GCRI · بازرگانی و سەرچاوە ستراتیژییەکان
بازرگانی خۆراک و وزە
Many countries import much of their staple food, fertiliser or fuel. Supply shocks, export restrictions and price spikes in a few exporters reach importers through prices and availability, hitting poor households and import-dependent states hardest. This page sets out how food and energy trade transmits shocks, how import dependence is measured, and what evidence serves the ministries and agencies that manage supply.
چۆن کارەکە بەڕێوە دەچێت.
چاودێریی کۆریدۆر و گەرووی ڕێگا
Food and energy trade · Corridor A · Week 23
- کاتی گەیشتن29ڕۆژ4ئاگادارکردنەوە
- نیشاندەری بارهەڵگرتن22223چاودێری
- کەشتییە ڕێڕەوگۆڕاوەکان54ئەم هەفتەیەچاودێری
- داپۆشینی لیستی کاڵا26ڕۆژئاسایی
کۆریدۆرەکان
سوور: پچڕاو
کاتی چاکبوونەوە بەرامبەر کاتی مانەوە
بەپێی دەخیلی هەستیار
| پەینی کیمیایی | گەروو | 13 | 3 | کورت |
| سووتەمەنی | گەروو | 3 | 6 | داپۆشراو |
| نیمچەگەیەنەرەکان | ناوەندی بەندەر | 15 | 15 | کورت |
| دانەوێڵە | کۆریدۆری A | 5 | 8 | داپۆشراو |
وێنەCorridor and chokepoint monitor: example names and illustrative values, not a record or a live system.
Food and energy trade: how the risk develops.
Commodity security and import dependencies. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.
Exports are concentrated
A few countries supply most traded wheat, maize, rice, vegetable oils and fertilisers, and a few supply most traded oil and gas. A shock in one exporter affects many importers.
Export restrictions amplify spikes
When prices rise, exporters may restrict sales to protect domestic supply. Each restriction tightens the world market and can trigger others.
Energy feeds food
Natural gas is the main input to nitrogen fertiliser, and fuel drives farming and transport. Energy price shocks pass into food prices with a lag.
Import bills strain finances
Higher prices and weaker currencies raise import bills for food and fuel. Countries with limited reserves may cut imports or subsidies, passing shocks to households.
Energy now in the Strait of Malacca.
Night lights, population density and crop greenness over the Strait of Malacca, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
وزە ئێستا، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
- دابینکەر
- NASA LAADS DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
- دابینکەر
- NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
- مۆڵەت
- CC BY 4.0
- ساڵی بەرهەم
- null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- NDVI ی MODIS Terra (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ ئیندێکسی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-13
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- ئیندێکسی سەوزیی ماهەوارە بۆ 8 ڕۆژ تا بەرواری پیشاندراو؛ نیشاندەری دۆخی بەروبووم و لەوەڕگەیە، نەک مەزەندەی بەرهەم یان ئاگادارکردنەوەی ئاسایشی خۆراک.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
- سەرچاوە
- داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
- دابینکەر
- NASA LP DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2024-01-01
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مۆدێلکراو (دوایین مانگ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
- سەرچاوە
- MERRA-2 (NASA GMAO / GES DISC)
- دابینکەر
- NASA GMAO / GES DISC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- مانگانە؛ مۆدێلی شیکاریی دووبارە؛ نوێترین مانگ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-07-01
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی مۆدێلی شیکارییەوە بۆ تێکڕای مانگانەی تیشکی خۆر لەسەر وشکانی؛ نیشاندەری سەرچاوەی خۆرە، نەک هەڵسەنگاندنی بەرهەمی شوێنێک.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
Energy now, framed on the Strait of Malacca.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.
داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
- بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- شیکاری دووبارەی MERRA-2، ئۆفیسی NASA بۆ مۆدێلسازی و تێکەڵکردنی جیهانی؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA GES DISC؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- ساڵی ڕابردوو، پلەی گەرمی ڕۆژانە (ERA5 لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Climate Change Service information 2026.
- ساڵی ڕابردوو، پلەی گەرمی ڕۆژانە و تیشکی خۆر (NASA POWER): These data were obtained from the NASA Langley Research Center (LaRC) POWER Project funded through the NASA Earth Science/Applied Science Program..
- داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (10 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.
چینەکان و بەروارەکان
- ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
- سەوزیی ڕووەک (NDVI)، 8 ڕۆژی گەڕۆک: MODIS Terra NDVI، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
- تیشکی خۆر کە دەگاتە ڕووی زەوی لەسەر وشکانی، تێکڕای مانگانە: MERRA-2، NASA GMAO / GES DISC · تەمموزی 2026
Food and energy trade move together under stress.
- خۆراکهاوبەستیExport restrictions and price spikes transmit food shocks.What to watchRestrictions in force
- وزەهاوبەستیGas prices move fertiliser and food production costs.What to watchGas to fertiliser price pass-through
- تەندروستیهاوبەستیImport-dependent poor households feel price spikes first.What to watchFood share of household spending
Trade transmission analyses are designed for the زنجیرەی Strategic Systems. AMIS monitors staple markets and the IEA tracks energy security; the page uses their data with their dates.
- Import dependence data for food and fuel.
- Cases of joint food and energy shocks.
شۆکێک بە ئابووریی دەرچوو-دانەدا تێدەپەڕێت.
لەدەستدانی بەرهەم لە یەک کەرتدا لە ڕێگەی هاوکۆڵکەی تەکنیکییەوە بۆ دابینکەر و کڕیارەکانی بڵاو دەبێتەوە و بە ڕێژەی تۆ دیاریت کردووە چاک دەبێتەوە؛ هاوکۆڵکەکان بەهای فێرکارین، حیسابی نیشتمانی نین. مۆدێلی فێرکاری بە بەهای نموونەیی دیاریکراوەوە، پێشبینی نییە. نەخشەی ئەم لاپەڕەیە گەرووی مالاکا نیشان دەدات؛ مۆدێلەکە خۆی بە شوێنێکەوە نەبەستراوە.
کۆنترۆڵەکان
- کەرتی یەکەمجار زیانلێکەوتوو (شوێن لە لیستەکەدا)
- 0
- قەبارەی شۆک
- 30% ی بەرهەمەکەی
- ماوەی شۆک
- 30 days
- ڕێژەی چاکبوونەوە
- 0.08 لە ڕۆژێکدا
- ڕۆژی ئەزموونکراو
- 180 days
خوێندنەوەکان
- بەرهەمی لەدەستچوو لە ماوەی ئەنجامدان
- 0.86% of a year’s output
- کۆی گشتی بەسەر ڕاستەوخۆدا (چەندانە)
- 1.75 times
- زۆرترین کاریگەری لەسەر کەرتی دیکە
- گواستنەوە
- بەرزترین ناکاراییەکەی
- 2.8%
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
| کەرت | بەرزترین ناکارایی (%) | کێشی دەرچوو (%) |
|---|---|---|
| Farming | 30.38 | 22.1 |
| Fertiliser and inputs | 2.64 | 17.8 |
| پرۆسێسکردنی خۆراک | 1.18 | 11.0 |
| گواستنەوە | 2.81 | 11.1 |
| Wholesale and retail | 1.29 | 19.1 |
| وزە | 2.41 | 18.9 |
میتۆدەکان
- شیکاری دەرچوو-دان Leontief (1936)؛ Miller و Blair (2009)، Input-Output Analysis، Cambridge University Press
- مۆدێلی دەرچوو-دانی ناکارایی Haimes و Jiang (2001)، Journal of Infrastructure Systems 7
- ناکارایی دینامیکی و چاکبوونەوە Lian و Haimes (2006)، Systems Engineering 9
- پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
- هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley
داتا
The model runs on the teaching values set by the controls. To calibrate it for a place, read it against these admitted layers and series, which this page’s map can draw:
- بەندەرە دەریاییەکان Natural Earth
- گەرووە دەریاییەکان Nexus (ئاوەڕێ و کەناڵە ناوداڕەکان لەسەر کۆئۆردینەیتە بڵاوکراوەکانیان)
- هێڵی شەمەندەفەر Natural Earth
- ڕێگا سەرەکییەکان Natural Earth
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە بازرگانی و سەرچاوە ستراتیژییەکان لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە بازرگانی و سەرچاوە ستراتیژییەکان لە Universe
- کۆدکراوە لە پیشەسازی، بازرگانی و زنجیرەی دابینکردن لە Standards
- بڵاوکراوەتەوە لە بازرگانی و سەرچاوە ستراتیژییەکان لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی دارایی و ئابووری لە Academy
What is measured, and how well.
Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.
| Indicator | Unit | Cadence | Source type | ناونیشان |
|---|---|---|---|---|
| Cereal import dependency ratio | percent of domestic supply imported | annual | FAO food balance data | مەزەندەکراو |
| Food import bill | share of merchandise exports | annual | Trade statistics | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Net energy imports | percent of energy use | annual | Energy balances | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Food and fertiliser export restrictions in force | count and share of traded calories | monthly | Export restriction trackers | REPORTED |
| International food price index | index points | monthly | FAO Food Price Index | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Exporter concentration for staple imports | Herfindahl-Hirschman index | annual | Bilateral trade data | مەزەندەکراو |
Model food and energy trade as a system. Run the cascade.
Assembled from the Nexus Standards area profile Supply chain and trade risk: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- Dam failure
- River flood (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- لافاوی لەناکاو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- پچڕانی کارەبای فراوان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Water supply shortfall (set off downstream)
سیستەم و بەستنەوەکان
- Supply chain and trade risk
- Food security and nutrition risk زنجیرەیی
- ستانداردەکانی مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراو ڕووبەڕووبوون
- Geopolitical and security risk Common driver
- ستانداردەکانی مەترسی سایبەری و دیجیتاڵی زنجیرەیی
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-3UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)NS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-10Policies and clauses (machine-readable obligations: definition, binding, evaluation and enforcement)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NS-12Software, model and AI/ML artefacts (supply chain, model cards, dataset sheets)NRS-H60خێزانی مەترسیدەر: پچڕانی زنجیرەی دابینکردن و ڕەوتەکان (NHS-1 sys.supply-chain)NRS-X4مەترسیی بازرگانی، گواستنەوە و زنجیرەکانی دابینکردنNRS-H89خێزانی مەترسیدەر: پچڕانی تۆڕی گواستنەوە (NHS-1 infra.mobility)NRS-K38پڕۆفایلی پاکێتی بوار: زنجیرەی دابینکردن و بازرگانی (DOMAIN-038)NRS-H43خێزانی مەترسیدەر: پەتای ئاژەڵی لە ئاژەڵداری و ماسیپەروەریدا (NHS-1 health.animal-health)NRS-M10تانوپۆی میتۆد: بازاڕ، بازرگانی و زنجیرەکانی دابینکردن
چاودێری
- IMF PortWatch port activity and chokepoint disruptions (listed for reference)
- Global Supply Chain Pressure Index (listed for reference)
- OECD Data Explorer (SDMX API) (listed for reference)
- World Bank Open Data and World Development Indicators API (listed for reference)
- Developing countries’ and least developed countries’ share of global exports
- Passenger and freight volumes, by mode of transport
جوگرافیای نموونە
- The Strait of Malacca: 227 hexagonal cells
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
Where the evidence comes from.
Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.
| سەرچاوە | What it gives | Licence class |
|---|---|---|
| FAOSTAT | Production, trade and food balances by country and commodity | Open, CC BY 4.0 |
| AMIS Market Monitor (FAO and partners) | Supply, demand and policy information for wheat, maize, rice and soybeans | Public, AMIS terms |
| IFPRI Food and Fertilizer Export Restrictions Tracker | Export restrictions by country and product | Public, licence to check |
| IEA World Energy Balances | Energy supply, trade and use by country | Licence per product (to check) |
| JODI oil and gas data | Monthly oil and gas production, trade and stocks | Free, JODI terms |
The sector signature of food and energy trade.
The sectors food and energy trade touches and how strongly they depend on each other: what a study has to observe and model together.
واژۆ
Energy and Food
Energy gives food fertiliser, machinery and cold chains (0.5): the strongest relations between the sectors this subject joins.
