GCRI
زانست و ڕێگاکان
زانست لە The Global Centre for Risk and Innovation (GCRI) واتە پرسیارێک کە دەتوانرێت تاقی بکرێتەوە، میتۆدێک کە دەتوانرێت بپشکنرێت و ئەنجامێک کە لەگەڵ نادڵنیایی و سنوورەکانی بڵاو دەکرێتەوە. زانستی مەترسی، زانستی جیۆمەکانی، چاودێریی زەوی، مۆدێل و سیناریۆ، The Global Risks Index (NXS-GRX) و داتا، ئاگادارکردنەوەی پێشوەخت و ڕاستگۆیی توێژینەوە بپشکنە. هەموو میتۆدێک بەستەرە بۆ لاپەڕەکەی لە STEM Commons.
زانست و میتۆد لە شەش بەشدا.
- 01پرەنسیپەکانبەڵگە پێش داخوازی، تۆمار پێش پێگە
- 02ناونیشانی بەڵگە لە کردەداهەر نیشانەیەک چی بە خوێنەر بەڵێن دەدات، لەگەڵ نموونەیەک لە کاری مەترسی
- 03لە زانستەوە بۆ بڵاوکردنەوەکاری زانستی چۆن دەگاتە Reports و خوێنەر چۆن دەتوانێت بەشداری بکات
- 04چوار چالاکیتوێژینەوە، چاودێری، مۆدێلسازی و تەحەددا
- 05شوێنی کارکردنی کارەکەمیتۆدەکان لە یەک خولدا جێبەجێ دەکرێن، تاقی دەکرێنەوە و بڵاو دەکرێنەوە
- 06SourcesWhere this page’s references lead
بەڵگە پێش داخوازی، تۆمار پێش پێگە.
پرسیارێک کە دەکرێت شکست بهێنێت
هەر لێکۆڵینەوەیەک ڕادەگەیەنێت چی دژی گریمانەکەی دەژمێردرێت، و کاتێک ئەوە ڕوو دەدات ڕاپۆرتی دەدات.
بەڵگەیەک کە دەڵێت چییە
هەر ئەنجامێک یەک نیشانەی هەڵگرتووە: چاودێریکراو، ئامارە بڵاوکراوەکان، ڕاپۆرتی دامەزراوە، مەزەندەکراو، مۆدێلکراو، پێشبینیکراو، سیناریۆ، بۆچوونی شارەزا یان نەزانراو.
پێداچوونەوەیەک کە دەتوانێت نا بڵێت
پێداچووانی شیاو کە ململانێی بەرژەوەندییان بەڕێوەبراوە کار بەپێی میتۆد پەسەند دەکەن، نەک بەپێی ئەوەی کێ بودجەی داوە یان میوانداریی کردووە.
هەر نیشانەیەک چی بە خوێنەر بەڵێن دەدات، لەگەڵ نموونەیەک لە کاری مەترسی.
| ناونیشان | ئەوەی خوێنەر دەتوانێت پشتی پێ ببەستێت | نموونە |
|---|---|---|
| چاودێریکراو | پێوانەیەک کە ئامێرێک یان تیمێکی مەیدانی گرتوویەتی، لەگەڵ هەڵەکەی | ئاستی ڕووبار لە پێوانەکەدا، بە مەتر لە سەرووی بنەڕەتەوە |
| ئامارە بڵاوکراوەکان | ژمارەیەک کە ئاژانسی بەرپرس بەپێی میتۆدی خۆی بڵاوی کردووەتەوە | دانیشتووان بەپێی ناوچە لە سەرژمێریی نیشتمانی |
| مەزەندەکراو | لە داتایەکی بەشەوە بە میتۆدێکی ڕاگەیەندراو وەرگیراوە، لەگەڵ مەودایەک | بەربڵاویی لافاو لە وێنەی ڕادارەوە، لەگەڵ وردیی |
| مۆدێلکراو | لەلایەن مۆدێلێکی بەڵگەدارەوە لە دەخیلی دیاریکراو دروست کراوە | زیانی چاوەڕوانکراوی ساڵانە لە مۆدێلی کارەسات |
| پێشبینی | ڕاگەیاندنێکی مۆدێل دەربارەی ماوەیەکی داهاتوو، لەگەڵ شارەزاییی سەلمێنراو | ئەگەری وەرزیی بارانی کەمتر لە ئاسایی |
| سیناریۆ | گریمانەیەکی یەکگرتوو کە بۆ تاقیکردنەوەی بڕیارەکان بەکاردێت؛ هیچ ئەگەرێکی نییە مەگەر یەکێک نیشان دراوبێت | A compound heat and grid failure storyline |
| دادوەریی پسپۆڕ | بۆچوونێکی ڕێکخراو لە شارەزا ناودارەکانەوە، لەگەڵ چۆنیەتیی دەرهێنانی | مەودای ئەگەر بۆ جۆرێکی سەرنەکەوتنی |
The labels follow the logic of the IPCC’s guidance on consistent treatment of uncertainty: say what kind of evidence it is, how much agreement there is and how confident the authors are. They are defined once for the whole programme under Nexus Standards and methods, and a report that mixes labels shows each one.
