GCRI · بازرگانی و سەرچاوە ستراتیژییەکان
کۆریدۆری بازرگانی و گەرووەکان
A large share of world trade passes through a small number of straits, canals and ports. When one of them closes or slows, ships reroute around continents, freight rates and transit times rise, and shortages travel far from the event. This page sets out how chokepoints concentrate trade, how disruptions propagate, how corridor exposure is measured, and what evidence serves the governments and firms that depend on these routes.
Trade corridors and chokepoints in seven parts.
- 01The questionTrade corridors and chokepoints: how the risk develops
- 02لە ناو بوارەکانChokepoints concentrate the trade that every domain relies on
- 03نیشاندەرەکانWhat is measured, and how well
- 04سەرچاوەکانWhere the evidence comes from
- 05بڕیارەکانWho decides, and what the evidence serves
- 06Core questionsWhat experts ask about corridors
- 07Mechanisms and driversWhy chokepoints concentrate risk
Trade corridors and chokepoints: how the risk develops.
Ports, straits, rail and supply corridors. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.
Geography concentrates routes
Shipping follows the shortest safe paths between producers and markets, which funnel through straits and canals. Alternatives exist but add distance, fuel, time and cost.
Many causes can close a route
Groundings, drought lowering canal water levels, conflict, piracy and storms have all disrupted chokepoints. The cause matters less than the duration and the capacity of alternatives.
Disruption ripples through networks
Rerouted ships arrive late and out of sequence, containers end up in the wrong places and port congestion spreads. Effects continue for weeks after the route reopens.
Costs pass to importers
Higher freight and insurance costs feed into prices of goods, with the largest effects on import-dependent and distant economies.
چالاکی و مەترسیدەرەکان لە گەرووی ماڵاکا.
ڕووناکیی شەو، چڕیی دانیشتووان و گەرمیی دەریا لەسەر گەرووی مالاکا، لە NASA GIBS. هەر چینێک ڕێکەوتی خۆی هەڵدەگرێت.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
چالاکی و مەترسیدەرەکان، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
- دابینکەر
- NASA LAADS DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
- دابینکەر
- NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
- مۆڵەت
- CC BY 4.0
- ساڵی بەرهەم
- null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- GHRSST MUR25 (NASA JPL PO.DAAC)
- دابینکەر
- NASA JPL PO.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ شیکاری ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- شیکاریی ماهەوارە بۆ ئەوەی پلەی گەرمیی دەریا چەند لە بەهای ئاساییی خۆی لا دەدات بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ نیشاندەری گەرمیی دەریاییە، نەک ئاگادارکردنەوەی سپیبوونەوەی مەرجان .
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
- سەرچاوە
- داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
- دابینکەر
- NASA LP DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2024-01-01
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور و ڕەنگدانەوەی خۆر بۆشایی بەجێدەهێڵن)
- سەرچاوە
- ڕەنگی دەریای MODIS Aqua (NASA OB.DAAC)
- دابینکەر
- NASA OB.DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وەرگرتنەوەی ماهەوارە؛ هەور و ڕەنگدانەوەی خۆر بۆشایی بەجێدەهێڵن
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-13
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی ماهەوارە بۆ کلۆرۆفیل-a نزیک ڕووی دەریا لە ڕۆژی پیشاندراودا، نیشاندەری پلانکتۆن و بەرهەمهێنانی دەریا؛ پێوانەی کۆگای ماسی یان گوڵکردنی زیانبەخش نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
چالاکی و مەترسیدەرەکان، لەسەر کەنداوی ماڵاکا.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.
داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA JPL OPERA DIST-ALERTسەرچاوە و مۆڵەتەکان
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
- شیکارییەکانی GHRSST Level 4 MUR، NASA Jet Propulsion Laboratory؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Physical Oceanography DAAC (PO.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ڕەنگی دەریای MODIS Aqua، گروپی NASA بۆ پرۆسێسکردنی بایۆلۆژیای دەریا؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Ocean Biology DAAC (OB.DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراوە دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- Observed (EO): NASA JPL OPERA DIST-ALERT (contains modified Copernicus Sentinel data 2026). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (7 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.
چینەکان و بەروارەکان
- ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
- نائاسایی پلەی گەرمی ڕووی دەریا: GHRSST MUR25، NASA JPL PO.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
- چڕی کلۆرۆفیل-a ی دەریا: ڕەنگی دەریای MODIS Aqua، NASA OB.DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
Chokepoints concentrate the trade that every domain relies on.