W · E · I · F · H · B
- کەرتەکان
- 4 لە 6
- پەیوەندییەکان
- 6 لە 15
- هاوبەستی
- 0.46 بەشی کۆی گشتی
بەهێزترین پەیوەندییەکانی لە کاردا
- Energy → Infrastructure · کارەبا بۆ گواستنەوە و پەیوەندییەکان0.8
- ئاو → وزە · ئاوی ساردکەرەوە و هێزی کارەبای ئاوی0.6
- ئاو → خۆراک · ئاودێری0.8
- ژێرخان → ئاو · بۆری، بەربەست و پاڵاوگە0.6
Who decides, and what the evidence serves.
Trade and Strategic Resources prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.
| کێ بڕیار دەدات | The question | Evidence this page serves |
|---|---|---|
| Ministries of agriculture, trade and energy | How to diversify suppliers and manage strategic reserves | Dependence profiles; concentration analyses |
| Ministries of finance and central banks | How to plan for import bill shocks | Import bill and price evidence |
| International organisations | How to coordinate responses to export restrictions | Restriction trackers and market monitors |
Outputs this topic produces
- Import dependence profiles for food, fertiliser and fuel
- Exporter concentration analyses for staple imports
- Price transmission studies from world to local markets
- Evidence notes on export restriction episodes
How food and energy trade is modelled, measured and tested.
مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.
مۆدێلی سیستەم
The couplings between the systems in food and energy trade: signs of influence, a reinforcing and a balancing loop, and cross-links where stress jumps.
What experts ask about commodity trade.
- Which countries depend on few exporters for staples, fertilisers or fuels?
- How do export restrictions, route closures or harvest failures pass through to domestic prices?
- How large are stocks, and who holds them?
- How are food and energy markets linked through fertilisers, transport fuels and biofuels?
- Which households are most exposed to price spikes, and how do they cope?
How food and energy shocks travel.
Global markets for staple grains and oilseeds are supplied by relatively few major exporters, and international trade in some staples is a small share of production, which makes world prices sensitive to shifts in export supply. When major exporters restrict sales to protect domestic consumers, world prices can rise sharply, and other exporters may follow, an effect documented in past food price crises.
Food and energy are tightly linked. Nitrogen fertiliser production uses natural gas as feedstock and energy; farming, processing and transport use fuel; and biofuel policies tie some crops to energy markets. An energy price shock therefore raises food production costs, with a lag.
Exposure is unequal. Households that spend a large share of income on food are hit hardest by price increases. Import-dependent countries with limited foreign exchange may struggle to pay for imports when prices rise and their currencies weaken at the same time.
Methods and their limits.
- 01
Trade dependency analysis
Measures of import concentration by product and partner. Re-exports and informal trade can distort the picture.
- 02
Price transmission models
Time-series models of how world prices pass to domestic markets using econometrics. Transmission varies with policy and market structure.
- 03
Stock and balance sheets
Estimates of production, consumption and stocks. Private and some public stock data are not published.
- 04
Scenario analysis
Testing combined shocks such as a harvest failure during an energy price spike. Scenarios illustrate, they do not forecast.
Food and energy trade data are revised often and differ between sources; analyses state which sources and vintages were used.
How it is studied, and what the methods cannot say.
- 01ئابووریپێویPrice transmission · Effects of trade measures · Disruption impacts on outputApplied here
- 02زانستی تۆڕ و سەرایەتTrade network centrality · Multi-tier dependency mapping · Disruption propagationApplied here
- 03باشترکردن و توێژینەوەی کارپێکردنRerouting under chokepoint closure · Strategic stock sizing · Sourcing portfolio designApplied here
- 04سیستەمەکانی زانیاری جوگرافیFacility hazard overlays · Sourcing region deforestation · Corridor mappingApplied here
Where this page’s references lead.
ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.
پرسیار و وەڵام.
What is import dependency?
Why do export restrictions matter?
How do energy prices affect food?
Does the platform forecast food or energy prices?
Why include fertilisers?
Is humanitarian food aid covered?
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GCRIلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- Zenodoتەکیەی کراوەدایبنێ و بیدە بە کۆمەڵگاتۆماری خۆت لە Zenodo بە ORCID iD ی خۆت بڵاو بکەرەوە، پاشان لەوێ بیدە بە کۆمەڵگای Reports. سەرپەرشتیارەکان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن؛ DOI هەر هی تۆیە.
- ReportsGCRIهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.