chainsEnergy per tonne of product; natural gas per tonne of ammonia
Nature for water and healthWetlands and forests regulate flow and quality; habitat change alters disease transmissionEcosystem extent and condition under the UN SEEA Ecosystem Accounting; zoonotic spillover events recorded
All five for healthSafe water, power for hospitals and cold chains, diets and a stable disease ecologyPopulation using safely managed water services; health facilities with reliable electricity
05شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی

Model water, energy, food, health and nature as a system. Run the cascade.

Assembled from the Nexus Standards area profile Global and systemic risk: the hazards it names, the systems and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.

مەترسیدەرەکان

  • Dam failure
  • Financial contagion
  • لافاوی ڕووبار (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Flash flood (set off downstream)
  • ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • پچڕانی کارەبای فراوان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Water supply shortfall (set off downstream)
  • Sovereign debt crisis (set off downstream)
  • Currency crisis (set off downstream)

کۆنترۆڵەکان

  • NS-0 دەستوور و بنەماکان
  • NS-3 UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)
  • NS-9 UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)
  • NS-10 سیاسەت و بڕگەکان (پابەندبوونە ئامێر-خوێندراوەکان: پێناسە، پابەندکردن، هەڵسەنگاندن و جێبەجێکردن)
  • NS-11 سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)
  • NS-14 پابەندبوون و هاوتاکردن لەگەڵ ستانداردی دەرەکی
  • NRS-H120 خێزانی مەترسیدەر: ناسکیی پێکهاتەیی سیستەمە بەیەکەوەبەستراوەکان (NHS-1 sys.fragility)
  • NRS-C6 مەترسیی سیستەمی و زنجیرەیی
  • NRS-H61 خێزانی مەترسیدەر: شکستی زنجیرەیی (NHS-1 sys.cascade)
  • NRS-H62 خێزانی مەترسیدەر: ڕووداوە تێکەڵ و فرەمەترسیدەرەکان (NHS-1 sys.compound)
  • NRS-H94 خێزانی مەترسیدەر: ڕووداوە سایبەرییە سیستەمییەکان (NHS-1 cyber.systemic-cyber)
  • NRS-H60 خێزانی مەترسیدەر: پچڕانی زنجیرەی دابینکردن و ڕەوتەکان (NHS-1 sys.supply-chain)

چاودێری

  • INFORM Risk Index (بۆ ئاماژە لیست کراوە)
  • World Bank Open Data and World Development Indicators API (listed for reference)
  • IMF data services (WEO, IFS, FSI via SDMX) (listed for reference)
  • زیانی ئابووریی ڕاستەوخۆ کە بە کارەساتەکانەوە دەبەسترێتەوە بەراورد بە GDPی جیهانی
  • Macroeconomic Dashboard

جوگرافیای نموونە

  • بەنگلادێش: 134 خانەی شەشگۆشەیی
  • ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
  • ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
  • ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
  • Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
06How the core fails

Failure modes that only show when the five are read together.

  • Synchronous stress. A hot, dry season can lower river flows, warm cooling water, raise power demand and cut crop yields in the same weeks. The IPCC Sixth Assessment Report treats such compound events as a growing share of climate risk.
  • Displaced risk. Groundwater pumping subsidised to secure harvests can deplete the aquifer a city depends on; a biofuel mandate can raise food prices; a dam built for power can reshape fisheries downstream.
  • Common inputs. Electricity and diesel sit underneath water treatment, irrigation, cold chains and clinics, so a fuel or grid shock reaches all five.
  • Slow erosion. Soil loss, aquifer decline and habitat loss reduce buffers for years before a shock exposes them. Richardson and colleagues reported in 2023 that six of nine planetary boundaries are transgressed, which is a statement about lost buffers, not a forecast of collapse.
07مەترسی و وەڵامدانەوە

مەترسیی هاوبەستە، وەڵامدانەوەی جێبەجێکراو.

ئەو کەرتانەی وشکەسالی دەیانگرێتەوە و چەند بە توندی پشت بە یەکتر دەبەستن: ئەوەی لێکۆڵینەوەیەک دەبێت پێکەوە چاودێری و مۆدێلی بکات.

چوارچێوەیەک هەڵبژێرە

Aمەترسی هاوبەستە لە شەش کەرتدا10 / 15 پەیوەندی

کەرتەکان · وشکەسالیفشار

نموونەیی: زنجیرەی کاریگەریی فێرکاری لەسەر بەهای فێرکاری، نەک پێوانە.
Bوەڵامدانەوەی جێبەجێکراو لە ناو شەش کۆڵەکەدا18 / 18 دەستبەدەستکردن

کۆڵەکەکان · وشکەسالیKPI

بەکارهێنانە نموونەییەکان؛ بەهاکان پێوەرە بڵاوکراوەکانن و لە خوێندنەوەکەدا سەرچاوەیان دەگوترێت.

لەم چوارچێوەیەداپشتبەستن یان دەستبەدەستکردن، قورستر بەهێزترەدەرەوەی ئەم چوارچێوەیە

چوارچێوە

وشکەسالی

ڕەوانی نزمی ڕووبار ئاودێری، ئاوی ساردکردنەوە و کارەبای ئاوی بە یەکجار دەبڕێت؛ نرخی خۆراک، تێرخۆراکی و ژینگە دوای دەکەون.

