Skip to content

GCRI · دەریاکان و کەناراوەکان

بەندەر و ژێرخانی دەریایی

Ports, coastal roads, power plants, airports and defences sit at the shoreline because they need the sea or the flat land beside it. That location exposes them to شەپۆلی گێژاوی کەنار, waves, wind and rising sea level, and port disruption interrupts trade, fuel and food supply. This page sets out how coastal infrastructure is affected by ocean hazards, how exposure is assessed, and what evidence serves the authorities and operators responsible.

02The question

Ports and maritime infrastructure: how the risk develops.

Coastal transport and continuity. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.

میکانیزم

Ports are exposed by design

Ports sit at the water’s edge with low quays, cranes and storage. شەپۆلی گێژاو and waves flood terminals, damage equipment and close channels.

میکانیزم

Wind and waves stop operations

Cranes stop above wind limits, and pilots and ships cannot enter in high waves. Operational downtime can exceed physical damage in cost.

میکانیزم

Rising seas reduce margins

Quay heights and drainage designed for past sea levels lose freeboard as the sea rises, so the same storm floods more often.

میکانیزم

Coastal assets connect inland

Ports depend on roads, rail, power and fuel supply that may also flood. Disruption spreads inland through supply chains.

03جوگرافیا

دۆخی دەریا لە وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام.

گەرمی دەریایی، کلۆرۆفیل و پلەی گەرمی دەریا بەسەر وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام، لە NASA GIBS. هەر چینێک بەرواری خۆی هەیە.

نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.

چینەکان 3

دۆخی دەریا، بۆ ئەم لاپەڕەیە

دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
GHRSST MUR25 (NASA JPL PO.DAAC)
دابینکەر
NASA JPL PO.DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ شیکاری ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-12
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 2 km
نادڵنیایی
شیکاریی ماهەوارە بۆ ئەوەی پلەی گەرمیی دەریا چەند لە بەهای ئاساییی خۆی لا دەدات بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ نیشاندەری گەرمیی دەریاییە، نەک ئاگادارکردنەوەی سپیبوونەوەی مەرجان .
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو (هەور و ڕەنگدانەوەی خۆر بۆشایی بەجێدەهێڵن)
سەرچاوە
ڕەنگی دەریای MODIS Aqua (NASA OB.DAAC)
دابینکەر
NASA OB.DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وەرگرتنەوەی ماهەوارە؛ هەور و ڕەنگدانەوەی خۆر بۆشایی بەجێدەهێڵن
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-13
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
مەزەندەی ماهەوارە بۆ کلۆرۆفیل-a نزیک ڕووی دەریا لە ڕۆژی پیشاندراودا، نیشاندەری پلانکتۆن و بەرهەمهێنانی دەریا؛ پێوانەی کۆگای ماسی یان گوڵکردنی زیانبەخش نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
GHRSST MUR (NASA JPL PO.DAAC)
دابینکەر
NASA JPL PO.DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ شیکاری ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-12
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
شیکاریی ماهەوارەیی پڕکراوەی پلەی گەرمیی ڕووی دەریا بۆ ئەو ڕێکەوتەی نیشان دراوە؛ ڕاپۆرتی دۆخی ڕیف یان جۆرەکان نییە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
چاودێریکراو
سەرچاوە
ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
دابینکەر
NASA LANCE
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2026-10-14
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 250 m
نادڵنیایی
وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
سەرچاوە
داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
دابینکەر
NASA LP DAAC
مۆڵەت
داتای کراوەی NASA
ساڵی بەرهەم
ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
نوێترین لە کاتی بنیاتنان
2024-01-01
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 500 m
نادڵنیایی
پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
بەڵگە
مەزەندەکراو
سەرچاوە
Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
دابینکەر
NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
مۆڵەت
CC BY 4.0
ساڵی بەرهەم
null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
ڕوونی
نزیکەی تۆڕی 1 km
نادڵنیایی
مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت

نوێترین بەردەست

NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth

نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.

بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.

دۆخی دەریا، لەسەر وڵاتە دوورگەییەکانی ئاوی ئارام.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.

داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA PACE OCI · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان

  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
  • شیکارییەکانی GHRSST Level 4 MUR، NASA Jet Propulsion Laboratory؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Physical Oceanography DAAC (PO.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ڕەنگی دەریای MODIS Aqua، گروپی NASA بۆ پرۆسێسکردنی بایۆلۆژیای دەریا؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Ocean Biology DAAC (OB.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراوە دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
  • ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
  • دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
  • © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
  • Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
  • ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
  • ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
  • ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
  • Observed (EO): NASA PACE OCI. We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
  • داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
  • چینە ئارەزوومەندانەکان (10 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.

چینەکان و بەروارەکان

  • نائاسایی پلەی گەرمی ڕووی دەریا: GHRSST MUR25، NASA JPL PO.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
  • چڕی کلۆرۆفیل-a ی دەریا: ڕەنگی دەریای MODIS Aqua، NASA OB.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
  • پلەی گەرمی ڕووی دەریا: GHRSST MUR، NASA JPL PO.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
  • ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
  • جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
  • چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر

04لە ناو بوارەکان

Ports connect the sea to every domain on land.

05چاودێری

ڕێڕەوەکانی گونجانی کەناراو.

The screen a team would use to follow this subject: its measures, states and decisions. Names are examples and values are illustrative.

ڕێڕەوەکانی گونجانی کەناراو

Ports and maritime infrastructure · Coastal zone A · Sea level scenario set

Tipping point in 19 yearsGCRI · دەریاکان و کەناراوەکان

فراوانیی لافاو بەپێی سیناریۆ

هێڵی کەنارەی نموونەیی

بەندەرشارۆچکەکارگەدەریاباندەکان: 1 لە 10 · 1 لە 100 · 1 لە 1000N

ئاستی ڕێژەیی دەریا

ڕێڕەوەکانی گونجان

پڕکردنەوەی گردە لمینەکان0.41بەرزکردنەوەی دیواری دەریادووجار لێوڕێژبوون لە 5 ساڵدا
بەرزکردنەوەی دیواری دەریا0.710ڕێکخستنەوەی بەڕێوەبراودیواری دەریا لە سنووری دیزاین
ڕێکخستنەوەی بەڕێوەبراو1.311گواستنەوەی سەرمایەکانبڕیاری کۆمەڵگە
Coastal adaptation pathways: the screen’s structure, terms and states for Ports and maritime infrastructure.ناو و بەهای نموونەیی؛ دیزاینێکە، نەک تۆمار یان سیستەمی ڕاستەوخۆ.
06نیشاندەرەکان

What is measured, and how well.

Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.

IndicatorUnitCadenceSource typeناونیشان
Quay elevation above extreme sea levelmetresper assessmentPort surveys and sea-level analysisمەزەندەکراو
Operational downtime from weatherhours per yearannualPort operational recordsچاودێریکراو
Coastal infrastructure in flood hazard zonescount and valueper assessmentAsset maps and hazard mapsمەزەندەکراو
Storm damage to port facilitiesevents with recorded damageannualPort and insurance recordsREPORTED
Wave height at harbour entrancemetreshourlyWave buoys and modelsچاودێریکراو
Ports with climate adaptation planscountper assessmentPort authority disclosuresDECLARED
07ئەنجامدەر

شۆکێک بە ئابووریی دەرچوو-دانەدا تێدەپەڕێت.

A loss of output in one sector propagates through the technical coefficients to its suppliers and customers, and recovers at the rate you set; the coefficients are teaching values, not national accounts. Teaching model with stated illustrative values, not a prediction. The map on this page shows Pacific Island states; the model itself is not tied to a place.