- خۆراکهاوبەستیGrain and fertiliser pass through a few straits and canals.What to watchShare of food imports through each route
- وزەهاوبەستیOil and liquefied gas cargoes follow the same chokepoints.What to watchRerouting time and cost
- ئاوهاوبەستیLow water in canals and rivers restricts shipping, as the Panama Canal showed in 2023 and 2024.What to watchDraught restrictions on waterways
Route disruption scenarios are designed for the Scenario and Stress-Test series. UNCTAD’s Review of Maritime Transport 2024 documents the effects of Red Sea diversions and Panama Canal restrictions on distances and costs.
- Port and canal transit records with dates.
- Rerouting cost estimates with methods.
چاودێریی کۆریدۆر و گەرووی ڕێگا.
The screen a team would use to follow this subject: its measures, states and decisions. Names are examples and values are illustrative.
چاودێریی کۆریدۆر و گەرووی ڕێگا
Trade corridors and chokepoints · Corridor A · Week 48
- کاتی گەیشتن21ڕۆژ6ئاگادارکردنەوە
- نیشاندەری بارهەڵگرتن1968چاودێری
- کەشتییە ڕێڕەوگۆڕاوەکان61ئەم هەفتەیەچاودێری
- داپۆشینی لیستی کاڵا32ڕۆژئاسایی
کۆریدۆرەکان
سوور: پچڕاو
کاتی چاکبوونەوە بەرامبەر کاتی مانەوە
بەپێی دەخیلی هەستیار
| پەینی کیمیایی | گەروو | 13 | 6 | کورت |
| سووتەمەنی | گەروو | 8 | 6 | داپۆشراو |
| نیمچەگەیەنەرەکان | ناوەندی بەندەر | 28 | 6 | کورت |
| دانەوێڵە | کۆریدۆری A | 6 | 11 | داپۆشراو |
What is measured, and how well.
Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.
| Indicator | Unit | Cadence | Source type | ناونیشان |
|---|---|---|---|---|
| Transit calls through a chokepoint | vessel transits per day | daily | Satellite automatic identification system data | چاودێریکراو |
| Trade volume through a chokepoint | tonnes per period | weekly | Vessel tracking with cargo estimates | مەزەندەکراو |
| Share of a country’s trade exposed to a chokepoint | percent of trade value | annual | Trade and routing analysis | مەزەندەکراو |
| Additional voyage distance when rerouted | nautical miles | per route | Route modelling | مۆدێلکراو |
| Container freight rate | currency per forty-foot container | weekly | Published freight indices | REPORTED |
| Port waiting time | hours | weekly | Vessel tracking | چاودێریکراو |
شۆکێک بە ئابووریی دەرچوو-دانەدا تێدەپەڕێت.
لەدەستدانی بەرهەم لە یەک کەرتدا لە ڕێگەی هاوکۆڵکەی تەکنیکییەوە بۆ دابینکەر و کڕیارەکانی بڵاو دەبێتەوە و بە ڕێژەی تۆ دیاریت کردووە چاک دەبێتەوە؛ هاوکۆڵکەکان بەهای فێرکارین، حیسابی نیشتمانی نین. مۆدێلی فێرکاری بە بەهای نموونەیی دیاریکراوەوە، پێشبینی نییە. نەخشەی ئەم لاپەڕەیە گەرووی مالاکا نیشان دەدات؛ مۆدێلەکە خۆی بە شوێنێکەوە نەبەستراوە.
کۆنترۆڵەکان
- کەرتی یەکەمجار زیانلێکەوتوو (شوێن لە لیستەکەدا)
- 0
- قەبارەی شۆک
- 30% ی بەرهەمەکەی
- ماوەی شۆک
- 30 days
- ڕێژەی چاکبوونەوە
- 0.08 لە ڕۆژێکدا
- ڕۆژی ئەزموونکراو
- 180 days
خوێندنەوەکان
- بەرهەمی لەدەستچوو لە ماوەی ئەنجامدان
- 0.44% of a year’s output
- کۆی گشتی بەسەر ڕاستەوخۆدا (چەندانە)
- 1.53 times
- زۆرترین کاریگەری لەسەر کەرتی دیکە
- گواستنەوە و بەندەرەکان
- بەرزترین ناکاراییەکەی
- 2.5%
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
| کەرت | بەرزترین ناکارایی (%) | کێشی دەرچوو (%) |
|---|---|---|
| کشتوکاڵ | 29.38 | 9.9 |
| وزە | 0.85 | 19.8 |
| بەرهەمهێنان | 2.31 | 10.4 |
| گواستنەوە و بەندەرەکان | 2.48 | 17.0 |
| بازرگانی | 1.66 | 21.4 |
| خزمەتگوزارییەکان | 0.32 | 21.4 |
میتۆدەکان
- شیکاری دەرچوو-دان Leontief (1936)؛ Miller و Blair (2009)، Input-Output Analysis، Cambridge University Press
- مۆدێلی دەرچوو-دانی ناکارایی Haimes و Jiang (2001)، Journal of Infrastructure Systems 7
- ناکارایی دینامیکی و چاکبوونەوە Lian و Haimes (2006)، Systems Engineering 9
- پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
- هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley
داتا
The model runs on the teaching values set by the controls. To calibrate it for a place, read it against these admitted layers and series, which this page’s map can draw:
- بەندەرە دەریاییەکان Natural Earth
- گەرووە دەریاییەکان Nexus (ئاوەڕێ و کەناڵە ناوداڕەکان لەسەر کۆئۆردینەیتە بڵاوکراوەکانیان)
- هێڵی شەمەندەفەر Natural Earth
- ڕێگا سەرەکییەکان Natural Earth
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە بازرگانی و سەرچاوە ستراتیژییەکان لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە بازرگانی و سەرچاوە ستراتیژییەکان لە Universe
- کۆدکراوە لە پیشەسازی، بازرگانی و زنجیرەی دابینکردن لە Standards
- بڵاوکراوەتەوە لە بازرگانی و سەرچاوە ستراتیژییەکان لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی دارایی و ئابووری لە Academy
Where the evidence comes from.
Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.
| سەرچاوە | What it gives | Licence class |
|---|---|---|
| IMF PortWatch | Port and chokepoint activity estimated from satellite vessel tracking | Public, IMF terms (to check) |
| UNCTAD Review of Maritime Transport and UNCTADstat | Maritime trade, fleet and port statistics | Public, UNCTAD terms (to check) |
| UN Comtrade | Bilateral trade by product and partner | Free access with limits, UN terms |
| Suez Canal Authority and Panama Canal Authority statistics | Published transits and tonnage | Public records, terms per authority |
| World Bank and UNCTAD studies on chokepoint disruption | Analysis of rerouting and costs | Licence per publication |
Model trade corridors and chokepoints as a system. Run the cascade.
Assembled from the Nexus Standards area profile Supply chain and trade risk: the hazards it names, the سیستەمە and sectors that carry the loss, the controls that dampen it and the data that observe it. Choose the components, pick an initiating hazard and step through the cascade. The Map view places the run on an example geography with open data. Every coupling weight is a stated assumption you can change. A teaching model, not a forecast, an assessment or a certification. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- Dam failure
- River flood (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- لافاوی لەناکاو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- ئاوارەبوونی بەکۆمەڵ (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- پچڕانی کارەبای فراوان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Water supply shortfall (set off downstream)
سیستەم و بەستنەوەکان
- Supply chain and trade risk
- Food security and nutrition risk زنجیرەیی
- ستانداردەکانی مەترسیی ئۆقیانووس و کەناراو ڕووبەڕووبوون
- Geopolitical and security risk Common driver
- ستانداردەکانی مەترسی سایبەری و دیجیتاڵی زنجیرەیی
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-3UNIەکانی تۆماری مەترسی (ڕێزمان، خشتەی گواستنەوەی کۆن، دەسەڵاتی تەرخانکردن)NS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-10Policies and clauses (machine-readable obligations: definition, binding, evaluation and enforcement)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NS-12Software, model and AI/ML artefacts (supply chain, model cards, dataset sheets)NRS-H60خێزانی مەترسیدەر: پچڕانی زنجیرەی دابینکردن و ڕەوتەکان (NHS-1 sys.supply-chain)NRS-X4مەترسیی بازرگانی، گواستنەوە و زنجیرەکانی دابینکردنNRS-H89خێزانی مەترسیدەر: پچڕانی تۆڕی گواستنەوە (NHS-1 infra.mobility)NRS-K38پڕۆفایلی پاکێتی بوار: زنجیرەی دابینکردن و بازرگانی (DOMAIN-038)NRS-H43خێزانی مەترسیدەر: پەتای ئاژەڵی لە ئاژەڵداری و ماسیپەروەریدا (NHS-1 health.animal-health)NRS-M10تانوپۆی میتۆد: بازاڕ، بازرگانی و زنجیرەکانی دابینکردن
چاودێری
- IMF PortWatch port activity and chokepoint disruptions (listed for reference)
- Global Supply Chain Pressure Index (listed for reference)
- OECD Data Explorer (SDMX API) (listed for reference)
- World Bank Open Data and World Development Indicators API (listed for reference)
- Developing countries’ and least developed countries’ share of global exports
- Passenger and freight volumes, by mode of transport
جوگرافیای نموونە
- The Strait of Malacca: 227 hexagonal cells
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
Who decides, and what the evidence serves.