W · E · I · F · H · B

مەترسی

کەرتەکان
5 لە 6
پەیوەندییەکان
10 لە 15
هاوبەستی
0.68 بەشی کۆی گشتی

بەسەر گۆشە، هێڵ یان ڕیزێکدا ڕابوەستە بۆ شوێنکەوتنی لە هەردوو لادا.

ڕێڕەو

بەکارهاتوو بۆ وشکەسالی

L · F · U · S · R · A

وەڵامدانەوە

کۆڵەکەکان
6 لە 6
دەستبەدەستکردنەکان
18 لە 18
خولەکان
17 داخراو

بەهای چاوەڕوانکراو

چی لە مەترسیدایە
–هیچ پێوەرێکی بڵاوکراو نییە
گەڕانەوەی وەبەرهێنان لە خۆڕاگریدا
7.1 تریلیۆن دۆلارقازانجی پاکGlobal Commission on Adaptation، Adapt Now، 2019
زیانی دوورخراوە
–هیچ پێوەرێکی بڵاوکراو نییە

بەسەر کۆڵەکە، هێڵ یان ڕیزێکدا ڕابوەستە بۆ خوێندنەوەی چۆنیەتی بەکارهێنانی.

A: زنجیرەی کاریگەریی فێرکاری (شۆک 0.6، قازانج 0.35، چوار خول) لەسەر بەهای فێرکاری بۆ ناوچە-شارێکی ئاسایی، نەک پێوانە. B: بەکارهێنانی نموونەیی و KPI یەک کە هەر کۆڵەکەیەک وەڵامی دەداتەوە؛ بەهاکان پێوەری بڵاوکراون، سەرچاوەدار، نەک پێشبینی. ڕووداوە کراوەکان: NASA EONET، ڕاستەوخۆ.

08Methods and data

How nexus analysis is done, and what the data can carry.

ڕێبازبەکارهێنانسنوور
Integrated assessment of basin systems (water allocation, power dispatch and crop models linked)Trade-offs between irrigation, hydropower, cooling and environmental flowsLinking models multiplies uncertainty; results are scenario evidence, not plans
Natural capital and ecosystem accounts (UN SEEA)Extent, condition and services of ecosystems in national accounts termsAccounts exist for a minority of countries; condition indicators differ
Material and energy flow accountingWhere water and energy are embodied in traded foodCoefficients are averages; local practice can differ widely
One Health surveillance integrationLinking human, animal and environmental signals of diseaseSurveillance systems are run separately and share data unevenly

Primary series come from the custodians. Water: UN-Water and FAO AQUASTAT. Energy access: the Tracking SDG 7 partners. Food: FAOSTAT and the annual State of Food Security and Nutrition in the World. Health: WHO. Biodiversity: the CBD monitoring framework. Each is published with its own lag and gaps, and the domain pages say which.

09GCRI’s part

Five platforms, one evidence standard, and where findings are designed to go.

GCRI runs one established platform for each system: Water Nexus, Energy Nexus, Food Nexus, Health Nexus and Biodiversity Nexus. They share one rule for evidence labels and one place for methods, so a finding about a basin can be read by the energy and health teams without translation. National agendas, data and decisions stay national; GCRI helps a country see its couplings, and the country decides what to do.

Cross-system findings are designed for the Country Systems Risk and Resilience series and the Global Sector Risk and Resilience series. Contributions that help most are basin or district case material with sources, local measurements that fill a gap in the custodians’ series, and challenges to an assumed coupling.

10Why together

Single-sector plans can move risk instead of reducing it.

Trade-offs

One gain, another cost

Irrigation expansion can raise food output while drawing down aquifers that cities and power plants rely on.

Co-benefits

One action, several gains

Restoring a watershed can reduce flood peaks, protect water quality and support livelihoods at once.

Common failure

One shock, several systems

A heatwave can strain power, water, crops and hospitals in the same week.

11How the work connects

From the core to specialist fields and other sites.

Each field platform applies named methods, from hydrology to epidemiology and ecology. Field gateways bring the three institutions together, for example the water field gateway. Infrastructure that links the systems is covered under infrastructure dependencies, and the wider dynamics under systemic and cascading risks.

12هاوتاکان

Governance and finance views of the core.

The Global Risks Forum (GRF) examines shared governance, including its water and food security governance chapter. The Global Risks Alliance (GRA) examines protection gaps and finance readiness, for example under protection gaps.

14پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

Why these five systems?
They sustain life and every economic activity, and they are tightly coupled. Studying them together reveals trade-offs, co-benefits and common points of failure that sector plans miss.
Where does critical infrastructure fit?
Infrastructure is the physical and digital fabric that links the five systems. GCRI examines it alongside them, and it has its own challenge page and a specialist platform.
How do I join a field community?
Start on the platform for your field or write to the expert application form. Joining a community does not confer membership of a national programme.
Do the platforms publish country data?
Platforms publish reviewed, rights-cleared work. Country views appear only where a programme exists and its data owners have agreed to publication.
ڕاپۆرتەکانبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports بڵاوکراوەی وەرزیی کۆنسۆرتیۆم ـە. ئەوەی تۆ لەسەر ئەم بابەتە دەیزانیت دەتوانێت لە وەشانی داهاتوودا ببێتە بەڵگە، کەیس یان ڕاستکردنەوە، بە ناوی خۆتەوە و لەژێر CC BY 4.0 بڵاو دەکرێتەوە کاتێک کاری خۆتە.

GCRI
Global Centre for Risk and Innovation

ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.