Skip to content

GCRI · Fields across the Consortium

فرەجۆریی زیندەوەری و سروشت

Nature risk has two faces: economies and communities depend on declining ecosystem services, and economic activity drives that decline. Both now have disclosure frameworks. Neither is yet well measured.

02Three mandates

The field, seen three ways.

03جوگرافیا

دۆخی ژیانگە لە جیهاندا.

ڕووەک، داپۆشەری زەوی و گەشەی ڕووەک لە سەرانسەری جیهاندا، لە NASA GIBS. هەر چینێک ڕێکەوتی خۆی هەڵدەگرێت.

نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.

چینەکان 3

دۆخی شوێنی ژیان، بۆ ئەم لاپەڕەیە

دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
EVI ی MODIS Terra (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ ئیندێکسی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
ئیندێکسی ڕووەکیی ماهەوارە بۆ 8 ڕۆژ تا بەرواری پیشاندراو، نیشاندەری دۆخی شوێنی ژیان؛ پێوانەی ڕەگەز یان فرەجۆریی زیندەوەری نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2024-01-01
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ماوەی 8 ڕۆژی کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
MODIS Aqua GPP (MYD17) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
8 ڕۆژ؛ مۆدێلی ماهەوارە-بنەمادار؛ دوایین ماوەی 8 ڕۆژی کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-09-30
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
مەزەندەی مۆدێل بۆ ئەو کاربۆنەی ڕووەکەکان لە ماوەی 8 ڕۆژی پیشاندراودا وەریان گرتووە؛ نیشاندەری گەشەیە، نەک دروێنە یان بەرهەمهێنان.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور و کاتی تێپەڕبوونی ماهەوارە بۆشایی بەجێدەهێڵن)
سەرچاوە
VIIRS NOAA-20 375 مەتر (FIRMS) (NASA LANCE FIRMS)
دابینکەر
NASA LANCE FIRMS
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارەیی؛ هەور و کاتی تێپەڕبوون بۆشایی بەجێدەهێڵن
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
دۆزینەوەی خاڵە گەرمەکانی ماهەوارە بۆ ئەو ڕۆژەی پیشاندراوە، لەوانە سووتاندنی گاز و گەرمی پیشەسازی؛ ئاگری پشتڕاستکراوە، ڕاپۆرتی پێشهات یان ئاگاداریی نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
سەرچاوە
NDVI ی MODIS Terra (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ ئیندێکسی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
ئیندێکسی سەوزیی ماهەوارە بۆ 8 ڕۆژ تا بەرواری پیشاندراو؛ نیشاندەری دۆخی بەروبووم و لەوەڕگەیە، نەک مەزەندەی بەرهەم یان ئاگادارکردنەوەی ئاسایشی خۆراک.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
گوازەرەوەی داتای ئەم ماڵپەڕە، لە gibs.earthdata.nasa.gov ەوە

نوێترین بەردەست

NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth

نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.

بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.

دۆخی ژیانگە، لەسەر جیهان.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.

Data: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © OpenStreetMap contributors · Natural Earth · NASA EONET · NASA JPL OPERA DIST-ALERTSources and licences

  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). NASA open data
  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). NASA open data
  • بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • NASA Fire Information for Resource Management System (FIRMS)، بەرهەمی ئاگری چالاکی VIIRS 375 m، NASA LANCE؛ تایلی ڤێکتەر لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
  • دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
  • © OpenStreetMap contributors (ODbL), via NASA GIBS (coastlines, boundaries, roads and place names). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). ODbL
  • Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
  • ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
  • ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • NASA GIBS: دان بە بەکارهێنانی ئەو وێنانەدا دەنێین کە خزمەتگوزارییەکانی NASA Global Imagery Browse Services (GIBS) دابینیان کردووە، بەشێک لە سیستەمی داتا و زانیاریی زانستی زەویی NASA (ESDIS).
  • Optional layers (6 sources in the layer list: live, forecast, observed and context) print their provider credit on the map and here when switched on; forecasts are model output and derived indices are estimates.

چینەکان و بەروارەکان

  • ئیندێکسی ڕووەکی باشترکراو، 8 ڕۆژی بزۆک: MODIS Terra EVI، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
  • بەرهەمی سەرەتایی گشتی، کۆی 8 ڕۆژ: MODIS Aqua GPP (MYD17)، NASA LP DAAC · 30ی ئەیلوولی 2026
  • ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • ئاگرە چالاکەکان و نائاسایی گەرمایی: VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS)، NASA LANCE FIRMS · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • سەوزیی ڕووەک (NDVI)، 8 ڕۆژی گەڕۆک: MODIS Terra NDVI، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026

04The systemic question

Dependencies, impacts and tipping behaviour.

Pollination, water regulation, soil formation and coastal protection are inputs that markets rarely price until they fail. The IPBES Global Assessment identified land and sea use change, direct exploitation, climate change, pollution and invasive species as the main direct drivers of decline. Ecosystems can respond nonlinearly, so a slow pressure can end in an abrupt loss of function.

ConceptWhere it is defined
Dependencies and impacts on natureTNFD LEAP approach (Locate, Evaluate, Assess, Prepare)
Ecosystem condition and service flowsUN SEEA Ecosystem Accounting
Ecosystem typesIUCN Global Ecosystem Typology
Global targetsKunming-Montreal Global Biodiversity Framework
05شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی

Model biodiversity and nature as a system. Run the cascade.