Trade and Strategic Resources prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.
| کێ بڕیار دەدات | The question | Evidence this page serves |
|---|---|---|
| Ministries of trade and transport | How exposed national trade is to each chokepoint and what alternatives exist | Exposure profiles; rerouting scenarios |
| Importers and shippers | How to plan inventory and routes around chokepoint risk | Disruption timelines; freight evidence |
| Port authorities | What capacity to plan for diverted traffic | Rerouting scenarios |
Outputs this topic produces
- Chokepoint exposure profiles by country and product
- Rerouting scenarios with distance and time added
- Disruption timelines reconstructed from vessel data
- Evidence notes for trade and transport ministries
How trade corridors and chokepoints is modelled, measured and tested.
مۆدێلەکە، گریمانەکانی، داتاکانی و نادڵنیاییەکەی، بەو شێوەیەی زانا یان ئەندازیارێک دەیپشکنێت. پێکهاتەکان ڕێگا بڵاوکراوەکان دەگرنەبەر. بەهاکانی کێشراو نموونەییە، نەک دۆزینەوە.
مۆدێلی سیستەم
The couplings between the systems in trade corridors and chokepoints: signs of influence, a reinforcing and a balancing loop, and cross-links where stress jumps.
What experts ask about corridors.
- Which corridors carry flows that have no practical alternative in the short term?
- What hazards, such as storms, drought, conflict or cyber incidents, threaten each corridor?
- How much spare capacity do alternative routes, ports and modes have?
- How long does it take for a closure to affect prices, inventories and production?
- Which countries and sectors are most exposed to each chokepoint?
Why chokepoints concentrate risk.
Geography and economics both favour concentration. Straits and canals shorten journeys dramatically; large ports gain scale economies and attract more services; and container shipping is organised around hub-and-spoke networks. The result is a system in which a few nodes and links carry a disproportionate share of traffic.
When a chokepoint is disrupted, the direct effect is delay and rerouting. Indirect effects follow: vessels and containers end up in the wrong places, freight rates rise, schedules break down, and ports on alternative routes become congested. Recovery can take much longer than the disruption itself because the network needs time to rebalance.
Physical climate risk is increasingly relevant. Drought can lower water levels in canals and rivers, limiting vessel draft; storms and بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا affect port operations; and heat can affect rail and road infrastructure.
Methods and their limits.
- 01
GIS ی کۆریدۆری بازرگانی
Spatial mapping of routes, ports and hazard exposure using geospatial information systems. Accuracy depends on the quality of route and asset data.
- 02
Vessel tracking data
Automatic identification system records of ship movements. Coverage gaps and deliberate signal switching limit completeness.
- 03
Network models
Graph models of shipping and rail networks using network science to test the effect of removing nodes. They simplify operational behaviour.
- 04
Transport capacity analysis
Engineering assessment of port, rail and road throughput using transport engineering. Capacity under stress is hard to observe in advance.
Models show which disruptions would matter most, not when they will occur. Data on cargo values and contents are often commercially confidential.
How it is studied, and what the methods cannot say.
- 01زانستی تۆڕ و سەرایەتTrade network centrality · Multi-tier dependency mapping · Disruption propagationApplied here
- 02سیستەمەکانی زانیاری جوگرافیFacility hazard overlays · Sourcing region deforestation · Corridor mappingApplied here
- 03باشترکردن و توێژینەوەی کارپێکردنRerouting under chokepoint closure · Strategic stock sizing · Sourcing portfolio designApplied here
- 04ئابووریپێویPrice transmission · Effects of trade measures · Disruption impacts on outputApplied here
Where this page’s references lead.
ئەو لەش و بەڵگەنامانەی ئەم لاپەڕەیەیان لەگەڵ دەخوێنرێتەوە. دۆخ و وەشانەکان دەگۆڕێن؛ هەر بەستەرێک دەچێتە لای لەشی دەرکەر.
پرسیار و وەڵام.
What is a maritime chokepoint?
Why do disruptions last after a route reopens?
How is chokepoint traffic measured?
Does the platform rank chokepoints by danger?
Are land routes included?
Can I contribute route or port data?
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GCRIلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- Zenodoتەکیەی کراوەدایبنێ و بیدە بە کۆمەڵگاتۆماری خۆت لە Zenodo بە ORCID iD ی خۆت بڵاو بکەرەوە، پاشان لەوێ بیدە بە کۆمەڵگای Reports. سەرپەرشتیارەکان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن؛ DOI هەر هی تۆیە.
- ReportsGCRIهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
ڕێگایەک، کۆمەڵە داتایەک یان پرسیارێک بهێنە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.