کۆنترۆڵەکان

کەرتی یەکەمجار زیانلێکەوتوو (شوێن لە لیستەکەدا)
0
قەبارەی شۆک
30% ی بەرهەمەکەی
ماوەی شۆک
30 days
ڕێژەی چاکبوونەوە
0.08 لە ڕۆژێکدا
ڕۆژی ئەزموونکراو
180 days

خوێندنەوەکان

بەرهەمی لەدەستچوو لە ماوەی ئەنجامدان
0.73% of a year’s output
کۆی گشتی بەسەر ڕاستەوخۆدا (چەندانە)
1.58 جار
زۆرترین کاریگەری لەسەر کەرتی دیکە
بازرگانی
بەرزترین ناکاراییەکەی
3.1%
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
کەرتبەرزترین ناکارایی (%)کێشی دەرچوو (%)
کشتوکاڵ30.1419.7
وزە0.5912.4
بەرهەمهێنان2.6414.7
گواستنەوە و بەندەرەکان0.8921.2
بازرگانی3.1517.9
خزمەتگوزارییەکان0.7014.1

میتۆدەکان

  1. شیکاری دەرچوو-دان Leontief (1936)؛ Miller و Blair (2009)، Input-Output Analysis، Cambridge University Press
  2. مۆدێلی دەرچوو-دانی ناکارایی Haimes و Jiang (2001)، Journal of Infrastructure Systems 7
  3. ناکارایی دینامیکی و چاکبوونەوە Lian و Haimes (2006)، Systems Engineering 9
  4. پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
  5. هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley

داتا

The model runs on the teaching values set by the controls. To calibrate it for a place, read it against these admitted layers and series, which this page’s map can draw:

  • بەندەرە دەریاییەکان Natural Earth
  • گەرووە دەریاییەکان Nexus (ئاوەڕێ و کەناڵە ناوداڕەکان لەسەر کۆئۆردینەیتە بڵاوکراوەکانیان)
  • هێڵی شەمەندەفەر Natural Earth
  • ڕێگا سەرەکییەکان Natural Earth
شۆکێک بە ئابووریی دەرچوو-دانەدا تێدەپەڕێت. مۆدێلی فێرکاریی نموونەیی: لەسەر ئەو بەهایانە کار دەکات کە کۆنترۆڵەکان دایاندەنێن، نەک داتای پێوراو. ڕێگاکان: شیکاری دەرچوو-دان (Leontief (1936)؛ Miller و Blair (2009)، Input-Output Analysis، Cambridge University Press)؛ مۆدێلی دەرچوو-دانی ناکارایی (Haimes و Jiang (2001)، Journal of Infrastructure Systems 7)؛ ناکارایی دینامیکی و چاکبوونەوە (Lian و Haimes (2006)، Systems Engineering 9).

لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium

08سەرچاوەکان

Where the evidence comes from.

Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.

سەرچاوەWhat it givesLicence class
UNCTAD climate adaptation of ports reports and surveysPort exposure and adaptation practicePublic, UNCTAD terms (to check)
PIANC guidance on گۆڕانی کەشوهەوا adaptation for waterborne transport infrastructureEngineering guidance for ports and waterwaysLicence per publication
Copernicus Marine Service wave and sea level productsWave and water level hindcasts and forecastsFree, Copernicus Marine licence
IMF PortWatchPort activity and disruption estimatesPublic, IMF terms (to check)
Coastal infrastructure from OpenStreetMapLocations of ports, roads and facilitiesOpen, ODbL
09شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی

Model ports and maritime infrastructure as a system. Run the cascade.

Assembled from the Nexus Standards area profile ستانداردەکانی مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراو: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.