Assembled from the Nexus Standards area profile Biodiversity and nature risk standards: the hazards it names, the systems and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.

مەترسیدەرەکان

کۆنترۆڵەکان

  • NS-0 دەستوور و بنەماکان
  • NS-1 ئەو UNI و کەتەلۆگی بەرهەمەکان (ڕێزمانی وەشانی 0.2: بەشەکانی بوار، کەرت، هەرێم و ژینگە)
  • NS-3 UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)
  • NS-3b پڕۆفایلی میتاداتای کۆمەڵە داتا و بەرهەم (STAC, DCAT, PROV-O)
  • NS-5 ستانداردی وێنە، نەخشە و بینراوکردن (لەگەڵ کیتی UI/UX)
  • NS-9 UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)
  • NS-11 سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)
  • NRS-N5 مەترسی و خۆڕاگریی فرەجۆریی زیندەوەری و سروشت
  • NRS-H65 خێزانی مەترسیدەر: پێشێلکردنی سنوورەکانی گۆی زەوی (NHS-1 planet.boundary)
  • NRS-H27 خێزانی مەترسیدەر: فشار لەسەر فرەجۆریی زیندەوەری و جۆرەکان (NHS-1 eco.species)
  • NRS-H26 خێزانی مەترسیدەر: داڕمانی زەوی و زەلکاو (NHS-1 eco.land)
  • NRS-H28 خێزانی مەترسیدەر: گۆڕانی باری کەشوهەوا (NHS-1 eco.climate-state)
  • NRS-H64 خێزانی مەترسیدەر: گۆڕانی ڕژێمی ئیکۆسیستەم (NHS-1 eco.regime-shift)

چاودێری

  • GBIF occurrence API and downloads (listed for reference)
  • World Database on Protected and Conserved Areas (listed for reference)
  • Global Forest Watch tree cover loss (Hansen/UMD) and alerts (listed for reference)
  • ESA WorldCover 10 m land cover (listed for reference)
  • Copernicus Land Monitoring Service products (listed for reference)
  • Red List Index
  • Forest area as a proportion of total land area
  • Proportion of important sites for terrestrial and freshwater biodiversity covered by protected areas

جوگرافیای نموونە

  • Pacific Island states: 150 hexagonal cells
  • Vegetation disturbance alerts, 30 m (OPERA DIST-ALERT), NASA GIBS
  • Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
  • ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
  • ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
06چوارچێوەکان

Agreements, assessments and disclosure.

Framework or bodyWhat it governs or supplies
Kunming-Montreal Global Biodiversity FrameworkGlobal targets including protection of land and sea and business disclosure of nature-related risks
IPBES assessments (Global, Nexus, Transformative Change)Assessed evidence on drivers, interactions and options
TNFD recommendationsMarket framework for nature-related disclosure, aligned in structure with ISSB
UN SEEA Ecosystem AccountingStatistical standard for ecosystem extent, condition and services
07واژۆی کەرت

The sector signature of biodiversity and nature.

The sectors biodiversity and nature touches and how strongly they depend on each other: what a study has to observe and model together.

گۆشەکان هەڵبژێرە · بەسەر هێڵەکاندا ڕابوەستە6 / 15 پەیوەندی

واژۆ

فرەجۆریی زیندەوەری و هاوبەشەکانی

فرەجۆریی زیندەوەری گواستنەوەی تۆزی گوڵ و خاک دەداتە خۆراک (0.6)، ڕێکخستنی حەوزی ئاو دەداتە ئاو (0.5) و بڵاوبوونەوەی زوونۆتیک و دەرمان دەداتە تەندروستی (0.4).

W · E · I · F · H · B

کەرتەکان
4 لە 6
پەیوەندییەکان
6 لە 15
هاوبەستی
0.46 بەشی کۆی گشتی

بەهێزترین پەیوەندییەکانی لە کاردا

  • خۆراک → فرەجۆریی زیندەوەری · گۆڕینی زەوی0.6
  • ئاو → خۆراک · ئاودێری0.8
  • ئاو → فرەجۆریی زیندەوەری · ڕەوتی ژینگەیی0.6
  • خۆراک → تەندروستی · خۆراکپێدان0.7
بەهای فێرکاری بۆ ناوچە-شارێکی ئاسایی، نەک پێوانە بۆ هیچ شوێنێک. هاوبەستی کۆی بەهێزی ئەو پەیوەندییانەیە کە لە کاردان، وەک بەشێک لە هەر پانزەکە.
08Couplings

Where nature loss lands.

  • Water: forests and wetlands regulate flow and quality.
  • Food: pollination and soil health.
  • Oceans: fisheries and coastal protection from reefs and mangroves.
  • Markets: nature-related financial risk and disclosure.

The science sits on Biodiversity Nexus; methods start from ecology.

10سەرچاوەکان

Where this page’s references lead.

ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.

11پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

Why does GCRI host field gateways?
GCRI hosts the shared references of the Consortium, including the STEM Commons and the field gateways, so each field has one place that links all three institutions’ work.
ڕاپۆرتەکانبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports بڵاوکراوەی وەرزیی کۆنسۆرتیۆم ـە. ئەوەی تۆ لەسەر ئەم بابەتە دەیزانیت دەتوانێت لە وەشانی داهاتوودا ببێتە بەڵگە، کەیس یان ڕاستکردنەوە، بە ناوی خۆتەوە و لەژێر CC BY 4.0 بڵاو دەکرێتەوە کاتێک کاری خۆتە.

GCRI
Global Centre for Risk and Innovation

ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.