کاری زانستی چۆن دەگاتە Reports و خوێنەر چۆن دەتوانێت بەشداری بکات.
Reviewed methods are designed for the Methods and Technical series, experimental results for the Labs Evidence series and country analyses for the Country Systems Risk and Resilience series. Nothing is published until domain review accepts it, and the review state is printed with the work.
- توێژەران دەتوانن لێکۆڵینەوەیەک، دووبارەکردنەوەیەک یان ناڕەزاییەک لە میتۆدێکی بڵاوکراو پێشنیار بکەن.
- ئاژانسەکان دەتوانن داتا بە مەرجی ڕاگەیەندراو پێشکەش بکەن؛ خاوەنی ڕەسەن لەسەر هەموو بەرهەمێک ناودار دەمێنێتەوە.
- هەر کەسێک دەتوانێت هەڵەیەک ڕاپۆرت بکات؛ ڕاستکردنەوەکان وەک وەشانی نوێی تۆمارکراو دەکرێن.
توێژینەوە، چاودێری، مۆدێلسازی و تەحەددا.
هەر چالاکییەک لاپەڕە، ستاندارد و سنوورەکانی خۆی هەیە. پێکەوە پرسیارێک لە چاودێرییەوە دەگوازنەوە بۆ ئەنجامێکی تاقیکراو و پێداچووەوە.
- 01
توێژینەوە
لێکۆڵینەوەکانی مەترسیدەر، ڕووبەڕووبوون، لاوازی و پشتبەستن، لەسەر بنەمای میتۆدەکانی سامانی هاوبەشی STEM.
- 02
چاودێری
چاودێری لە هەستیار و ماهەوارەکانەوە، کە لە چاودێریی زەویدا ڕوون کراوەتەوە، لەگەڵ کوالیتیی داتا و بۆشاییەکان ڕاگەیەندراو.
- 03
مۆدێلسازی
مۆدێل و سیناریۆ کە گریمانە و سەلماندنەکانیان ڕادەگەیەنن، لەژێر مۆدێل و سیناریۆ.
- 04
تەحەددا
ناڕەزاییی سەربەخۆ و ناڕەزاییی لایەنی پەیوەندیداری کاریگەربوو پێش بڵاوکردنەوە، و ڕاستکردنەوەی کراوە دوای ئەو.
میتۆدەکان لە یەک خولدا جێبەجێ دەکرێن، تاقی دەکرێنەوە و بڵاو دەکرێنەوە.
Methods are implemented in Foundry. Data is organised under NXS-GRX and data. Warning science runs under early warning research. Selected work is tested in the annual Universe programme. Reviewed findings are published through Reports.
کاری زانستی ئاگاداری بڕیارەکان دەکات؛ بڕیارەکان ناگرێتە ئەستۆ. ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات، ڕێکخستن و بڕیارە گشتییەکان لای دەسەڵاتە شیاوەکان دەمێننەوە.
Where this page’s references lead.
ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.
- Mastrandrea and others, Guidance note for lead authors of the IPCC Fifth Assessment Report on consistent treatment of uncertainties (IPCC, 2010)
- The European Code of Conduct for Research Integrity، وەشانی نوێکراوە (ALLEA, 2023)
- Wilkinson and others, The FAIR Guiding Principles for scientific data management and stewardship, Scientific Data 3 (2016)
- Nexus Standards، زنجیرەی پێشنیارکراوی NS (nexustandards.com)
لاپەڕەکان لە Science and methods.
پرسیار و وەڵام.
GCRI چۆن مامەڵە لەگەڵ نادڵنیایی دەکات؟
Who reviews GCRI’s science?
ئایا توێژەری دەرەکی دەتوانێت دۆزینەوەیەک بخاتە ژێر پرسیارەوە؟
زانست چ پەیوەندییەکی بە پلاتفۆرمە پسپۆڕەکانەوە هەیە؟
ئایا GCRI زیرەکیی دەستکرد لە توێژینەوەکانیدا بەکاردەهێنێت؟
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports بڵاوکراوەی وەرزیی کۆنسۆرتیۆم ـە. ئەوەی تۆ لەسەر ئەم بابەتە دەیزانیت دەتوانێت لە وەشانی داهاتوودا ببێتە بەڵگە، کەیس یان ڕاستکردنەوە، بە ناوی خۆتەوە و لەژێر CC BY 4.0 بڵاو دەکرێتەوە کاتێک کاری خۆتە.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GCRIلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- ZenodoOpen depositDeposit it and submit to the communityPublish your own record on Zenodo with your ORCID iD, then submit it to the Reports community there. Curators review it; the DOI stays yours.
- ڕاپۆرتەکانGCRIهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.