مەترسیدەرەکان

  • بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا
  • شەپۆلی گێژاو
  • Coastal erosion
  • شەپۆلی گەرما
  • Ocean acidification
  • Harmful algal bloom
  • کەشی ئاگری زۆر توند (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • ئاگری دارستان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • فشاری تۆڕی کارەبا بەهۆی گەرماوە (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • وشکەسالیی کشتوکاڵی (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • وشکەسالیی لەناکاو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Snow drought (set off downstream)
  • Ground-level ozone episode (set off downstream)
  • Meteorological drought (set off downstream)
  • لافاوی ڕووبار (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • لافاوی کەناراو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
  • Estuary flood (set off downstream)
  • ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)

کۆنترۆڵەکان

  • NS-0 دەستوور و بنەماکان
  • NS-1 ئەو UNI و کاتالۆگی بەرهەمە دروستکراوەکان (ڕێزمانی v0.2: بەشەکانی بوار، کەرت، هەرێم و ژینگە)
  • NS-3 UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)
  • NS-3b پڕۆفایلی میتاداتای کۆمەڵە داتا و بەرهەم (STAC, DCAT, PROV-O)
  • NS-5 Figure, map and visualisation standard (with the UI/UX kit)
  • NS-9 UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)
  • NS-11 سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)
  • NRS-X3 مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراوەکان
  • NRS-H11 خێزانی مەترسیدەر: مەترسیدەرەکانی کەنار و ئاستی دەریا (NHS-1 water.coastal)
  • NRS-H79 خێزانی مەترسیدەر: قەیرانەکانی تەندروستیی دەروونی (NHS-1 health.mental)
  • NRS-H12 خێزانی مەترسیدەر: توندڕەوییەکانی باری ئۆقیانووس (NHS-1 water.ocean-state)
  • NRS-H67 خێزانی مەترسیدەر: سووڕانەوەی ئۆقیانووس و پێچەوانەبوونی دەریایی (NHS-1 planet.ocean-tipping)
  • NRS-K18 پڕۆفایلی پاکێتی بوار: ئۆقیانووس و کەناراوەکان (DOMAIN-018)

چاودێری

  • Copernicus Marine Service ocean products (listed for reference)
  • Coral Reef Watch daily 5 km heat stress products (listed for reference)
  • PSMSL tide gauge mean sea level records (listed for reference)
  • GEBCO global bathymetric grid (listed for reference)
  • Argo float profiles (listed for reference)
  • Average marine acidity (pH) measured at agreed suite of representative sampling stations
  • Index of coastal eutrophication and floating plastic debris density
  • Direct economic loss attributed to disasters in relation to GDP, including damage to critical infrastructure

جوگرافیای نموونە

  • Pacific Island states: 150 hexagonal cells
  • ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
  • ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
  • ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
  • گەرمیی هەوای ڕووی زەوی، ڕۆژ (AIRS)، NASA GIBS
10بڕیارەکان

Who decides, and what the evidence serves.

Oceans and Coasts prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.

کێ بڕیار دەداتThe questionEvidence this page serves
Port authorities and operatorsWhich adaptation measures to invest in and whenExposure assessments; downtime analyses
Ministries of transportWhich coastal assets need protection or relocationInfrastructure hazard overlays
Coastal engineers and designersWhich design sea levels and wave conditions to adoptExtreme sea level and wave evidence

Outputs this topic produces

11ڕێگا و بەڵگە

How ports and maritime infrastructure is modelled, measured and tested.

مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.

زنجیرەی چاودێری زەوی

How a satellite or sensor record becomes evidence on ports and maritime infrastructure, and where each step adds uncertainty.

  1. 01 · بەدەستهێنانئۆربیت، هەستەوەر و دووبارەسەرداننادڵنیایی: بۆشایی لە هەور و ئۆربیتەوە
  2. 02 · پێوانەکردنڕادیۆمەتری و ئەندازەیینادڵنیایی: لادانی هەستەوەر
  3. 03 · ڕاستکردنەوەکەشوهەوا و زەوینادڵنیایی: گریمانەکانی ئەیرۆسۆڵ و لێژی
  4. 04 · وەرگرتنەوە یان پۆلێنکردنگۆڕاو یان پۆلنادڵنیایی: هەڵەی مۆدێل و ڕاهێنان
  5. 05 · پشتڕاستکردنەوەبەرامبەر بە ڕاستی مەیداننادڵنیایی: دیزاین و قەبارەی نموونە
  6. 06 · بڵاوکردنەوەلەگەڵ هێڵی هەڵە و ڕەچەڵەکنادڵنیایی: ڕاگەیەندراو، هەرگیز شاراوە نییە
زنجیرەی پرۆسێسکردن بە مانای CEOS Analysis Ready Data؛ هەر هەنگاوێک نادڵنیاییەکەی تۆمار دەکات پێش کێشانی وێنە. پێکهاتەیەکی گشتییە، نەک ئەنجام.
پرەنسیپە ڕێنماییەکانی FAIR · GO FAIR و FORCE11W3C PROV · World Wide Web Consortiumڕێنمایی بۆ مامەڵەی یەکسان لەگەڵ نادڵنیاییەکان · IPCCCEOS Analysis Ready Data · Committee on Earth Observation Satellites
12Core questions

The questions experts ask.

  • Which port functions are critical, and which hazards can stop them?
  • How long can a port be closed before supply of fuel, food or medicines is affected?
  • Do quay heights, breakwaters and drainage still perform under higher sea levels?
  • How do port disruptions propagate through shipping networks and inland logistics?
  • Which dependencies on power, communications and labour create hidden single points of failure?
13Mechanisms

How ports are disrupted.

Direct physical damage comes from surge and wave overtopping, wind damage to cranes and warehouses, and scour of foundations. Many disruptions are indirect: navigation channels silt up after storms, power or communications fail, access roads flood, or workers cannot reach the port. Heat affects equipment and workers, and low river levels can disrupt inland waterway connections that feed coastal ports.

Shipping networks transmit disruption. A closure at a hub port causes vessels to divert or queue, congestion spreads to neighbouring ports, and schedules take weeks to recover. Islands and remote coasts served by a single port can face shortages quickly. بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا lowers the effective freeboard of quays and breakwaters, so design margins chosen decades ago shrink.

Ports also shape the coast around them. Dredging, reclamation and breakwaters alter sediment transport and habitats, so port development and adaptation have ecological effects that feed back into flood exposure and fisheries along neighbouring shores.

14Methods and data

Engineering and network analysis.

ئەندازیاری

Fragility and design

Fragility curves relate hazard intensity to damage for port assets; design standards set heights and loads.

تۆڕەکان

Shipping and logistics models

Network models of routes and hinterland connections estimate how closures propagate.

داتا

Vessel tracking

Automatic identification system data show vessel movements and port calls; access and coverage vary.

Limits: port asset data are often commercially sensitive or incomplete, fragility data for port equipment are limited, and network models simplify how shippers and operators adapt.

16Where this page’s references

Where this page’s references lead.

ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.

17پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

Why are ports vulnerable to climate change?
Because they are built at the water’s edge at low elevations, and storm surge, waves, wind and rising sea level all affect their structures and operations.
What is freeboard?
The height between the water level and the top of a structure such as a quay or seawall, which shrinks as sea level rises.
Can ports adapt?
Yes, by raising quays, improving drainage, strengthening breakwaters, adjusting operations and planning for relocation, usually in stages as sea level rises.
Does the platform assess individual ports?
Only in reviewed research cases with the data owner’s permission. It does not publish sensitive operational detail.
Is port engineering the platform’s focus?
Port engineering is one input. The platform’s focus is the interdisciplinary picture: hazard, ecosystem, network and community together.
Where is port continuity tested?
In the Universe theme on coastal flood and port continuity, an exercise setting whose results are labelled as exercises.
Reportsبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.

GCRIدەریاکان و کەناراوەکانمەترسی و خۆڕاگریی کەرتی جیهانیئاماژەی چاودێرگە
دەریاکان و کەناراوەکان

ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.